پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردى دامىتۋ قورىنىڭ كەڭسەسٸنە بارۋى وتاندىق كرەاتيۆتٸ سەكتوردىڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان قالىپتاسۋىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان قور سالاعا جٷيەلٸ قولداۋ كٶرسەتەتٸن نەگٸزگٸ ورتالىققا اينالۋعا تيٸس. مۇندا تالانتتاردى قولداۋ, ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋ, ينۆەستيتسييا تارتۋ, كرەاتيۆتٸ ٶنٸمدٸ ٸلگەرٸلەتۋ جەنە ەكسپورتقا شىعارۋ باعىتتارى بٸرتۇتاس جٷيەگە بٸرٸكتٸرٸلەدٸ.
قوردىڭ جاڭا كەڭٸستٸگٸ يدەيادان باستاپ ٶندٸرٸس پەن ٶنٸمدٸ نارىقتا ٸلگەرٸلەتۋگە دەيٸنگٸ تولىق تسيكلدٸ قامتيتىن شوۋرۋم فورماتىندا تانىستىرىلدى. پرەزيدەنتكە زەرگەرلٸك جەنە اعاش ٶڭدەۋ شەبەرحانالارى, مۋزىكالىق كەڭٸستٸكتەر, كٸلەم ٶنەرٸ زالى, سۋرەتشٸلەر زالى جەنە fashion-ايماق سىندى تاقىرىپتىق الاڭدار كٶرسەتٸلدٸ.
ەرەكشە نازار اۋدارتقان نىسانداردىڭ بٸرٸ – Yurt Capsule يممەرسيۆتٸ كەڭٸستٸگٸ بولدى. مۇندا كيٸز ٷيدٸڭ دەستٷرلٸ پٸشٸنٸ تسيفرلىق ٶنەر, مۋلتيمەدييالىق كونتەنت جەنە مەدەني بايانداۋ ارقىلى زاماناۋي تەحنولوگييالىق سيپاتتا جاڭاشا ۇسىنىلعان. قوردىڭ ماڭىزى, ٶڭٸرلٸك حابتاردى دامىتۋ, ەلدٸڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەينەسٸن قالىپتاستىرۋ جەنە كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانىڭ ەلەۋەتٸ تۋرالى قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا ايتىپ بەردٸ.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردى دامىتۋ قورىنىڭ كەڭسەسٸنە باردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل سالاعا ەرەكشە نازار اۋدارۋى نەنٸ بٸلدٸرەدٸ?
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل ساپارى ايرىقشا مەنگە يە. بۇل كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردىڭ ەندٸ مەدەنيەت سالاسىنىڭ قوسىمشا باعىتى رەتٸندە ەمەس, ەكونوميكالىق جەنە قوعامدىق دامۋدىڭ تولىققاندى ەرٸ كەلەشەگٸ زور سالاسى رەتٸندە قاراستىرىلىپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ادام كاپيتالىن جان-جاقتى اشۋعا, باستاماشىل جاستاردى قولداۋعا, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋعا جەنە ٶسٸمنٸڭ جاڭا كٶزدەرٸن قالىپتاستىرۋعا تۇراقتى تٷردە باسا نازار اۋدارىپ كەلەدٸ. كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا دەل وسى مٸندەتتەردٸڭ توعىسقان تۇسىندا تۇر. ول جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, تسيفرلىق كونتەنتتٸ دامىتۋعا, تىڭ ٶنٸمدەر جاساۋعا, ەلدٸڭ تۋريستٸك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا جەنە ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ قازٸرگٸ زامان تٸلٸمەن تانىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
وسى باعىتقا جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن ۆەدومستۆو رەتٸندە بٸز ٷشٸن سالانىڭ ناقتى ينستيتۋتسيونالدىق مەرتەبەگە يە بولعانى ٶتە ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قوردىڭ قۇرىلۋى جەكەلەگەن قولداۋ شارالارىنان جٷيەلٸ جۇمىسقا كٶشۋدٸ بٸلدٸرەدٸ. ەندٸگٸ مٸندەت – پرەزيدەنت ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعان وسى سالادا كرەاتيۆتٸ ماماندار, ٶڭٸرلەر, ينۆەستورلار جەنە سىرتقى نارىقتار ٷشٸن ناقتى ەرٸ تيٸمدٸ قولداۋ تەتٸكتەرٸن قالىپتاستىرۋ.
