پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەل ٸشٸندەگٸ قولداۋ دەڭگەيٸ سوڭعى زەرتتەۋلەر بويىنشا ايرىقشا جوعارى بولىپ تۇر. جاڭادان جارييالانعان دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, جۇرتشىلىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٸس-ەرەكەتٸنە وڭ باعا بەرگەن, دەپ جازادى Dalanews.kz.
سوعان قاراماستان, ساراپشىلار قازاقستاننىڭ ساياسي الاڭىندا ەلٸ دە شەشٸمٸن تاپپاعان تٷيتكٸلدەر بار ەكەنٸنە نازار اۋدارادى. ەسٸرەسە, شەشٸم قابىلداي الاتىن ٸرٸ ساياساتكەرلەردٸڭ تاپشىلىعى مەن ٷكٸمەت قۇرىلىمدارىنداعى كادر الماسۋىنىڭ جيٸلەۋٸ باسقارۋ ساپاسىنا ٶزٸندٸك ەسەرٸن تيگٸزۋٸ مٷمكٸن دەگەن پٸكٸرلەر ايتىلىپ جاتىر.
بيىلعى زەرتتەۋلەر توقاەۆتىڭ جوعارى رەيتينگٸ كٶپ جاعدايدا ەكونوميكالىق احۋالمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
مەسەلەن, "ستراتەگييا" ەلەۋمەتتٸك-ساياسي زەرتتەۋلەر قورىن باسقاراتىن گٷلميرا ٸلەۋوۆانىڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, 2024 جىلى جەلتوقساندا مەملەكەت باسشىسىن ماقۇلداۋ دەڭگەيٸ 80,4 پايىزعا جەتكەن. بۇل كٶرسەتكٸش 2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا تٸركەلگەن 76,4 پايىزدان ەدەۋٸر جوعارى.
ٶز كەزەگٸندە قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى 2024 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە حالىقتىڭ 77,1 پايىزى پرەزيدەنتكە سەنٸم بٸلدٸرەتٸنٸن انىقتاعان.
ٸلەۋوۆانىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, ساۋالناما بارىسىندا ادامدارعا "سٸز پرەزيدەنتتٸڭ, پارلامەنتتٸڭ جەنە ٷكٸمەتتٸڭ قىزمەتٸن ماقۇلدايسىز با?" دەگەن بٸر عانا سۇراق قويىلعان. ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 80,4 پايىزى "ماقۇلدايمىن" نە "جارتىلاي ماقۇلدايمىن" دەپ جاۋاپ بەرگەن. سونداي-اق وسى ۇيىم ۇيىمداستىرعان باسقا بٸر جوبادا پرەزيدەنتكە دەگەن سەنٸم دەڭگەيٸ 77 پايىز كٶلەمٸندە انىقتالعان.
زەرتتەۋ جٷرگٸزۋشٸلەر توقاەۆتىڭ پاندەمييا كەزەڭٸنەن باستاپ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق داعدارىستارمەن بەتپە-بەت كەلگەنٸن, 2021 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا كارانتين شەكتەۋلەرٸ كٷشەيٸپ تۇرعان تۇستا ونىڭ رەيتينگٸ 40 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەگەنٸن ەسكە سالادى. الايدا ۋاقىت ٶتە كەلە احۋال تۇراقتالىپ, 2024 جىلى رەيتينگ ەڭ جوعارى دەرەجەگە كٶتەرٸلگەن.
سالىستىرمالى تٷردە ٷكٸمەت پەن پارلامەنتتٸڭ رەيتينگٸ ەل اراسىندا ەدەۋٸر تٶمەن ەكەنٸ بايقالادى: ٷكٸمەتتٸ ماقۇلداۋ دەڭگەيٸ 59 پايىز بولسا, پارلامەنتتٸكٸ 54 پايىز شاماسىندا. بۇل ايىرماشىلىقتى ٸلەۋوۆا بۇرىنعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەزەڭٸندە دە بايقاۋعا بولاتىنىن ايتادى.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, پرەزيدەنتتٸڭ رەيتينگٸ ەردايىم ەلدەگٸ ەكونوميكالىق ەل-اۋقاتتىڭ ٶرلەۋٸنە نە قۇلدىراۋىنا تٸكەلەي تەۋەلدٸ: تۇرمىس جاقسارسا – قولداۋ ارتادى, تۇرمىس قيىنداسا – نارازىلىق كٷشەيەدٸ.
