Iadrolyq fizika institýtynyń jekekshi ǵylymi qyzmetkeri Daniiar Janseiitov AES perspektivasy týraly túsindirdi.
Óz kezeginde bilikti maman AES bizge ne beredi jáne onyń perspektivasy týraly saitymyzdyń oqvrmandaryna áńgimelep berdi.
– Eń aldymen elimizde jańa tehnologiialyq baǵyt paida bolady. Álemdegi 32-i elde AES bar. Biraq barlyǵynda atom stantsiiasy 3 nemese 3+ baýynyna jatpaidy, tek 10-12-i ǵana joǵary tehnologiia stantsiialarmen jabdyqtaldy. Iaǵni atom salasyndaǵy jetekshi memleketter onshaqty deýge bolady.
AES bizge ne beredi degen suraqqa keletin bolsaq, ekonomikalyq turǵyda tiimdi. Eldiń investitsiialyq tartymdylyǵy artady. Sheteldiń iri-iri kompaniialary AES-ti senimdi energiia kózi retinde baǵalaidy, ekinshi jaǵy, zamanaýi tehnologiiany qoldanatyn el retinde moiyndaidy. Ekinshi jaǵy, ekologiialyq turǵyda tiimdi. Óitkeni aýaǵa gazdar bólinbeidi. Úshinshiden, qaýipsizdigi jaǵynan tolyq kepildik beriledi.
Atom stantsiiasy orta eseppen 10-12 jylda salynyp, onyń biýdjeti 12-15 milliard dollar quraýy múmkin. Sarapshylardyń arasynda qoǵamty qarjy jumsaǵansha, shaǵyn stantsiialar salǵanymyz durys deitinder bar. AES-ti salsaq 60 jyl turaqty energiia kózi bolady, jóndeý jumystaryn júrgizip taǵy 20 jylǵa sozý múmkindigi bar.
Álem elderinde 60 reaktor jumys istep tur. Halyqaralyq tájiribe kórsetkendei, stantsiia jumys istep turǵan kezde 3 milliard dollar salyq retinde el biýdjetine qarjy túsedi. Ekinshi jaǵy, stantsiiany salý barasynda 8 myń adam turaqty jumysqa tartylady. Iske qosylǵannan keiin 2 myń adam ozyq tehnologiialy stantsiiada jumys isteidi.
60-80 jyl AES-te 2 myń otandyq maman turaqty jumyspen qamtylady.
Bastysy, AES – turaqty ári úzdiksiz energiia kózi. Ázirge atom energetikasynyń oryn basatyn ózge stantsiialar joq, - dedi bilikti maman.
