پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ەكونوميكالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ كەڭەستٸڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ. وندا ينفلياتسييانى تەجەۋ جٶنٸندەگٸ شارالار جەنە ەلدٸڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنىڭ پارامەترلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ۇلتتىق بانكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىلعى ماۋسىم ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسييا جىلدىق مەندە 11,8%-دى قۇرادى, بۇل ەلەمدٸك نارىقتاردىڭ تۇراقسىزدىعى, تاريفتٸك رەفورمالار, تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ كٷشەيۋٸ جەنە ينفلياتسييالىق جورامالدار سىندى بٸرقاتار سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورعا بايلانىستى بولدى.
"باعانىڭ ٶسۋٸن تەجەۋ ماقساتىندا ٷكٸمەت ۇلتتىق بانكپەن جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزۋدە", دەپ حابارلايدى ٷكٸمەتتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ۇلتتىق بانكتٸڭ بەلسەندٸ قاتىسۋىمەن ينفلياتسييانى باقىلاۋ جەنە تٶمەندەتۋ جٶنٸندەگٸ قىسقا ەرٸ ۇزاقمەرزٸمدٸ قامتيتىن شارالار كەشەنٸ قالىپتاستىرىلدى. قۇجات قاراۋدىڭ سوڭعى ساتىسىندا تۇر جەنە ٷكٸمەتتٸڭ جەكە قاۋلىسىمەن قابىلدانادى. نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ قاتارىنا ٸشكٸ ٶندٸرٸستٸ ۇلعايتۋ, تاريفتٸك ساياساتتىڭ بولجامدىلىعىن ارتتىرۋ, بازالىق تاۋارلارعا باعانى تۇراقتاندىرۋ جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ تٶمەندەتۋ جاتادى. سونداي-اق وتاندىق ٶندٸرٸستٸ قولداۋ, ٸشكٸ نارىقتى قانىقتىرۋ جەنە ساۋدا ٷستەمەلەرٸن باقىلاۋ جالعاسۋدا.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتى بويىنشا, جىل باسىنان بەرٸ 15% شەكتٸ ساۋدا ٷستەمەسٸن اسىرعانى ٷشٸن 1 847 ەكٸمشٸلٸك قاۋلى شىعارىلعان. جاۋاپكەرشٸلٸك كٷشەيتٸلگەن – ەسكەرتۋلەردٸڭ ورنىنا ايىپپۇلدار قاراستىرىلعان. رەتتەلەتٸن كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردٸڭ نەگٸزسٸز ٶسۋٸنە جول بەرمەۋ بويىنشا دا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. جىل باسىنان بەرٸ وسى باعىت بويىنشا ينفلياتسيياعا جيىنتىق ٷلەس 0,5 پايىزدىق تارماقشانى قۇراعان.
جالپى, 2023 جىلى شارالار كەشەنٸن جٷزەگە اسىرۋ ينفلياتسييالىق قىسىمدى 4,16 پايىزدىق تارماقشاعا, 2024 جىلى 2,3 پايىزدىق تارماقشاعا تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرگەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا شارالار كەشەنٸ ٶزەكتەندٸرٸلٸپ, 2026 جىلعا دەيٸن ۇزارتىلدى.
ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستان ەمات بويىنشا بەسەكەلەستٸك باعانى ساقتاپ وتىر: سيىر ەتٸنٸڭ قۇنى ەاەو جەنە ورتالىق ازييا ەلدەرٸنە قاراعاندا 30%-عا, كارتوپ پەن سەبٸز 38%-عا, پيياز 47%-عا, قىرىققابات 50%-عا تٶمەن. وسى جىلدىڭ باسىنان باستاپ نارىقتىق باعادان تٶمەن باعامەن 3 مىڭنان استام اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارى جەرمەڭكەسٸ ٶتكٸزٸلدٸ. سالالىق وداقتارمەن مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى, سونىڭ نەتيجەسٸندە جۇمىرتقا باعاسى 8,7%-عا تٶمەندەدٸ. ماۋسىمنان تىس ۋاقىتتا باعانى تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن 30,3 مىڭ جەتكٸزٸپ بەرۋ كەلٸسٸمشارتتارى جاسالدى. قىتايدان, پەكٸستاننان جەنە ٶزبەكستاننان بٸرنەشە توننا ەرتە پٸسەتٸن كٶكٶنٸستەر جەتكٸزٸلدٸ. ٶنٸمدەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە كارتوپتى, انالىق مالدى جەنە بۇقاشىقتاردى ەلدەن ەكەتۋگە شەكتەۋلەر ەنگٸزٸلدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ايداربەك ساپاروۆ 2025 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ كٶلەمٸ 4%-عا ٶسٸپ, 1,3 ترلن تەڭگەنٸ قۇراعانىن باياندادى. ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸ 10,5%-عا ٶستٸ. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن قايتا ٶڭدەۋدٸ دامىتۋدىڭ 2028 جىلعا دەيٸنگٸ كەشەندٸ جوسپارى ٸسكە قوسىلدى, 677 ينۆەستيتسييالىق جوبا, ونىڭ ٸشٸندە يمپورتقا تەۋەلدٸ تاۋارلار بويىنشا 289 جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا.
بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار باعاسىنىڭ ٶسٸمٸ بايقالىپ وتىر. ولار:
- كٷنباعىس مايى,
- سيىر ەتٸ,
- قوي ەتٸ,
- كارتوپ.
كٷنباعىس مايى بويىنشا ناقتى شارالار قابىلدانۋدا: 2024 جىلى ونىڭ ٶندٸرٸسٸ 15%-عا ۇلعايدى, بۇل ٸشكٸ قاجەتتٸلٸكتەن ەكٸ ەسە كٶپ. بيىلعى 6 ايدا ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 388 مىڭ توننانى قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸنەن 21,3%-عا ارتىق. قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا 294 مىڭ توننا ماي ەكسپورتتالدى, وسىلايشا ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ول 41%-عا ٶستٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلٸمٸزدە جالپى قۋاتتىلىعى 421 مىڭ توننا بولاتىن 5 ٸرٸ قايتا ٶڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى جٷرۋدە.
جيىن سوڭىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ينفلياتسيياعا قارسى ساياسات جٷيەلٸ ەرٸ تيٸمدٸ بولۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. قابىلدانعان شارالار بويىنشا ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق بانك كەلٸسە وتىرىپ ٸس-قيمىل جاساۋ كەرەكتٸگٸنٸڭ ماڭىزدىلىعىنا باسا نازار اۋدارىلدى.
"ينفلياتسييانى تٶمەندەتۋ مٸندەتٸ ٶتە ماڭىزدى جەنە كەشەندٸ كٶزقاراستى قاجەت ەتەدٸ. ٷكٸمەت ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسٸپ قابىلدانعان شارالاردى جٷزەگە اسىرۋدى جالعاستىرا بەرمەك جەنە ماقساتتى باعدارلارعا قول جەتكٸزۋگە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ۇمتىلاتىن بولادى", — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "قارجىگەر-مامان ينفلياتسييانى اۋىزدىقتاي الماي جاتقان ۇلتتىق بانكتٸ سىنادى" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
