قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى (قدكبق) "Elim" ماركەتينگتٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋ ينستيتۋتىمەن بٸرلەسٸپ, ارنايى ساۋالناما جٷرگٸزدٸ. ونداعى ماقسات – ەل ازاماتتارىنىڭ جيناق اقشالارعا جەنە دەپوزيتتەرگە دەگەن كٶزقاراستى جەنە سالىمداردى قورعاۋ تۋرالى اقپاراتتان قانىقتىلىعى دەڭگەيٸن انىقتاۋ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قوردىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقتىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى بانكتەردەگٸ دەپوزيتتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ 24,5 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ.
"ساۋالناما بٷكٸل ەلٸمٸز بويىنشا 4 000 رەسپوندەنت اراسىندا جٷرگٸزٸلدٸ. نەتيجەلەر كٶرسەتكەنٸندەي, رەسپوندەنتتەردٸڭ ٷشتەن بٸرٸ (33%) جيناق اقشالارىن بانك دەپوزيتتەرٸندە ساقتايدى, كٶبٸنەسە ولار ٸرٸ قالالاردىڭ تۇرعىندارى: 42,1% – الماتىدا, 41,9% – قاراعاندىدا, جەنە 37,4% – استانادا. بۇل رەتتە رەسپوندەنتتەردٸڭ 85%-ى جيناقتارىن ۇلتتىق ۆاليۋتادا, 12% – اقش دوللارىندا, ال 2,5% – باسقا دا شەتەل ۆاليۋتالارىندا ساقتاعاندى جٶن سانايدى", دەلٸنگەن حابارلامادا.
اقشا جيناۋداعى باستى ماقساتتار – كٷتٸلمەگەن جاعدايلار ٷشٸن دەپ قور جيناۋ (18,4%) جەنە جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىپ الۋ (17,7%). سالىمشىلاردىڭ ٷشتەن بٸرٸنٸڭ ايتۋىنشا (30%), ولار دەپوزيتتەردٸ اشاردا قانداي دا بٸر ماقساتتى كٶزدەمەگەن نەمەسە اينالاسىنداعىلاردىڭ وڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنە وتىرىپ اشقان.
"رەسپوندەنتتەر دەپوزيتتٸ تاڭداۋ بارىسىندا پايىزدىق مٶلشەرلەمەگە (46,5%), اقشانى سالىمنان مەرزٸمٸنەن بۇرىن ەمٸن-ەركٸن شەشٸپ الۋ مٷمكٸندٸگٸنە (35,3%), بانكتٸڭ بەدەلٸنە (32%), موبيلدٸ قوسىمشاسىنىڭ قولايلى بولۋىنا (23%), سونداي-اق بونۋستارىنا, كەشبەككە نەمەسە جەڭٸلدٸكپەن كرەديت بەرۋ شارتتارىنا (13%) كٶڭٸل بٶلەدٸ", - دەيدٸ قوردىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
جاستار اراسىندا اقشا جيناۋعا ارنالعان نەگٸزگٸ ۆاليۋتا كٶزٸ – تەڭگە – 80,2%, ال تەڭگەمەن اقشا جيناۋدا اۋىل جاستارى اراسىنداعى رەسپوندەنتتەردٸڭ ٷلەسٸ ەڭ جوعارى (85,5%). ەربٸر تٶرتٸنشٸ جاس سالىمشى اقشانى وڭاي شەشٸپ الۋ جەنە تولىقتىرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار دەپوزيتتەردٸ قالايدى (28%). سونىمەن قاتار ەربٸر ٷشٸنشٸ سالىمشى پايىزدىق مٶلشەرلەمەگە كٶڭٸل بٶلەدٸ (35%), سالىمشىلاردىڭ 24%-ى بانكتٸڭ بەدەلٸنە باعا بەرەدٸ.
"30 بەن 65 جاس ارالىعىنداعى جاستىق توپقا كەلەر بولساق, جالپى قالالاردا رەسپوندەنتتەردٸڭ ورتا ەسەپپەن 34%-ىنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە استانادا – 38%-ىنىڭ, الماتىدا – 41%-ىنىڭ بانكتەردە دەپوزيتتەرٸ بار. 30 بەن 65 جاس ارالىعىنداعى اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا بانك سالىمشىلارىنىڭ الار ٷلەسٸ 30%-دى قۇرايدى", - دەيدٸ قورداعىلار.
دەپوزيتتەرٸ جوق رەسپوندەنتتەردٸڭ ٸشٸندە 17,7%-ى بانك كارتوچكاسىن پايدالانادى. رەسپوندەنتتەردٸڭ 13%-ى اقشالارىن بيزنەسكە سالادى جەنە جىلجىمايتىن مٷلٸكتەر ساتىپ الادى. ازداعان بٶلٸگٸ قور نارىعىنا ينۆەستيتسييالايدى, قىمبات مەتالدار ساتىپ الادى نەمەسە اقشالارىن ٷيدە ساقتايدى. جاپپاي ساۋالناما بارىسىندا جاۋاپ بەرۋشٸلەردٸڭ 27,6%-ى جيناق اقشالارىنىڭ مٷلدەم جوقتىعىن ايتقان.