– دەمەك, قور كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانى قولدايتىن نەگٸزگٸ ينستيتۋتقا اينالۋى تيٸس دەگەن سٶز. بۇل رەتتە ول ەڭ الدىمەن قانداي مٸندەتتەردٸ شەشۋٸ كەرەك?
– قوردىڭ باستى مٸندەتٸ – سالاداعى بىتىراڭقىلىقتى ەڭسەرۋ. بٷگٸندە قازاقستاندا مىقتى اۆتورلار, ديزاينەرلەر, مۋزىكانتتار, قولٶنەر شەبەرلەرٸ, كينو, انيماتسييا, سەن, تسيفرلىق ٶنەر جەنە باسقا دا باعىتتاردىڭ ٶكٸلدەرٸ بار. الايدا ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ بٸر-بٸرٸنەن وقشاۋ دامىپ كەلەدٸ. كرەاتيۆتٸ مامانداردىڭ تۇراقتى ينفراقۇرىلىمعا, كەسٸبي ساراپتاماعا, ينۆەستيتسيياعا جەنە ٶنٸمدٸ ٸلگەرٸلەتۋ ارنالارىنا قول جەتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸ ەلٸ دە شەكتەۋلٸ.
قور ەكٸمشٸلٸك قۇرىلىم ەمەس, سالانىڭ جٷيەلٸ وپەراتورى بولۋى كەرەك. ونىڭ نەگٸزگٸ رٶلٸ – تالانتتى, ٶندٸرٸستٸ, ٸلگەرٸلەتۋدٸ, نارىقتى جەنە سىرتقى مٷمكٸندٸكتەردٸ ٶزارا بايلانىستىرۋ. باسقاشا ايتقاندا, كرەاتيۆتٸ مامان ٶز يدەياسىمەن قايدا جٷگٸنە الاتىنىن, قانداي قولداۋ الا الاتىنىن, ٶنٸمٸن قالاي رەسٸمدەپ, اۋديتوريياسىن قالاي تاباتىنىن جەنە جەرگٸلٸكتٸ نارىق شەڭبەرٸنەن قالاي شىعا الاتىنىن ناقتى تٷسٸنۋٸ تيٸس.
بۇل جۇمىستىڭ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا جٷزەگە اسىرىلاتىنى ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسى جاڭا ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸكتەر قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە مەن بەرٸپ كەلەدٸ. وسى تۇرعىدان العاندا, كرەاتيۆتٸ سەكتور سونداي پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردىڭ بٸرٸنە اينالا الادى. قور شىعارماشىلىق ەلەۋەتتٸ تۇراقتى ەكونوميكالىق قۇندىلىققا اينالدىرۋعا ىقپال ەتۋٸ قاجەت.
– قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتٸ ەكونوميكاسىندا 48 مىڭعا جۋىق كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. جالپى بۇل سالادا 160 مىڭ ادام ەڭبەك ەتەدٸ ەكەن. بۇل كٶرسەتكٸشتەر نەنٸ اڭعارتادى?
– بۇل دەرەكتەر قازاقستاندا كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانىڭ ايتارلىقتاي ەلەۋمەتتٸك ەرٸ ەكونوميكالىق نەگٸزٸ قالىپتاسقانىن كٶرسەتەدٸ. 48 مىڭعا جۋىق كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸ مەن وسى سالادا جۇمىسپەن قامتىلعان 160 مىڭ ادام – بۇل جەكەلەگەن باستامالار عانا ەمەس, تٷرلٸ ماماندىقتاردى, بيزنەس-مودەلدەردٸ جەنە ٶز مٷمكٸندٸگٸن ٸسكە اسىرۋدىڭ سان الۋان جولدارىن بٸرٸكتٸرەتٸن تۇتاس سەكتور.
بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ارتىندا يدەيا, بٸلٸم, تەحنولوگييا جەنە مەدەني كود ارقىلى قوسىمشا قۇن قالىپتاستىرىپ جٷرگەن ناقتى ادامدار تۇر. ولار – ديزاينەرلەر, پروديۋسەرلەر, سەۋلەتشٸلەر, سۋرەتشٸلەر, مۋزىكانتتار, تسيفرلىق كونتەنت ەزٸرلەۋشٸلەر, سەن, مەديا, كينو, انيماتسييا جەنە حالىقتىق قولٶنەر ٶكٸلدەرٸ. ولاردىڭ قىزمەتٸ بٷگٸندە جۇمىسپەن قامتۋعا, كەسٸپكەرلٸكتٸڭ دامۋىنا, قالالىق ورتاعا, تۋريزمگە جەنە ەلدٸڭ حالىقارالىق يميدجٸنە تٸكەلەي ىقپال ەتٸپ وتىر.
