بٸز ۇمىتشاق حالىقپىز... ٶتكەنٸمٸزدٸ تەز ۇمىتىپ ٷلگٸرمەستەن, بٷگٸنٸمٸزدٸ دە باعدارلاي الماي جاتامىز. كٸم ايتقانى ەسٸمدە جوق: «بەرٸن كەشٸرۋگە بولادى, كەمشٸلٸك – تٷزەلەر, ولقىلىق – تولار, دەگەنمەن, كەشەگٸسٸن بٷگٸن, بٷگٸنگٸسٸن ەرتەڭ ۇمىتاتىن ادامداردى (حالىقتى) ٶزٸ كەشٸرسە دە, ۋاقىت كەشٸرمەيدٸ», – دەپتٸ. بٸزدٸڭ بويداعى وسى ۇمىتشاقتىق, ٶزٸمٸزدٸ ۇمىتا جٷرٸپ, ٶزگەنٸ ۇلىقتاۋعا قۇمارلىق دەرتٸ كٶپتەگەن ٸسٸمٸزدٸڭ كەرٸ كەتۋٸنە سەبەپكەر. ەيتپەسە, ۇمىتۋعا بولمايتىن وقيعالار, زامانالار كٶز جاسى, سونداي زۇلمات كەزەڭدە ٶمٸر سٷرگەن تاريحي تۇلعالار بٸزدە جەتەرلٸك. بٸرٸن بٸلسەك, ەكٸنشٸسٸن ۇمىتىپ, ەكٸنشٸسٸن تانىساق, ٷشٸنشٸسٸن ٸزدەۋسٸز قالدىرىپ جاتامىز. بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ كەيٸپكەرٸمٸز, بەلگٸلٸ مەتسەنات, تالاي يگٸلٸكتٸ ٸستەردٸڭ ۇيىمداستىرۋشىسى بولىپ جٷرگەن, ەل مەن جەر ٷشٸن ايعاي-شۋسىز, تازا نيەتپەن ەڭبەك ەتكەن, ەڭ باستىسى, حالىق ساناسىن وتارسىزداندىرۋعا بار كٷش-قايراتىن سارقىپ جٷرگەن تۇلعا – قۋات ەسٸمحانوۆ.
بٸزدٸڭ انىقتاما
قۋات ەسٸمحانۇلى ەسٸمحانوۆ
1952 جىلى دٷنيە ەسٸگٸن اشقان.
ەر جىلدارى اقسۋ قالاسىنىڭ ەكٸمٸ, پەتروپاۆل وبلىسى, شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بولدى. «ازىق-تٷلٸك كەلٸسٸمشارت كورپوراتسيياسى» اق-نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ, «قازاۆتوكٶلٸك» اق-نىڭ پرەزيدەنتٸ, قازاقستان تەمٸرجولى سالاسىندا باسشىلىق قىزمەتتەردە بولدى. قازٸر استانادا قازاقستان تەمٸرجولى «تەمٸرجولجىلۋ» اق-نىڭ پرەزيدەنتٸ. قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن مەدەنيەت قايراتكەرٸ, «قۇرمەت» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ, قر «قۇرمەتتٸ تەمٸرجولشىسى», اقسۋ قالاسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى.
تەۋەلسٸزدٸك بٸزگە تەۋەلدٸلٸكتەن قۇتىلۋ ٷشٸن بەرٸلدٸ. يە, ەلدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ, جەردٸڭ قوجاسىنىڭ كٸم ەكەنٸ, شەكارانىڭ بەكٸتٸلۋٸ, ەكونوميكانىڭ ەركٸندٸك الىپ, نارىققا بەيٸمدەلۋٸ, دٷنيە-مٷلٸكتٸڭ جەكەنٸڭ قولىنا ٶتۋٸ – بۇل مەملەكەتتٸ نىعايتاتىن نەگٸزگٸ فاكتورلار. ەيتكەنمەن, بٸر ەلدٸڭ تولىققاندى تەۋەلسٸز بولۋى ٷشٸن سول ەل حالقىنىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق جاقتان عانا ەمەس, رۋحاني تۇرعىدان تەۋەلسٸز بولۋى باستى شارت. ونسىز تەۋەلسٸزدٸك – تەۋمەندٸلٸكتٸڭ ەكٸنشٸ اتاۋى عانا بولماق-دٷر.
