قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ اناليتيكالىق ورتالىعى 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەردٸ نەسيەلەندٸرۋ سەگمەنتٸنە جٷرگٸزگەن شولۋدى جارييالادى. نەسيەنٸڭ قىمباتتاعانىنا قاراماستان, 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بانك سەكتورى بيزنەسكە 9,4 ترلن تەڭگە جاڭا قارىز بەردٸ (جىلىنا +12% نەمەسە 1 ترلن تەڭگە), دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
نەسيەنٸڭ جەدەلدەتٸلگەن ٶسٸمٸ ينفراقۇرىلىمدىق جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ, نەسيەنٸڭ قىسقا مەرزٸمدٸ قىمباتتىعىنا اسا سەزٸمتالدىق تانىتپاۋ, ٶتٸنٸمدەردٸڭ كٶپتەپ ماقۇلدانۋى, سونداي-اق كرەديتتەردٸڭ ورتاشا مٶلشەرٸنٸڭ ۇلعايۋى اياسىندا ٸرٸ بيزنەسكە كٶبٸرەك نەسيە بەرۋ (+18%) بايقالادى (جىل باسىندا 8,8 ملرد تەڭگە, ال قازٸر 12,9 ملرد تەڭگە).
ٸرٸ بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ اراسىندا ەڭ ٷلكەن سۇرانىستى قۇرىلىس (+27%), ٶنەركەسٸپ (+42%) جەنە كٶلٸك (+51%) سالاسى قالىپتاستىرادى, بۇل ولاردىڭ وسى سالالارداعى جوعارى ٷلەسٸن جەنە اعىمداعى جىلى ەكونوميكالىق ٶسٸمدٸ جەدەلدەتۋگە قوسۋشى نەگٸزگٸ ٷلەسٸن تانىتادى. جوعارى سالالىق رەنتابەلدٸلٸك (قۇرىلىس — 22,5%, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ — 24,7%, ٶندٸرۋشٸ — 40,5%, كٶلٸك — 34,4%) نەسيەلٸك «تەبەتتٸ» ساقتاپ تۇر. وسىلايشا, بۇل سالالار نەسيەلٸك رەسۋرستارعا دەگەن نەگٸزگٸ سۇرانىستى قالىپتاستىرىپ, كورپوراتيۆتٸك نەسيەلەۋ قۇرىلىمىن انىقتايدى.
شوب سەگمەنتٸندە جاڭا نەسيەلەردٸڭ بەرٸلۋ دەڭگەيٸ سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸنٸڭ ٶسٸمٸنە جوعارى سەزٸمتالدىق, قارجىلىق تۇراقتىلىقتىڭ شەكتەلۋٸنە بايلانىستى ٶتٸنٸمدەر بويىنشا ماقۇلداۋلاردىڭ دەستٷرلٸ تٷردە ٷلەستٸڭ ازايۋى (شاعىن كومپانييالاردىڭ ٷلەسٸ 39%-عا جۋىق, ورتاشا — 22% - عا, ٸرٸلەر - 17% ), سونداي-اق ٸسكەرلٸك ورتاداعى كەدەرگٸلەر (سالىق اۋىرتپالىعىنىڭ دەڭگەيٸ, بەسەكەلەستٸك, ەكونوميكانىڭ جاي-كٷيٸ جەنە ت.ب.) اياسىندا تٶمەن بولدى.
قارىزداردى تارتۋدىڭ باسىم ماقساتى اينالىم قاراجاتىن قارجىلاندىرۋ بولىپ تابىلادى (65%), ال نەگٸزگٸ قۇرالدارعا جاسالعان ينۆەستيتسييالارعا ارنالعان كرەديتتەردٸڭ ٷلەسٸ قالىپتى تٷردە 2,2% - عا دەيٸن ٶستٸ (بٸر جىل بۇرىنعى 1,3% - دان), بۇل بيزنەستٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ينۆەستيتسييالار بٶلٸگٸندە ساقتىقتى ساقتاپ, كومپانييالاردىڭ ۇزاق مەرزٸمگە رەسۋرستاردىڭ جوعارى قۇنىن بەلگٸلەۋگە شەكتەۋلٸ دايىندىعىن كٶرسەتەدٸ.