قازاقستاننىڭ بۇل سالاداعى ساياساتى وسى ەلەۋەتتٸڭ ستيحييالى كٷيدە قالىپ قويماۋىنا باعىتتالعان. بٸز ٷشٸن جوبالاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ولاردىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە جەنە سىرتقى نارىقتارعا ٸلگەرٸلەتۋگە جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. سوندىقتان قور تەك قالىپتاسقان ويىنشىلارمەن عانا ەمەس, يندۋستريياعا ەندٸ قادام باسىپ جاتقان جاس كرەاتيۆتٸ ماماندارمەن دە جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس.
– قوردىڭ جاڭا كەڭسەسٸ تولىق تسيكلدٸ شوۋرۋم رەتٸندە تانىستىرىلدى. مۇنداي مودەل سالا ٷشٸن نەگە ماڭىزدى?
– كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا تەك شابىت پەن يدەياعا عانا سٷيەنٸپ دامي المايدى. كەز كەلگەن مىقتى يدەيا ناقتى قۇندىلىققا اينالۋى ٷشٸن بٸرنەشە كەزەڭنەن ٶتۋٸ قاجەت. ونى ەزٸرلەۋ, ٶندٸرۋ, كٶركەم ەرٸ ساپالى ۇسىنۋ, نارىققا شىعارۋ, ٸلگەرٸلەتۋ جەنە تۇتىنۋشىعا جەتكٸزۋ ماڭىزدى. شىعارماشىلىقتىڭ ەكونوميكالىق ٶنٸمگە اينالاتىن تۇسى دا – وسى.
قوردىڭ جاڭا كەڭسەسٸ وسى تولىق تسيكلدٸڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸن كٶرنەكٸ ەرٸ پراكتيكالىق تۇرعىدان كٶرسەتەدٸ. بۇل جاي عانا تانىستىرىلىمعا ارنالعان كەڭٸستٸك ەمەس, زاماناۋي كرەاتيۆتٸ ەكوجٷيەنٸڭ قانداي بولۋى كەرەكتٸگٸن ايقىندايتىن ناقتى ٷلگٸ. زەرگەرلٸك جەنە اعاش ٶڭدەۋ شەبەرحانالارى, مۋزىكالىق كەڭٸستٸكتەر, كٸلەم ٶنەرٸ زالى, سۋرەتشٸلەر زالى, fashion-ايماق – مۇنىڭ بەرٸ كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردىڭ اۋقىمى كەڭ, مازمۇنى باي ەرٸ ناقتى ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸ بار سالا ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
قازاقستان ٷشٸن كرەاتيۆتٸ ٶنٸممەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ جاڭا مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ ٶتە ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ جاقسى جوبا جاساۋ جەتكٸلٸكسٸز. ونى دۇرىس ۇسىنا بٸلۋ, نارىق تالابىنا بەيٸمدەۋ, كەسٸبي دەڭگەيدە ٸلگەرٸلەتۋ جەنە تۇتىنۋشىعا دەيٸن جەتكٸزۋ قاجەت. دەل وسى باعىتتا قور سالاداعى ەڭ ٶزەكتٸ ولقىلىقتاردىڭ بٸرٸن تولىقتىرا الادى. بٸزدە تالانت تا, يدەيا دا بار. ەندٸگٸ مٸندەت – سول ەلەۋەتتٸ جٷيەلٸ تٷردە قولداپ, ونى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ٶنٸمگە جەنە تۇراقتى تابىس كٶزٸنە اينالدىرۋ.
– قور بارلىق وبلىس ورتالىقتارىنداعى ٶڭٸرلٸك حابتاردىڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرەتٸن بولادى. بۇل ٶڭٸرلەر ٷشٸن قانداي جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشادى?
– ٶڭٸرلٸك حابتاردىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور. ٶيتكەنٸ قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتٸ ەلەۋەتٸ تەك استانا مەن الماتى قالالارىمەن شەكتەلمەيدٸ. ەر ٶڭٸردٸڭ ٶزٸنە تەن مەدەني كودى, قولٶنەر دەستٷرٸ, جاس اۆتورلارى, جەرگٸلٸكتٸ برەندتەرٸ مەن زاماناۋي باستامالارى بار. ەڭ باستىسى – سول يدەيالاردىڭ كەسٸبي ورتاعا شىعۋىنا جەنە ەرٸ قاراي دامۋىنا ناقتى مٷمكٸندٸك بەرۋ.