رۋحاني تەۋەلسٸزدٸك – سانانى وتارسىزداندىرۋ. ونى جٷيەلٸ جٷرگٸزبەگەن حالىقتىڭ كەشەگٸ بوداندىق شەكپەنٸن ەلٸ اڭسايتىنى, ٶزٸنٸڭ ەركٸندٸگٸن قورعاۋدان بۇرىن, ٶزگەنٸڭ پەرمەنٸمەن جٷرگەن كەزٸن كٶكسەپ, سوعان ەمٸرەنٸپ, سول ٷشٸن قىزمەت ەتەرٸ بٷگٸنگٸ كٶپتەگەن جايتتاردان بەلگٸلٸ بولىپ وتىر.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىن كٶپ ادامدار «توي تويلاۋمەن» ٶتكٸزٸپ جٷرمٸز دەپ سىناپ جاتادى. مەنٸڭشە, بۇلاي دەۋ قاتە پٸكٸر. تاريحي تۇلعالار مەن وقيعالاردىڭ مەرەيلٸ نەمەسە اتاۋعا تيٸس جىلدارىن ەسكە الۋ, سول ارقىلى بٷگٸنگٸ ۇرپاق ساناسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن ۇلى ەسٸمدەردٸ جاڭعىرتۋ كٷنٸ كەشە بوداندىق قامىتىن كيگەن ەر ەل ٷشٸن ماڭىزدى قادام. مۇنداي تەجٸريبەدەن بٸز عانا ەمەس, بٸر كەزدەرٸ وتارلىقتىڭ قامىتىن كيگەن كەز كەلگەن مەملەكەت ٶتكەن.
بٸزدە تەۋەلسٸزدٸك تۇسىندا وسى جولمەن جٷردٸك. بۇعان كەلتٸرەر مىسال كٶپ. سونىڭ كٶبٸ ەكٸمشٸلٸك قۇرىلىمداردىڭ جەنە مەملەكەتتٸڭ ىقپالىمەن جاسالدى. مۇنداي شارالاردى قوعامدىق بەلسەندٸلەر مەن مەتسەناتتار بٸرٸگٸپ اتقارسا, اناعۇرلىم اۋقىمدى ەرٸ ماعىنالى بولارى داۋسىز.
جوق, ۇمىتۋعا بولمايدى!
وسى سالادا ايانباي ەڭبەك ەتكەن ازاماتتىڭ بٸرٸ ھەم بٸرەگەيٸ – قۋات ەسٸمحانوۆ. ەسٸمحانۇلىنىڭ تىنىمسىز ەڭبەگٸن شولىپ وتىرىپ, تاسادا قالعان تالاي تاعدىر يەسٸنٸڭ ٶز بيٸگٸنە ورناۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقانىن بٸلەر ەدٸڭٸز.