"رەسپوندەنتتەردٸڭ 42%-ى سالىمدارىنىڭ قورعالعاندىعىن جاقسى بٸلەدٸ. بانك بانكروتقا ۇشىراعان جاعدايدا سالىمشىلارعا كەپٸلدٸ ٶتەم سوماسىنىڭ بەرٸلەتٸندٸگٸ تۋرالى قالا تۇرعىندارى, 30-59 جاستاعى رەسپوندەنتتەر جەنە قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋشٸلەر اناعۇرلىم حاباردار".
بانك مەنەدجەرلەرٸ – رەسپوندەنتتەردٸڭ 35%-ى ٷشٸن – نەگٸزگٸ اقپارات كٶزٸ.
"بانك مەنەدجەرلەرٸنەن الىنعان اقپاراتتار دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنە دەگەن سەنٸممەن بٸرقالىپتى ٷيلەسەدٸ. بۇل بانك ارقىلى حاباردار بولعان كليەنتتەردٸڭ اتالمىش جٷيەگە دەگەن سەنٸمٸنٸڭ ەدەۋٸر جوعارى ەكەندٸگٸن كٶرسەتەدٸ", - دەيدٸ "ەلٸم" ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋشٸلەرٸ.
دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر تۋرالى باسقا تانىمال اقپارات بەرۋ ارنالارى – بۇل تەلەديدارداعى جەنە ونلاين-بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى جاڭالىقتار. قاتىسۋشىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ رەسمي اقپارات كٶزدەرٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
جاپپاي ساۋالناما جٷرگٸزۋ كٶرسەتكەنٸندەي, رەسپوندەنتتەردٸڭ 49%-ى دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر تۋرالى اقپارات تٸكەلەي بانكتەن, ونىڭ ٸشٸندە مەنەدجەرلەردەن, بانكتٸڭ قوسىمشالارىنان نەمەسە نەمەسە رەسمي سايتىنان العاندى جٶن سانايدى.
زەرتتەۋ اياسىندا سونداي-اق فوكۋس-توپتىق تالقىلاۋلار ٶتكٸزٸلدٸ. قارجىلىق ساۋاتتىلىق نەگٸزدەرٸ – شىعىندار مەن تٷسٸمدەردٸ ەسەپكە الۋ دەڭگەيٸندە فوكۋس-توپتارعا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ كرەديتتەر بويىنشا تٶلەمدەر سەكٸلدٸ ٸرٸ شىعىنداردى عانا تٸركەيدٸ ەكەن, ال كٷندەلٸكتٸ شىعىندار ەسكەرۋسٸز قالۋى مٷمكٸن. جاپپاي ساۋالناما جٷرگٸزۋ بارىسىنداعى رەسپوندەنتتەر سەكٸلدٸ فوكۋس-توپتارعا قاتىسۋشىلار قارجىلىق «قاۋٸپسٸزدٸك كٶپشٸگٸنٸڭ» بولى ٶتە ماڭىزدى ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ٸس جٷزٸندە ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ كٷتپەگەن شىعىندارعا قاراماستان, ەرتەڭگٸ كٷنگە اقشا جينايدى.
"قاتىسۋشىلار قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا جەنە سالىمشىلاردىڭ قارجىلىق قورعاۋشىسى رەتٸندە قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورىنا سەنٸم بٸلدٸرەدٸ. قور ەلدٸڭ قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ ماڭىزدى ەلەمەنتٸ رەتٸندە قابىلدانادى, جەنە تٸپتٸ حاباردارلىعى تٶمەن ازاماتتار اراسىندا سەنٸمنٸڭ جوعارى ەكەندٸگٸ بايقالادى. بۇل مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنٸمدٸ بٸلدٸرەدٸ", – دەيدٸ "Elim"-نٸڭ زەرتتەۋشٸلەرٸ.
ەسكە سالامىز, ەگەر بانك ليتسەنيياسىنان ايىرىلسا, سالىمشى – جەكە تۇلعالاردىڭ ٶتەم الۋعا دەگەن قۇقىعى زاڭدا قاراستىرىلعان. قدكبق ماكسيمالدى كەپٸلدٸك سوماسى دەپوزيتتٸڭ تٷرٸ مەن ۆاليۋتاسىنا تٸكەلەي تەۋەلدٸ:
- تەڭگەدەگٸ جيناق سالىمدار بويىنشا – 20 ميلليون تەڭگەنٸ,
- تەڭگەدەگٸ جيناق سالىمداردان باسقا كارتوچكالار, شوتتار جەنە دەپوزيتتەر بويىنشا – 10 ميلليون تەڭگەنٸ,
- شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار, كارتوچكالار جەنە شوتتار بويىنشا – 5 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى.
"دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى ەربٸر بانكتەگٸ دەپوزيتتەرگە جەكە كەپٸلدٸك بەرٸلەدٸ. دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر تۋرالى كٶبٸرەك بٸلٸڭٸز: www.kdif.kz, 1460 (قوڭىراۋ شالۋ تەگٸن)", - دەيدٸ قورداعىلار.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "تەڭگە تٷرٸندەگٸ سالىمدارعا شەكتٸ مٶلشەرلەمەنٸ بەلگٸلەۋ توقتاتىلادى. بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