ۇزاق مەرزٸمدٸ كرەديتتەردٸڭ ٷلەسٸ (>1 جىل) قارىز رەسۋرستارىنىڭ تٷپكٸلٸكتٸ قۇنىن تٶمەندەتەتٸن "دامۋ" كدق جەڭٸلدەتٸلگەن مەملەكەتتٸك باعدارلامالارىنىڭ, سۋبسيدييالارىنىڭ جەنە كەپٸلدٸكتەرٸنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ اياسىندا ەڭ جوعارى ٷلەس شوب ٶكٸلدەرٸنە (26-57%) تيەسٸلٸ.
سونىمەن قاتار, ٸرٸ بيزنەستٸڭ نەسيەلەۋ قۇرىلىمى ەرتٷرلٸلٸگٸمەن ەرەكشەلەنەدٸ: ولار قىسقا مەرزٸمدٸ نەسيەلەردٸ بەلسەندٸ پايدالانادى, ال ۇزاق مەرزٸمدٸ نەسيەلەردٸڭ ٷلەسٸ تٶمەن بولىپ كەلەدٸ (10%). 2025 جىلدىڭ ٸٸٸ-توقسانىندا ٸرٸ بيزنەس تاراپىنان كرەديتتەرگە سۇرانىستىڭ جوعارى ديناميكاسى ساقتالادى دەپ كٷتٸلەدٸ, ەڭ الدىمەن اۋقىمدى جوبالار ٸسكە اسىرىلاتىن قۇرىلىستا, ٶنەركەسٸپتە جەنە كٶلٸكتە جوعارى ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸك پەن رەنتابەلدٸلٸك ساقتالادى.
شوب سەگمەنتٸندە سۇرانىس مەملەكەتتٸك قولداۋ باعدارلامالارىنا, اتاپ ايتقاندا, "ٶرلەۋ" جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسىنا جەنە "دامۋ"قورى بازاسىندا شوب جوبالارىنا كەپٸلدٸك بەرۋ تەتٸگٸنە كٶبٸرەك تەۋەلدٸلٸك بايقالادى.
2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا كورپوراتيۆتٸك سەكتورداعى كرەديتتٸك بەلسەندٸلٸك ەكٸ فاكتوردىڭ قيىلىسىندا قالىپتاستى: ٸرٸ بيزنەس تاراپىنان تۇراقتى سۇرانىس جەنە ٸسكەرلٸك ورتانىڭ ساقتالىپ وتىرعان شەكتەۋلەرٸ. بٸر جاعىنان, بيزنەسكە بەرٸلگەن جاڭا قارىز قاراجاتتارىنىڭ كٶلەمٸ 9,4 ترلن (+12% گ/گ) تەڭگەگە جەتتٸ, بۇل قارجىلىق دەلدالدىقتىڭ كەڭەيۋٸن تانىتادى. ەكٸنشٸ جاعىنان, كەسٸپورىنداردىڭ ساۋالنامالارى سالىق اۋىرتپالىعى, بەسەكەلەستٸك جەنە ەكونوميكانىڭ جالپى جاعدايى بيزنەستٸ جٷرگٸزۋدەگٸ نەگٸزگٸ كەدەرگٸلەر بولىپ تابىلاتىنىن كٶرسەتەدٸ, ال قارجىلاندىرۋعا قو جەتٸمدٸلٸك ەكٸنشٸ فاكتور رەتٸندە قابىلدانادى.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "جەكە ينۆەستورلار ىنتاسىنىڭ جويىلۋى ەكونوميكاداعى تۇراقتى كەدەرگٸلەردٸ كٶرسەتەدٸ - ساراپشى" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