بۇعان كٷللٸ الاشقا اتى مەلٸم كەمپٸرباي, ەيگٸلٸ «قورلان» ەنٸنٸڭ اۆتورى, قازاق ەن ٶنەرٸنە ەرەكشە مەنەرمەن جاڭالىق ەنگٸزگەن ەستاي, سەگٸز سەرٸ, قوجابەرگەن جىراۋ, جازۋشى سەبيت دٶنەنتاەۆ, الاششىل تۇلعا وتىنشى ەلجانوۆ, سەكەن سەيفۋليننٸڭ تۇياعى, اۋىر ازاپ جولىندا شەتٸنەگەن ايان سەكەنۇلى سەكٸلدٸ وننان استام تاريحي ەسٸمدەردٸڭ حالىق جادىندا قايتا جاڭعىرۋىنا ىقپال ەتۋٸن اتاۋعا بولادى. بٸرٸنٸڭ باسىنا ەسكەرتكٸش تۇرعىزسا, ەندٸ بٸرٸنە ەسكەرتكٸش تاقتا ورناتۋعا مۇرىندىق بولدى. بٸرٸنٸڭ كٸتابىن شىعارىپ, اس بەرٸپ, تۋىس-تۋعاندارىن جيناپ, كٷللٸ قازاق زييالىلارىنىڭ باسىن قوسىپ, ۇمىتىلماس شارا ٶتكٸزسە, تاعى بٸرٸنە اقىندار مەن جازۋشىلاردى ۇيىمداستىرىپ, سٶزدەن ٶلمەس ەسكەرتكٸش قويعىزدى. بۇلاردىڭ كٶبٸن ەل بٸلگەنٸمەن, زيراتى قايدا ەكەنٸن ۇمىتا باستاعان ەدٸ. بٸرٸن زامانى داۋىلى جاسىرسا, ەندٸ بٸرٸن ٶزٸمٸز ەسكەرۋسٸز قالدىرعامىز. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ جولىنا دەل ەسٸمحانوۆتاي ەڭبەك ەتكەن ازاماتتار نەكەن-ساياق.
كٷلەش پەن قانابەك بايسەيٸتوۆتەردٸڭ ەلگە بارا جاتىپ, دەمالىپ, داستارقان جايعان جەرٸنە دە ەسكەرتكٸش-تاقتا ورناتىپ, قۇران وقىتىپ, دۇعا باعىشتاعانى ۇلى كوريفەيلەر الدىنداعى ۇلتتىق پارىز دەسەك تە بولاتىنداي. ەسٸمحانوۆ ەلەمٸنە ٷڭٸلسەڭٸز, مۇنداي يگٸ شارالاردىڭ كٶبٸنە ٶزٸ باستاماشى بولعانىن بايقايسىز.
قازٸر ٶزٸنٸڭ اتا-باباسىن, رۋلاسىن, جەرلەسٸن ٸزدەپ, باتىرلارىن تانىتىپ, ٶز ەلٸنشە ەڭبەك ەتٸپ جاتىر. بٸرٸنٸكٸ وڭدى ٸس بولسا, ەكٸنشٸسٸنٸكٸ ٶزگەدەن قالماۋ, ياكي ٶز اتىن شىعارۋ مۇعدارىنداعى ٸس. قاجەت ەمەس دەمەيمٸز, دەسە دە, كەيدە وسىنداي شارالاردىڭ رۋح قايراۋ ٷشٸن ەمەس, رۋ جارىستىرۋ ناۋقانىنا اينالىپ كەتەتٸنٸن نەسٸن جاسىرالىق!
قۋات اعا ەسٸمحانوۆ مۇنداي داڭعازالىققا بوي الدىرماعان. مۇنى تۋابٸتتٸ مٸنەزٸ مەن ۇلتتىق قۇندىلىققا رۋلىق شەڭبەردەن قارامايتىن پاراسات-پايىمى ارقىلى جٷزەگە اسىرىپ وتىر دەۋگە بولادى. ەيتپەسە, ەسٸمحانوۆ ٶسكەن ٶڭٸرٸنەن ۇزاماي-اق, بٸز ەلٸ ەسكەرمەي جٷرگەن تالاي تۇلعانىڭ وبرازى «شاڭ باسقان ارحيۆتەردەن» ارشىپ الار ەدٸ.
ەجەنٸڭ ەرتەگٸن, تٷگەمەس ەڭگٸمەسٸن, تۋىپ-ٶسكەن ٶلكەدەگٸ جىراۋلار جىرىن تىڭداعان, اناسىنىڭ ٸزەتتٸ, ٸزگٸلٸكتٸ ويلارىن تانىمىنا شەگەلەگەن ازاماتتاردىڭ قاي-قايسىسى دا بولاتتاي بەرٸك, ادۋىن كەلەتٸنٸ وسى قۋات ەسٸمحانوۆ سەكٸلدٸ اعالاردىڭ بويىنان مەنمۇندالاپ تۇرادى.
