"ٶز-ٶزٸمٸزدٸ الداپ وتىرعان جوقپىز با?" ايماعامبەتوۆ دەنساۋميننٸڭ بار شىندىعىن جايىپ سالدى

مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ دەرٸ-دەرمەك سالاسىنداعى تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەردٸ,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

"راۋشان ەسٸمدٸ ازامات. 42 جاستا.  ونىڭ ٶمٸرٸ باياۋ سٶنٸپ بارادى. ەم جوقتىعىنان ەمەس, ەمگە شيپا بولاتىن دەرٸ ۇلتتىق دەرٸلٸك فورمۋلياردا تٸركەلمەگەندٸكتەن, دەرٸ جەتٸ جىلدان بەرٸ جاڭارتىلماعان ەمدەۋ حاتتاماسىنا ەنگٸزٸلمەگەندٸكتەن, تٸپتٸ ساتىپ الايىن دەسە دە, ەلدە رۇقسات ەتٸلگەن تٸزٸمدە جوق. ونىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن كٷرەسٸ - بيۋروكراتييامەن كٷرەس. تاعى قانشاما وسىنداي راۋشان بٸزدٸڭ كٶمەگٸمٸزدٸ كٷتٸپ وتىر?" - دەپ اشىندى دەپۋتات.

ونىڭ سٶزٸنشە, سمايىلوۆ باستاعان جوعارعى اۋديتورلىق پالاتا جٷرگٸزگەن ەسەپ - ەلٸمٸزدەگٸ فارماتسييانىڭ شىنايى رەنتگەنٸ.

"رەنتگەن نەتيجەسٸ جاي عانا سىنىقتار مەن كٶلەڭكەلەردٸ كٶرسەتٸپ قويماي, دەرەۋ شەشٸمدٸ, جەدەل ەمدەۋدٸ تالاپ ەتەتٸن تەرەڭ, ناعىز قاتەرلٸ ٸسٸكتەردٸ انىقتادى", - دەدٸ ول.

ايماعامبەتوۆ ٷش نەگٸزگٸ مەسەلەنٸ كٶرسەتتٸ:

• دەرٸ-دەرمەككە قولجەتٸمدٸلٸك.

"دەرٸ-دەرمەكتەر دەرٸحانالاردا ساتىلۋى ٷشٸن ولار ەڭ الدىمەن "ناتسەلس-تە" ساراپتامادان, سوسىن تٸركەۋدەن ٶتۋٸ كەرەك. اۋديت نە كٶرسەتتٸ? نورماتيۆ بويىنشا تٸركەۋ مەرزٸمٸ – 210 كٷن. الايدا بٸرەۋلەر ٷشٸن بۇل مەرزٸم زاڭسىز 1275 كٷنگە دەيٸن سوزىلسا, ال وسى ۇيىمنىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرلەرٸ ٷشٸن ٶتە جىلدام, 25-اق كٷندە اياقتالىپ, رەسٸم ٶتكٸزٸلدٸ. 154 ٶتٸنٸم بويىنشا ساراپتاما پروتسەدۋرالارىن بۇزۋ دەرەكتەرٸ انىقتالدى", - دەدٸ ول.

• فارماكولوگييالىق باقىلاۋدى كٷشەيتۋ بويىنشا

"زاڭعا سەيكەس "ناتسەلس" دەرٸلەردٸڭ جاعىمسىز رەاكتسييالارى تۋرالى حابارلامالاردى جيناقتاپ, تالداپ, شارالار قابىلداۋ ٷشٸن جٸبەرۋگە مٸندەتتٸ. بٸراق اۋديت كٶرسەتكەندەي, 28 "سارى كارتوچكاسى" بار دەرٸ بويىنشا ەشقانداي شارا قابىلدانباعان. ونىڭ ٷستٸنە دەرلەردٸڭ كەرٸ ەسەرلەرٸ تۋرالى 137 اقپارات تٷسكەنٸمەن, تەك 1 پرەپارات كەرٸ قايتارىلعان. ال جالپى فارماتسەۆتيكالىق باقىلاۋدان 77 ملن فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸم تىس قالعان. بۇعان قوسا, دەرٸلەردٸ ٶندٸرۋ ٷشٸن ەكەلٸنەتٸن سۋبستانتسييالار باقىلانبايدى ەكەن. كٸم, نە ەكەلٸپ جاتىر? ولار قۇيۋعا دايىن دەرٸلەر مە, سۋبستانتسييا ما? ولار قانشالىق قاۋٸپسٸز? بٸلمەيمٸز", - دەدٸ ايماعامبەتوۆ.

• ەسكٸرگەن ەمدەۋ حاتتامالارى بويىنشا.

