Ákimniń bilim salasyna qatysy joq
Aldaǵy ýaqytta aýdandyq, oblystyq deńgeidegi bilim basqarmalaryn ákimderdiń qaraýynan alyp, Bilim jáne ǵylym ministrliginiń quziretine tolyqtai tapsyrý kerek. Salyq, sot oryndary jergilikti bilik oryndaryna qalai táýelsiz bolsa, bilim salasy da solai ákimderge baǵynyshty bolmaýy kerek.
Erlan Saǵadiev Bilim jáne ǵylym ministri bolyp taǵaiyndalǵannan keiin UBT aýdan ákimderiniń atqarǵan jumystaryn baǵalaityn kórsetkishter qatarynan alynyp tastalyndy. Óz basym qansha oilasam da UBT men ákimniń arasynan qandaida bir qisynda bailanys taba almadym.
UBT ákimderdiń jumys kórsetkishin aiqyndaityn qural bolyp turǵanda jergilikti bilik oryndary jastardyń test barysynda kóp ball jinaýy úshin túrli qiturqylyqtarǵa bardy.
Aýdan ákimderiniń orynbasary UBT-ny baqylaityn komissiianyń tóraǵasy bolyp, UBT-ny saýdaǵa salǵanyn da bilemiz. Test suraqtary men jaýaptary memlekettik qupiia sekildi qorǵalsa da, jergilikti ákimdikter janynan quralǵan komissiialar ony ata-analarǵa saýdalap, orta bilim salasyn orǵa jyǵýmen boldy. Sondyqtan bolashaqta UBT aýdan ortalyqtarynda emes, joǵary oqý oryndarynda ótkizý kerek.
Ákimder bilim salasyna tórelik aitqansha, ondaǵan jyldan beri túiinin tarqata almai kele jatqan kommýnaldyq sharýashylyq, aýyz sý, jol máselesin sheship alsa jarar edi.
Kómir tasymaldaý – mańyzdy sharýa
Búginde Qazaqstannyń barlyq aimaǵynda kún sýytyp, qys túskende kómir jetispeýshiligi oryn alyp, jurttyń ábigerge túsýi ádetke ainalǵan. Eger ákimderdiń qanshalyqty jan aiamai jumys istep jatqanyn anyqtaý qajet bolsa, aýdan halqyn otyn-sýmen qanshalyqty qamtylǵanymen ákimderdiń jumysyn baǵalaiyq. Eger aýdan ákiminiń jumysyn otyn-sýmen baǵalaityn bolsaq, ákimderdiń bári súriner edi.
Eger ákimder halyqqa jany ashysa, kómir tasymaldaýmen ainalysyp júrgen kásipkerlerdiń isin sýbsidiialaý týrasynda bastama kóterýi kerek edi. Ókinishke orai, osy ýaqytqa deiin aýdan basqarǵan ákimderdiń birde-bireýiniń osy máseleni kóterip, joǵaryǵa usynyspen shyqqanyn estigen de, kórgen de emespin.
Esesine, eski júk kólikterin jamap-jasqap, jergilikti halyqqa kómir tasyǵan kásipkerlerdiń jumysyna kedergi keltirip, olardy aýyl-aýyldy aralap, kómir satýyna quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri arqyly (bul jerde ákimniń bir kásipkerdiń múddesin qorǵaǵany baiqalyp tur) kedergi keltirgenin estidim.
Aýdan ákimderi arasynda «bolashaqtyqtar» nege joq?
Eger atqarýshy bilikke qurylymdyq ózgerister jasaityn bolsaq, aýdan ákimderiniń jumysyn jandandyratyn tetikti qarastyrýdyń mańyzy zor. Aýdan ákimderi qozǵalyp, jumys istemeiinshe, aýyl ósip, órkendemeidi. Taǵy da bir aitatyn, Qýandyq Bishimbaev syndy «Bolashaqtyń» túlekterin Astanaǵa jinai bermei aýdandarǵa ákim etip taǵaiyndap, jumys istetetin kez keldi.
Nurlan Jumahan