ەسٸمحانوۆتىڭ مۇنداي ويلى جۇمىسىنا تٷرتكٸ بولعان دٷنيە – بٸلٸمدارلىعى, سٶز تٷسٸنەتٸن ەرٸ سٶز سىيلاي بٸلەتٸن ەرەكشەلٸگٸ دەسەك, قاتەلەسپەسپٸز.
بالا كەزٸنەن ەن مەن جىرعا, تولعامالى, تولعامدى كٷيگە قانىپ ٶسكەن زەرەك جاستىڭ ەرجەتە كەلە ەل ٸسٸنە ارالاسقاندا ەڭ الدىمەن الاش ۇراندى ازاماتتاردى ٸزدەۋٸ, سولاردىڭ ەسٸمٸن ۇلىقتاۋدى قولعا العانى زاڭدىلىق.
ٶزٸنٸڭ ەستەلٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸندە اناسىمەن بٸرگە سەمەيدەگٸ ەت كومبيناتىنىڭ قاسىنان ٶتٸپ بارا جاتقان كەزدەگٸ اراداعى ەڭگٸمە ايتىلادى. جاستايىنان قۋات ۇلىن ۇلتىنىڭ ايماڭداي ازاماتتارىنىڭ ەسٸمدەرٸنە قانىقتىرىپ ٶسٸرگەن اياۋلى انا كٶزٸنە جاس الىپ: «ە, بۇل دالادا قانشاما ارىستاردىڭ تاعدىرى تەلكەككە ۇشىرامادى دەيسٸڭ. مىنا ماڭدا كەمپٸربايدىڭ سٷيەگٸ جاتىر... تالاي ازامات ەسكەرۋسٸز قالدى-اۋ...» دەپ كٷرسٸنٸپتٸ. انا كٶڭٸلٸن ارىدان بولجاعان ەسٸمحانوۆ كەيٸن نار كەمپٸربايعا ارناپ ەسكەرتكٸش ورناتىپ, ەلدٸ جيىپ اس بەرٸپ, ازاماتتىق پارىزىن ورىندادى.
انا دەمەكشٸ, بالا كەزٸندە قۋات ەسٸمحانوۆقا ابزال جاننىڭ ايتقان مىنا بٸر سٶزٸ ەر انا بالاسىنا ەسكەرتۋگە تيٸس ماڭىزدى تٷيٸن دەۋگە بولادى. تٸپتٸ ەر شاڭىراقتىڭ تٶرٸنە ٸلٸپ قويسا دا ارتىقتىق ەتپەس دەيمٸز. جاستايىنان ەكەدەن ايىرىلىپ, قامكٶڭٸل ٶسكەن بالاعا: «ەر جٸگٸتتٸڭ ٸشٸندە سىرعاۋىل بولادى. سول سىرعاۋىل مايىسسا ەشقاشان تٷزەلمەيدٸ. سەن اللادان ٶزگە ەشكٸمگە قارىز ەمەسسٸڭ! ەڭسەڭدٸ تٸك ۇستا», – دەگەن ەكەن. بۇل – انا سٶزٸ! انا سٶزٸنەن قادٸرلٸ سٶز بولسىن با?!.