بٷگٸندە قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك ساياساتىنداعى ماڭىزدى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ – ٶسۋ قۇرالدارىنا بارىنشا تەڭ قولجەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ. ٶڭٸرلٸك حاب جاي عانا ٸس-شارا ٶتكٸزەتٸن الاڭ ەمەس, قۇزىرەت ورتالىعىنا اينالۋى تيٸس. مۇنداي ورتالىقتاردا كرەاتيۆتٸ ماماندار كەسٸبي كەڭەس الىپ, جوبالارىن دامىتىپ, سەرٸكتەستەر تابا الادى, كوماندا قۇرىپ, ۇلتتىق قولداۋ جٷيەسٸنە قوسىلادى.
بۇل رەتتە قوردىڭ ٷيلەستٸرۋشٸ رٶلٸ ەرەكشە ماڭىزدى. ەگەر ەر ٶڭٸر ٶز بەتٸنشە, بٶلەك داميتىن بولسا, ونىڭ ەسەرٸ شەكتەۋلٸ بولادى. ال, حابتار بٸرىڭعاي ەدٸستەمە, ورتاق باعدارلامالار, ساراپتامالىق قولداۋ جەنە ٸلگەرٸلەتۋ جٷيەسٸ ارقىلى ٶزارا بايلانىسسا, ەل بويىنشا كرەاتيۆتٸ دامۋدىڭ تۇتاس جەلٸسٸ قالىپتاسادى.
بۇل جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ جاستاردى قولداپ قانا قويماي, ٶڭٸرلەردە ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ جاڭا نٷكتەلەرٸن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
– قازاقستان مەدەنيەت, تۋريزم جەنە كرەاتيۆتٸ ٶنٸمدەر ارقىلى ەلدٸڭ حالىقارالىق تانىمالدىعىن ارتتىرىپ كەلەدٸ. بۇل تۇرعىدا قاي باعىتتاردىڭ مٷمكٸندٸگٸ مول?
– ەڭ الدىمەن, ۇلتتىق بولمىستى ەلەمگە زاماناۋي, تارتىمدى ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ تٸلدە تانىتا الاتىن باعىتتاردىڭ ەلەۋەتٸ جوعارى. بۇل قاتارعا كينو, مۋزىكا, انيماتسييا, ديزاين, سەن يندۋستريياسى, تسيفرلىق ٶنەر, زەرگەرلٸك ٸس, كٸلەم توقۋ, قولٶنەر جەنە مەدەني تۋريزم جاتادى.
ەلدٸڭ حالىقارالىق بەينەسٸ تەك ەدەمٸ بەلگٸ, ۇتىمدى ۇران نەمەسە تۋريستٸك جارناما ارقىلى قالىپتاسپايدى. ونى ەلەمگە ۇسىنىلاتىن ساپالى ٶنٸم, تىڭ تەجٸريبە, مازمۇندى وقيعا جەنە تەرەڭ ماعىنا قالىپتاستىرادى. سوندىقتان Yurt Capsule سيياقتى جوبالاردىڭ مەنٸ ەرەكشە. مۇنداي باستامالار قازاقستاننىڭ دەستٷرلٸ مۇراسى ٶتكەننەن قالعان جەدٸگەر عانا ەمەس, بٷگٸنگٸ زامانمەن ٷندەسٸپ, جاڭا تەحنولوگييالىق شەشٸمدەرگە ارقاۋ بولا الاتىن جاندى قۇندىلىق ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن اشۋعا, ەلدٸ مەدەنيەت, ۇلتتىق مۇرا جەنە زاماناۋي يندۋسترييالار ارقىلى تانىتۋعا تۇراقتى تٷردە باسىمدىق بەرٸپ كەلەدٸ. بۇل كرەاتيۆتٸ سەكتوردى ۇلتتىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸڭ ماڭىزدى قۇرامداس بٶلٸگٸ رەتٸندە قاراستىراتىن مەملەكەتتٸك ساياساتپەن تولىق ٷندەسەدٸ.
بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – ۇلتتىق مەدەني كودتى, جوعارى ساپانى, زاماناۋي پٸشٸندٸ جەنە ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ۇشتاستىراتىن جوبالاردى قولداۋ. وسىنداي ٶنٸمدەر قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرىپ, وتاندىق اۆتورلاردىڭ حالىقارالىق نارىققا شىعۋىنا جول اشادى جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ەلەم الدىنداعى ورنىقتى, زاماناۋي ەرٸ تارتىمدى بەينەسٸن قالىپتاستىرادى.