سوعان قاراماستان, ٸلەۋوۆا جٷرگٸزگەن زەرتتەۋلەردٸڭ دۇرىستىعىنا كٷمەنمەن قارايتىندار دا بار. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە كەي ادامدار مۇنداي ساۋالنامالاردى "مٷددەلٸ تاراپتىڭ تاپسىرماسىمەن جاسالعان" دەپ سىناۋدا.
پرەزيدەنتتٸڭ رەيتينگٸ مەن حالىقتىڭ تابىس دەڭگەيٸ اراسىنداعى بايلانىس انىق اڭعارىلادى. 2024 جىلعى جەلتوقساندا "ستراتەگييا" قورى جٷرگٸزگەن ساۋالنامانىڭ قورىتىندىسىندا رەسپوندەنتتەردٸڭ 29,6 پايىزى "قارجىلىق جاعدايىم جاقسى" نە "ٶتە جاقسى" دەپ سيپاتتاسا, 15 پايىزى "ناشار" نە "ٶتە ناشار" دەگەن. ال سۇرالعانداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ (52,8 پايىزى) "وتباسىمنىڭ جاعدايى ورتاشا" دەگەن جاۋاپ بەرگەن.
توقاەۆتىڭ كادرلىق ساياساتىن باعالاۋ تۇرعىسىنان ساراپشىلار ساقتىقپەن پٸكٸر بٸلدٸرۋدە. مەسەلەن, مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆ, سەنات سپيكەرٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ, مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين, پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ سىندى بٸرقاتار باسشى تۇراقتى ماقۇلداۋعا يە بولعانىمەن, جەتەكشٸ قىزمەت يەلەرٸنٸڭ جيٸ اۋىسۋى ساياسي سالماقتاعى تۇلعالاردىڭ ايقىندالۋىنا مٷمكٸندٸك بەرمەي كەلەدٸ.
سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ مۇرات نۇرتٸلەۋ, مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا, ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆ, استانا ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك, الماتى ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ سىندى ٶزگە دە جەتەكشٸ لاۋازىم يەلەرٸ جاقسى باعالانعانىمەن, كٶپشٸلٸك الدىندا جيٸ كٶرٸنبەۋٸنە بايلانىستى حالىق اراسىنداعى تانىمالدىعى اسا جوعارى ەمەس.
ٸلەۋوۆانىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتٸك بيلٸكتٸڭ ەكٸنشٸ مەرزٸمٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر ٷشٸن باستى ٶلشەم – كەسٸبيلٸك پەن اشىقتىق, ال جەكە بەدەلدٸڭ ٶزٸ بۇرىنعىداي باسىم رٶل اتقارمايدى.
تسيفرلىق تەحنولوگييالار زامانىندا كٶپ شەنەۋنٸكتەر ەل الدىنداعى بەلسەندٸلٸگٸمەن ارتىق ەڭگٸمەگە ٸلٸنٸپ قالماۋدى جٶن كٶرٸپ, اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتە شەكتەلگەن فورماتتا عانا بوي كٶرسەتۋگە كٶشكەن.
سونىمەن بٸرگە ەليتا بۇرىنعىداي حاريزماسى مول ساياساتكەرلەردەن گٶرٸ, سالالىق مەسەلەلەردٸ تەرەڭ بٸلەتٸن, بەيتاراپ بيۋروكراتييالىق تەسٸلدٸ جٶن سانايتىن مامانداردان قۇرالۋدا.
"بيلٸكتٸڭ جەكەلەگەن ٶكٸلدەرٸ اسا تانىمال بولماسا دا, جالپى مەملەكەتتٸڭ الدىندا تۇرعان مٸندەت – باسقارۋ تەتٸكتەرٸن تيٸمدٸ جولعا قويىپ, حالىقتىڭ كٶڭٸلٸنەن شىعۋ. دەمەك, توقاەۆتىڭ تانىمالدىعى دا دەل وسى ەلدٸڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتىپ, ەلەۋمەتتٸك سۇرانىستارعا دەر كەزٸندە جاۋاپ بەرۋٸنە تىعىز قاتىستى بولماق. ەگەر بيلٸك حالىق كٷتكەن ماڭىزدى رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرىپ, كٷندەلٸكتٸ تٷيتكٸلدەردٸ شەشۋدە بەلسەندٸلٸك تانىتا بٸلسە, پرەزيدەنتتٸڭ سەنٸم دەڭگەيٸ ەلٸ دە ساقتالىپ, الداعى كەزەڭدە دە جوعارى بولىپ قالا بەرمەك", - دەيدٸ "ستراتەگييا" ساراپشىلارى.