[caption id="attachment_20794" align="alignright" width="361"]
ەرماكتى تۇعىرىنان تايدىرۋ
قۋات ەسٸمحانوۆتىڭ ەسٸمٸن ەلگە تانىتقان وقيعانى قازٸرگٸ وقىرمانداردىڭ كٶبٸ ەسكەرمەۋٸ مٷمكٸن. ەسٸرەسە, 1980 جىلدارى ەرماك قالاسىندا جاۋاپتى قىزمەت اتقارىپ جٷرگەن جىلدارىندا قۋات ەسٸمحانوۆتىڭ ەسٸمٸ اۋداننان اسىپ, رەسپۋبليكاعا جايىلا باستادى. ەرماك قالاسىنداعى ۇلتارالىق تەڭسٸزدٸكتٸ قوعامدىق تالقىعا سالىپ, بٸردە بٸر قازاق بالاباقشاسى جوق ەكەنٸنە نازار اۋدارتتى. سٸرەسكەن, قاسارىسقان جٷيەمەن بەتپە-بەت كەلگەن ول تىنباي جٷرٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ تۇرعىلىقتى حالىققا جاساعان قىسپاعىن زاڭ اياسىندا ەرٸ حالىقتى ۇيىستىرۋ ارقىلى دەلەلدەپ, شوۆينيستٸك پيعىلداردى جەڭە بٸلدٸ. سول ارقىلى اۋدان كٶلەمٸندە قازاقتٸلدٸ بالاباقشالاردىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتكەن سوڭ, سول ٶڭٸردەگٸ تيٸستٸ ارحيۆتەردٸ كٶتەرٸپ, قازاق دالاسىنا ەرماكتىڭ قانداي قاتىسى بارلىعىنا كٶز جەتكٸزگٸسٸ كەلەدٸ. بٸراق بۇل وڭاي شارۋا ەمەس ەدٸ. اكادەميك ماناش قوزىباەۆقا ارنايى جولىعىپ, ەرماكتىڭ ٶمٸرٸن, قايدا تۋىپ, قايدا ٶلگەنٸن انىقتاۋعا ۇسىنىس جاسايدى. اكادەميك ٶزٸنٸڭ رەسەيدەگٸ دوستارى ەرٸ تىنىمسىز ەڭبەگٸ ارقىلى ەرماكتىڭ باتىر ەمەس, قانٸشەر, باسكەسەر بولعانىن, ونىڭ قازاق تاريحىنا ەش قاتىسى جوق ەكەنٸن انىقتايدى. ونىڭ ومبى ماڭىنداعى تارسك قالاسىندا ٶمٸردەن ٶتكەنٸ دە كٶپ ٶتپەي بەلگٸلٸ بولادى. سول كەزدە اۋدان باسشىلىعى قىزمەتٸندە جٷرگەن ەسٸمحانوۆ اۋدان اتىن ٶزگەرتۋ ۇسىنىسىن جاساپ, جۇرتتى تاعى دا ٶزٸنە قاراتادى.1993 جىلى ەرماك اۋدانى اقسۋ بولىپ ٶزگەرتٸلدٸ. بۇل ايتۋعا وڭاي, ٸستەۋگە قيىن شارۋا ەدٸ. ەرماكتىڭ ەسكەرتكٸشٸن تاعىنان تايدىرۋدىڭ قانشالىقتى شۋ تۋدىرعانىن وسى كٷنٸ اڭىز رەتٸندە قابىلدايتىندار بار. ونى قۇلاتپاق تٷگٸل, ماڭىنا جولاتۋعا قارسى بولعان يمپەريياشىل پيعىلدار قاسارىسىپ باقتى. بٸراق ەسٸمحانوۆ باستاعان توپ بار كٷشٸن سالىپ, الىپ ەسكەرتكٸشتٸ بالتالاپ تاستاعانى تەۋەلسٸزدٸك تاريحىنداعى ايرىقشا وقيعالاردىڭ بٸرٸ دەۋگە تولىق قۇقىمىز بار. ەسٸمحانوۆتىەو ٶڭٸردەگٸ قازاق ۇلتشىلدارى قولدادى ەرٸ وسى وقيعادا قازاقتاردىڭ جەڭٸسكە جەتۋٸن تٸلەگەن ەلدە شەك بولمادى.