"ەر ازاماتتى ەمدەگەندە دەرٸگەرلەر ارنايى ەمدەۋ حاتتاماسىندا كٶرسەتٸلگەن دەرٸلەردٸ قولدانۋعا تيٸس.  ال ەمدەۋ حاتتامالار بولسا ۋاقتىلى جاڭارتىلمايدى. ٶزدەرٸڭٸز قاراڭىزدار: كلينيكالىق حاتتامالاردىڭ شامامەن 70%-ى (1133-تٸڭ 785-ٸ) 5 جىلدان 12 جىلعا دەيٸن قايتا قارالماعان. 10 جىل ەمەس, قازٸر 1 جىل ٸشٸندە جاڭا دەرٸلەر پايدا بولادى. وسىعان بايلانىستى  قازاقستاندىقتار جاڭا ەدٸستەرمەن ەم الا الماي جٷر دەپ ايتۋعا بولادى. حاتتامالاردى بەكٸتۋ پروتسەسٸنٸڭ ٶزٸ دە كٷردەلٸ", - دەدٸ ول.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, تٸركەۋ مەرزٸمٸ ٶتكەن جەنە تيٸمدٸلٸگٸ تٶمەن 409 پرەپارات 3 جىل بويى فورمۋلياردان الىنباعان, تيٸمسٸز دەپ تانىلعان 5 پرەپارات 29 اۋرۋدى ەمدەۋ حاتتامالارىنان شىعارىلماعان. ال قاجەت دەلٸنگەن 96 تيٸمدٸ پرەپارات كەرسٸنشە فورمۋليارعا ەنگٸزٸلمەگەن.

"مۇنداي اقىلعا سىيمايتىن جاعدايدىڭ سەبەبٸ – مينيسترلٸكتٸڭ بۇيرىقتارىنداعى قاراما-قايشىلىقتار. پرەپاراتتار تٸپتٸ وريگينالدارىنان دا بٸرنەشە ەسە جوعارى باعامەن ساتىپ الىنعان. دەرٸلەرگە قوسىلعان ٷستەمە باعا زاۋىتتاعى باعادان 172%-عا دەيٸن كٶپ, ال ەۋروپادا جەنە ەلەمدە 30%-دان اسپايدى. بٸر پرەپاراتتىڭ ەرتٷرلٸ دەرٸحانالارداعى باعاسى 3-5 ەسەگە دەيٸن ٶزگەرەدٸ. تٷپنۇسقانىڭ باعاسى 344 تەڭگە بولسا, وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸنٸڭ (وتٶ) باعاسى 1273 تەڭگە. بۇل 4 ەسەگە دەيٸن قىمبات. ...پاراتسەتامولدىڭ زاۋىتتاعى باعاسى 59 تەڭگە, قىرعىزستاندا 90, ال بٸزدە 144 تەڭگەگە ساتىلىپ جاتىر. سالىستىرىڭىزدار. تەرافليۋگە ەلدە بەلگٸلەگەن شەكتٸ باعا 3,3 مىڭ تەڭگە, ال زاۋىتتىق باعاسى 1,5 مىڭ تەڭگە. رەسەيدە ول 2,2 مىڭ, قىرعىزستاندا 2,5 مىڭ تەڭگە تۇرادى. تٸپتٸ سۇمدىق جاعداي, دەرٸحانالاردا بيۋدجەت ەسەبٸنەن ساتىپ الىنعان دەرٸلەر انىقتالدى", - دەدٸ ول.

دەپۋتات بٸر پرەپاراتتار قويمالاردا شٸرٸپ, ەسەپتەن شىعارىلىپ جاتقاندا, كەيبٸر ٶمٸرلٸك ماڭىزى بار دەرٸلەر قولجەتٸمسٸز ەكەنٸن, 45 مىڭ پاتسيەنت دەرٸسٸز قالعانىن, ال شىعىن كٶلەمٸ 3,7 ملرد تەڭگەدەن اساتىنىن مەلٸمدەدٸ.

"وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋعا ٷلكەن اقشا جۇمسالادى: ميللياردتاعان سۋبسيدييالار, جەڭٸلدٸكپەن نەسيە بەرۋ, كەدەندٸك پرەفەرەنتسييالار, سالىقتان بوساتۋ. وعان قوسا – ۇزاق مەرزٸمدٸك تۇتىنۋ تۋرالى شارتتار. وسىنداي قولداۋ كٶرسەتە وتىرىپ, بٸز قانداي پايدا كٶرٸپ وتىرمىز?  كٶبٸنە جاڭا پرەپاراتتى ٶندٸرۋدٸڭ ورنىنا جاي عانا ەدەمٸ بٶتەلكەلەرگە قۇيىلعان, شەتەلدەن ەكەلٸنگەن دەرٸلەر ەمەس پە? وعان قوسا بۇل ٶنٸمدەردٸڭ وتاندىق ەكونوميكا ٷلەسٸ دە از, قاعاز دا, شىنى دا كٶبٸنە سىرتتان كەلەدٸ دەگەن اقپارات بار. سوندا ميللياردتاردتاعان سۋبسيدييالار مەن قولداۋىمىز جاساندى, يلليۋزييالىق ٶندٸرٸسكە كەتٸپ جاتقان جوق پا?" - دەگەن ساۋال جولدادى ول.

ول ەلدە دەرٸ-دەرمەك شىعارىلماي وتىرعانىن دا سىنادى.

"كەيٸنگٸ ۋاقىتتا "قازۆاكتان" باسقا ەشتەڭە شىققان جوق دەۋگە بولادى. كلينيكالىق زەرتتەۋلەر ٶتە از. سوڭعى 10 جىلدا تەك 2 پرەپارات شىعارىلعان, ولاردىڭ بٸرٸ - "يود جەنە كاليي يوديدٸ". بۇنى ەزٸرلەۋگە 4,6 ملرد تەڭگە جۇمسالعان, بٸراق ول تٸپتٸ فورمۋليارعا دا ەنگٸزٸلمەگەن, ياعني قولدانىلمايدى", - دەدٸ دەپۋتات.