Freedom Inside '26

نايمانمەن قۇدا بولۋدان قورىقپاڭىزدار

نايمانمەن قۇدا بولۋدان قورىقپاڭىزدار
فەيسبۋكتى بٸر شولىپ شىعايىن دەپ كومپيۋتەرٸمدٸ قوسىپ, كٸرٸپ قاراسام بٸر سٸڭٸلٸمٸز: «نايماننان كەلٸن الماقشىمىن, نە بولار ەكەن? ۇلىمنىڭ ۇناتىپ تۇرعان قىزى نايمان ەكەن. نايماندارمەن ارالاسىپ كٶرمەپ ەدٸم» دەپ بٸر تانىسىم سۇراپ جاتىر ەكەن. قۇددى بٸر كەلٸندٸ قازاقتاننان ەمەس, مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعى امەريكادان الاتىنداي...

ايدانانىڭ جازعانىنا قاراعاندا ەلگٸ سۇراپ جاتقان ادامىنىڭ بويىندا دا, ويىندا دا كەرەمەت بٸر قورقىنىش بار سيياقتى. وقىپ وتىرىپ, ويىما بٸر انەكدوت تٷسٸپ كەتتٸ.

وڭتٷستٸكتە بٸر اپامىزدىڭ قىزى كٷيەۋگە كەتٸپ, ەكٸنشٸ بٸر كٶرشٸ اپامىز ەلگٸ ٷيگە «قۇتتى بولسىن!» ايتىپ بارىپتى. سٶيتسە, اپامىز «ويىمداعىداي جەرگە بارمادىڭ-اۋ, ماسقارا بولدىم-اۋ!» دەپ قۋانۋدىڭ ورنىنا كەتكەن قىزعا دەگەن ٶكپەسٸ قارا قازانداي بولىپ جىلاپ وتىر ەكەن.

ساسىپ قالعان كٶرشٸسٸ: «ويباي-اي, قىزىڭ نەمەنە ورىسقا تيدٸ مە?» دەيدٸ عوي. سوندا اپامىز كٶزٸنٸڭ جاسىن بٸر سىعىپ الىپ: «ورىسقا تيسە, ارمان نە? نايمانعا كەتتٸ عوي, نايمانعا!» دەگەن ەكەن.

بۇل ەرينە بٸرەۋلەردٸڭ ويناپ ايتقان ەزٸل ەڭگٸمەسٸ عوي. بٸراق, ويىن بولسا دا ار جاعىندا شىندىقتىڭ قۇلاعى قىلتيادى. كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ادامداردى رۋ-رۋعا, جەر-جەرگە بٶلٸنٸپ: «اناۋ – انانداي, مىناۋ – مىنانداي» دەپ, بٸر-بٸرٸن جامانداپ, ٶزٸن كٶتەرٸپ, ٶزگەنٸ تٶمەندەتٸپ جاتقانىن كٶپ كەزدەستٸرەمٸن. سونداي شولاق ويلاردى وقىعان سايىن, كەيبٸرەۋلەردٸڭ ٶرەسٸنٸڭ تٶمەندەۋ ەكەنٸن كٶرگەن سايىن بٸرتٷرلٸ كٶڭٸلٸم بۇزىلىپ, جانىم اۋىرادى.
ايتىڭدارشى, اعايىن, نەگە بٶلٸنەمٸز? ۇلى ابايدىڭ ٶزٸ «بٸرٸڭدٸ قازاق, بٸرٸڭ دوس, كٶرمەسەڭ – ٸستٸڭ بەرٸ بوس» دەگەن جوق پا?

وسى فەيسبۋكتىڭ ٶزٸندە: «بٸز انالاردان ارتىقپىز, مىنالاردان جوعارىمىز!» دەپ ەلگە-جەرگە, قالاعا بٶلٸنەمٸز. ودان قالسا جٷزگە, سوسىن رۋعا بٶلٸنەمٸز. سوسىن بارىپ, ٶزٸمٸزدٸ ٶزٸمٸز دەرٸپتەپ, ٶزگەدەن ارتىق سانايمىز.

ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن نايماندار تۋرالى كٶپ وقيمىن. بٸرەۋلەر نايمانداردى ماقتاپ, باعاسىن اسپانداتىپ جاتاسە, ەندٸ بٸرەۋلەر «نايمان دەگەن ونداي, نايمان دەگەن سونداي» دەپ, كٶزبەن كٶرٸپ, قولمەن ۇستاعانداي ەتٸپ, ادامنىڭ اقىلىنا سىيمايتىن بٸردەڭەلەردٸ جازىپ وتىرادى.

باسقاسىن ايتپاي-اق قويايىن, وعان بٷگٸنگٸ پوستتىڭ استىنا جازىلعان كومەنتارييلەردٸڭ ٶزٸ دەلەل. بٸرەۋلەر ماقتاپ, ەكٸنشٸلەرٸ جاقتاپ, ەندٸ بٸرەۋلەر داتتاپ جازىپتى.
سوندا دەيمٸن-اۋ, بٷكٸل قازاق بٸر بٶلەك تە, نايماندار – بٸر بٶلەك پە? «ٷش جٷزدەن تۇراتىن قازاق رۋعا بٶلٸنبەگەن, رۋدان قۇرالعان» دەپ جاتامىز. نايمان دا – ورتا جٷزدٸڭ بٸر رۋى. اقىنى ەلٸن جىرلاعان, باتىرى جاۋدان جەرٸن قورعاعان, ەشكٸمنەن ارتىق تا ەمەس, كەم دە ەمەس كەدٸمگٸ كٶپ رۋدىڭ بٸرٸ.

ال ەندٸ سول رۋدا تۇرعان نە بار, اعايىن? شىققان جٷزٸنە, رۋىنا ەمەس ادامنىڭ ادامگەرشٸلٸگٸنە قاراۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.

بٸز ۇلى اباي, عۇلاما شەكەرٸم, دانا مۇحتارلاردى دٷنيەگە ەكەلگەن كيەلٸ ٶڭٸردە تۇرامىز. وسى اباي اۋدانىنىڭ (شقو) ٷشتەن بٸرٸ – نايماندار. وسى كٷنگە دەيٸن سول نايماندار بٸرەۋدٸڭ باسىن جارىپ, كٶزٸن شىعارىپتى دەگەندٸ ەستٸگەن جوقپىن.

مەن تانيتىن نايمانداردىڭ بەرٸ دە وقىعان, كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ, ەلٸ مەن جەرٸن قالىتقىسىز سٷيەتٸن, تٸلٸ مەن دٸنٸن قاستەرلەي بٸلەتٸن, ارى مەن ادامگەرشٸلگٸن بەرٸنەن جوعارى قوياتىن ابزال جاندار. ەل باسقارىپ, بٸلٸكتٸ باسشى اتانىپ, كٶش باستاپ وتىرعاندارى قانشاما?

سوندىقتان اعايىندار, نايمانمەن قۇدا بولۋدان قورىقپاڭىزدار! ولار دا سٸزدەر سيياقتى ۇل ٶسٸرٸپ, قىز تەربيەلەپ وتىر. بۇل نەگە نايماننىڭ سٶزٸن سٶيلەپ وتىر دەمەڭٸزدەر. مەن تەك ٶز ويىمدى ايتىپ جاتىرمىن. ال ٶزٸم نايمان ەمەسپٸن. قاراعاندى وبلىسىنداعى توقىراۋىن بويىن جايلاعان دادان توبىقتىنىڭ قىزىمىن.

ايجان يمانتاەۆا


(جازبا اۆتوردىڭ فەيسبۋكتاعى پاراقشاسىنان الىندى)

 

 

 

 

https://dalanews.kz/14683