ەگەر وسى وقيعا ٶزگە مەملەكەتتەردە ٸسكە اسقان بولسا, ەرماك ەسكەرتكٸشٸن قۇلاتۋ بارىسى تۋرالى دەرەكتٸ فيلمدەر تٷسٸرٸلٸپ, وتارشىلدىقپەن كٷرەس تاريحىنداعى باستامالاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە دەرٸپتەلەر ەدٸ. مۇنداي وقيعالاردى دا ۇمىتۋعا بولمايدى. ەگەر ەسٸمحانوۆتىڭ قايسارلىعى ەر ٶڭٸردەگٸ اۋدان, ايماق قىزمەتكەرلەرٸندە بولعاندا, بٸز تالاي سوۆەتتٸك كٶسەمدەر مەن يمپەرييانىڭ جٷرەك سىزداتار بەلگٸلەرٸنەن ەلدەقاشان ازات بولعان بولار ەدٸك-اۋ...
سول كەزدەرٸ پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ ٶزٸ ەسٸمحانوۆتاردى ٸشتەي قولداپ, «ازاماتتار, مىقتى بولىڭدار!» دەگەن دەسەدٸ.
[caption id="attachment_20795" align="alignright" width="488"]
قايران دا بٸزدٸڭ قىزىلجار...
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنا قاجىمۇرات ناعمانوۆ وبلىس ەكٸمٸ بولىپ بارعاندا جەرگٸلٸكتٸ اۋزى دۋالى كٸسٸلەردٸڭ بٸرٸ ەكٸمگە بٸر سۇراق قويىپتى دەسەدٸ. «بۇرىنعى ەكٸم بٸزگە كەلگەندە بٸر ۆاگون كومانداسىن ەرتٸپ كەلٸپ ەدٸ. سٸز قانشا ۆاگون كادر ەكەلەسٸز?».
توسىننان قويىلعان سۇراققا ەش ٸركٸلمەستەن جاۋاپ بەرگەن ەكٸم: «مەن بٸر ۆاگونعا تاتيتىن بٸر-اق ادام ەكەلەمٸن. ونى كەيٸن بٸلەسٸڭدەر», – دەگەن ەكەن.
سول بٸر ۆاگونعا تاتيتىن ازامات بٸزدٸڭ كەيٸپكەرٸمٸز قۋات ەسٸمحانوۆ ەكەنٸن جۇرتشىلىق كەيٸن بٸلٸپتٸ. وسى كەزگە دەيٸن ناعمانوۆ پەن ەسٸمحانوۆ بٸرلەسٸپ ٸستەگەن يگٸ جۇمىستار تۋرالى ٶڭٸر حالقى تەك قانا ساعىنىشپەن ەسكە الادى.
پەتروپاۆل قالاسىنىڭ كٶركەيۋٸ, ٶڭٸر تۇرعىندارىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنىڭ جاقسارۋى, بيزنەس پەن كەسٸپكەرلٸكتٸڭ دامۋىنا قوسقان ٷلەستەرٸن ايتپاعاننىڭ ٶزٸندە وسى ٶڭٸردٸڭ قازاقىلانۋىنا, بايىرعى اتاۋلارىنىڭ قايتا تٷلەۋٸنە ەسٸمحانوۆتىڭ قوسقان ٷلەسٸ ۇشان-تەڭٸز. تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن مەكتەپ, كٶشەلەرگە بەرٸپ, ولاردىڭ ٶمٸرٸ تۋرالى زەرتتەتٸپ, ٶڭٸردەگٸ قازاقتاردىڭ ەڭسەسٸن كٶتەرۋگە قولىنان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايدى.
