قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعى ساراپشىلارىنىڭ 2024 جىلدىڭ 9 ايىنداعى ەلٸمٸزدٸڭ بانك سەكتورىنا جٷرگٸزگەن ەكونوميكالىق شولۋى جارييالاندى. وعان سەيكەس, 2024 جىلدىڭ قاڭتار-قىركٷيەك ايلارى ارالىعىندا بانك سەكتورى ەكونوميكا سۋبەكتٸلەرٸنە رەكوردتىق سومادا, ياعني 26,1 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە جاڭا نەسيەلەر ۇسىنعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ال بۇل جٸٶ-نٸڭ 19,4%-ىن قۇرايتىن كٶلەم, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا (21,3 ترلن تەڭگە) اتالعان كٶرسەتكٸش 4,7 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 22,2%-عا ٶستٸ. بۇل اراداعى 20%-دان استام ٶسٸمدٸ جەكەلەگەن (+23,3%) جەنە كورپوراتيۆتٸك زاەمدار (+21,2%) قۇرايدى. نەسيەلەردٸڭ بٸرشاما ٷلكەن ٷلەسٸ (50,3%) كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرگە تيەسٸلٸ.
بانك سەكتورىنداعى باستى قۇبىلىستار
بيزنەستٸ نەسيەلەندٸرۋدەگٸ ەلەۋلٸ ٶسٸم ونىڭ بارلىق سەگمەنتٸندە بايقالادى: شاعىن +20,5%, ورتاشا +16,0%, ٸرٸ كەسٸپكەرلٸك + 23,6%. بۇل قارىزدار بويىنشا باعا جەنە باعاعا جاتپايتىن شارتتاردى جۇمسارتۋ, جاڭا ونلاين-ٶنٸمدەردٸڭ ٸسكە قوسىلۋى, ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ, كەسٸپورىنداردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ (ٶندٸرٸلگەن ٶنٸم, كٶرسەتٸلگەن قىزمەتتەر مەن ورىندالعان جۇمىستار كٶلەمٸ 9,9%-عا, جىل بويىنداعى التى ايدا 6,1 %- عا ٶستٸ), شوب قارىز الۋشىلارى ٷشٸن بەسەكەلەستٸكتٸڭ كٷشەيۋٸ, سونداي-اق 2023 جىلى كەيٸنگە قالدىرىلعان سۇرانىستى (ٸرٸ بيزنەستە) قاناعاتتاندىرۋ سىندى جاعدايلارعا بايلانىستى مٷمكٸن بولدى.
تۇتىنۋشىلاردىڭ جوعارى بەلسەندٸلٸگٸ جالاقىنىڭ ٶسۋٸنە (+10,3%), جاڭا كليەنتتەردٸڭ تاعى دا ٷستەمەلەنۋٸنە (+241 مىڭ 9م24), بٶلٸپ تٶلەۋ تٷرٸنٸڭ كەڭ تانىمالدىلىعىنا, ماركەتينگتٸك اكتسييالاردىڭ ٶتكٸزٸلۋٸنە, جيناقتارى بار حالىقتىڭ تٶمەن ٷلەسٸنە (31%, جيناق كوەففيتسيەنتٸ 4,9%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ) بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن.
بازالىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ بايقاستاپ تٶمەندەۋٸ اياسىندا بيزنەسكە ارنالعان كرەديتتەر بويىنشا باعا شارتتارى بٸرتٸندەپ جاقسارادى, بٸراق بۇل, نەگٸزٸنەن ورتا (-130 ب.پ.) جەنە ٸرٸ بيزنەسكە (-190 ب.پ.) قاتىستى سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸن تٶمەندەتۋ ەسەبٸنەن ورىندالادى. شاعىن بيزنەس ٷشٸن نەسيە سىياقىسىنىڭ مٶلشەرلەمەلەرٸ ٶستٸ (+180 ب.پ.), بٸراق ولاردىڭ تٷپكٸلٸكتٸ قۇنى "دامۋ" كدق سۋبسيدييالارى مەن كەپٸلدٸكتەرٸ ەسەبٸنەن قامسىزداندىرۋ سيپاتىندا ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن.
بٶلشەك سەگمەنتتە ورتاشا مەندەگٸ ستاۆكالارعا پايىزسىز بٶلٸپ تٶلەۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلگەن ماركەتينگتٸك اكتسييالار ايتارلىقتاي ەسەر ەتكەن. تٶمەندەگەن جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ ەسەرٸ ەلٸ بايقالمايدى, مۇنداي ٶزگەرٸس 2024 جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ سوڭىندا ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. دەگەنمەن, اكتيۆتەردٸڭ كٸرٸستٸلٸگٸ مەن قورلاندىرۋ جٷيەسٸندەگٸ ستاۆكالاردىڭ جالپى تٶمەندەۋٸ اياسىندا ونداعى 2022 جىلدان بەرٸ بايقالعان ٶسٸم توقتادى جەنە تٶرتٸنشٸ توقساندا دا تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن.