سول كەزدە ەسٸمحانوۆ ٶزٸ باس بولىپ بۇل جەردە ابىلاي حان ورداسىنىڭ بولعانىن ناقتى ايعاقتارمەن دەلەلدەگەن. مەسكەۋدەگٸ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ جەر تٶلەسٸندەگٸ قۇپييا ارحيۆتەردٸ ٶزٸ بارىپ اقتارىپ, ابىلاي حان ورداسىنىڭ سمەتالىق-جوباسىن كٶرٸپ, ارنايى ەلگە ەكەلەدٸ. ودان بٶلەك, ٶڭٸردەگٸ قازاق تاريحىنا بەلگٸلٸ ەرەن تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن ۇلىقتاپ, ولاردى ناسيحاتتاۋعا دا بٸر كٸسٸدەي ەڭبەك سٸڭٸرەدٸ. قىزىلجار دەگەن اتاۋدى جيٸ اتاپ, بازارعا, ٸرٸ ساۋدا ورىندارىنا, ەڭ باستىسى حالىق كٶپ جيىلاتىن ورىندارعا قىزىلجار ەسٸمٸن بەرە باستايدى. تٸپتٸ, سوناۋ كەڭەس كەزٸندە ٶڭٸردٸڭ اتاۋىن قىزىلجار دەپ ٶزگەرتۋ تۋرالى ناقتى شەشٸم قابىلدانعان قۇجات بارىن انىقتاپ, پەتروپاۆلدى قىزىلجار دەپ ٶزگەرتۋ ۇسىنىسىن ٶزٸ قولىنا الادى.
امال نەشٸك, سول كەزدەرٸ ساياسي دەرمەنسٸزدٸك پەن دەپۋتاتتاردىڭ بۇلعالاق تٸرلٸگٸ وسى ٸسكە شەكتەۋ قويدى. سونداعى دەپۋتاتتاردىڭ ايتقان ۋەجٸ: «انا حالىقتان ۇيات بولادىعا» سايىپتى. ەسٸمحانوۆ بۇل بايلامعا كٷيٸنٸپ:«انا حالىقتىڭ كٶڭٸلٸن ويلايتىندار كٶپ ەكەن. مىنا حالىقتىڭ كٶڭٸلٸن نەگە ويلامايدى?!» دەپ كٷيٸنگەنٸن كٶرگەن جۇرت ەلٸ كٷنگە ايتادى...
ەگەر ەسٸمحانوۆ باستاعان ٸس جٷزەگە اسسا, ەلٸ كٷنگە سولتٷستٸكتەگٸ كٶرشٸنٸڭ ۋاقىتىمەن ۇيىقتاپ, سول ۋاقىتپەن وياناتىن ٶڭٸردٸڭ اتاۋى ەلدەقاشان قازاقشالانار ەدٸ.
بۇل دا بٸر كەم دٷنيە.
تٷيٸن:
ەسٸمحانوۆ تۋرالى ايتار ەڭگٸمە مۇنىمەن تٷگەسٸلمەيدٸ. ەل ٷشٸن ايعايسىز-اق ابىرويلى ٸس اتقارعان تۇلعانى جٷزبە-جٷز كٶرمەسەك تە, ٸستەگەن ەڭبەكتەرٸن جاستايىمىزدان ەستٸپ ٶستٸك. بٸزدٸڭ ماقسات – ەل الدىندا تٸك سٶيلەپ, بٷگەجەكتەمەي, «سىرعاۋىلىن» مايىستىرماي جٷرگەن ازاماتتاردىڭ كٶپ بولۋىنا عيبراتتىق تۇلعالاردى كەڭٸرەك تانىستىرۋ. ول بٸر ماقالانىڭ جٷگٸ ەمەس. قۋات ەسٸمحانوۆ – بٷگٸنگٸ جاس شەندٸلەر مەن «كرەاتيۆتٸلٸكتٸ ۇناتاتىن» شەكپەندٸلەر ٷشٸن ٷلگٸ تۇتۋعا ەبدەن لايىق تۇلعا. قالاداعى ەرماكتاردان قۇتىلعانىمىزبەن, ساناداعى ەرماكتاردان ەلٸ قۇتىلا الماي جٷرگەنٸمٸزدٸ كەيدە امالسىز مويىندايمىز. ەندٸگٸ لەكتٸڭ – جاستاردىڭ جۇمىسى سول بولۋعا تيٸس!
ايالدار كٷنتۋعان