مٸندەتتەمەلەر جٷيەسٸ ٶسٸمٸنٸڭ درايۆەرٸ قازاقستاندىقتاردىڭ سالىمى (ٶسٸمنٸڭ 67%) بولىپ تابىلادى. ولاردىڭ جيناعى تارتىمدى جوعارى ستاۆكالار, سالىقتىق اۋدارىمداردىڭ از بولۋى جەنە پايىزداردى كاپيتالداندىرۋ ەسەبٸنەن نومينالدى تابىستاردىڭ جەنە كومپانييالاردىڭ قارجى نەتيجەلەرٸنٸڭ ۇلعايۋى اياسىندا ٶستٸ.
بيزنەستٸڭ جالپى دامۋى, تۇراقتى پورتفەلدٸڭ ساپاسى جەنە پايىزدىق مارجا (6,5%) سەكتوردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتٸ, بۇل ٶز كەزەگٸندە ونىڭ كاپيتالداندىرۋ دەڭگەيٸنە وڭ ەسەر بەردٸ.
"2024 جىلى بانكتٸك نەسيەلەندٸرۋ ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جالپى باياۋلاۋىنا قاراماستان جوعارى جەنە تۇراقتى بولىپ قالدى: 2023 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندەگٸ 4,9%-دان 4%-عا دەيٸن جەنە بازالىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 15,75%-دان 14,25%-عا دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ. بۇل, كٶبٸنەسە بانكتەردەگٸ اكتيۆتەر مەن كاپيتالدىڭ 30% ٶتٸمدٸلٸكتٸ قامسىزداندىرعان قورىنىڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولدى: مەنشٸكتٸ كاپيتال — 8,3 ترلن تەڭگە, بۇل ولارعا اقشا رەسۋرستارىنا دەگەن سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋعا جەنە كرەديتتەۋدٸڭ جوعارى قارقىنىن ۇستاۋعا, سونداي-اق سالىمشىلار الدىنداعى ٶز مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋعا جەنە ىقتيمال تەۋەكەلدەردٸ جابۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ققق ساراپشىلارى.
بيزنەسكە ارنالعان كرەديتتەر پورتفەلٸ ٶسٸمٸنٸڭ جەدەلدەۋٸ بايقالادى: بٸر جىل بۇرىنعى 6,6%-دان 7,4%-عا دەيٸن, بٸراق قاراپايىم حالىققا ۇسىنىلعان قارىزدار پورتفەلٸندەگٸ ٶسٸم باياۋلادى: 18,5%-دان 16,6%-عا دەيٸن. بۇل ەكونوميكادا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا قاراعاندا ينۆەستيتسييالىق سۇرانىسقا كٶبٸرەك قولداۋ جاسالعانىن بٸلدٸرەدٸ.
بيزنەستٸڭ تۇراقتى ٶسٸمٸ, قارجى نەتيجەلەرٸ مەن سەكتوردى كاپيتالداندىرۋدىڭ جاقسارۋى رەيتينگتٸك اگەنتتٸكتەردٸڭ تسيفرىندا دا كٶرٸنٸس تاپتى: جىل باسىنان بەرٸ ولار ەدب رەيتينگتەرٸن سەگٸز رەت كٶتەردٸ; التى ەدب بولجامدارىن جاقسارتۋ تۇرعىسىندا قايتا قارادى. سونداي-اق "جاعىمدى" بولجامدى تاعى سەگٸز ەدب ساقتاپ قالدى, بۇل رەيتينگتەردٸڭ ودان ەرٸ ٶسۋ ەلەۋەتٸنٸڭ ساقتالا بەرەتٸنٸن تانىتۋى مٷمكٸن.
"سەكتور جيناقتار مەن ينۆەستيتسييالاردى تيٸمدٸ قايتا بٶلٸپ قاراستىرۋ تۇرعىسىنداعى باستى فۋنكتسيياسىنان بٶلەك, مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ سالىق تٷسٸمدەرٸندە دە ماڭىزدى رٶل اتقارا وتىرىپ, ەلدەگٸ يننوۆاتسييالاردىڭ درايۆەرٸ بولۋدا: 2023 جىلعى ەكونوميكاداعى ٷلەسٸ - 11,2%, جۇمىسپەن قامتۋ — 200 مىڭنان استام ادام", دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ساراپشىلار.
بۇعان دەيٸن بٸز اناليتيكالىق كرەديتتٸك رەيتينگ اگەنتتٸگٸ ساراپشىلارىنىڭ ەلٸمٸزدٸڭ 2025-2027 جىلدارىنا ارنالعان ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸنە جاساعان ەكونوميكالىق تالداۋىن جارييالاعان بولاتىنبىز.
