مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلٸمٸزدە وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸن جٷيەلٸ جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. سەنٸمدٸ, ٶزٸن-ٶزٸ قامتاماسىز ەتەتٸن جەنە زاماناۋي ەنەرگەتيكالىق جٷيە ەلٸمٸزدٸڭ تۇراقتى ەكونوميكالىق ٶسٸمٸ مەن ەربٸر ازاماتتىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋدىڭ بەرٸك ٸرگەتاسقا اينالادى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى: باستى مٸندەت – ەنەرگەتيكالىق تەۋەلسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ
ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى باستى مٸندەت – ەلٸمٸزدٸڭ ەنەرگەتيكالىق تەۋەلسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ەكونوميكانىڭ ٶسٸپ كەلە جاتقان قاجەتتٸلٸكتەرٸن تولىق قاناعاتتاندىرۋ.
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى اياسىندا الداعى بەس جىلدا كەمٸندە 14 گيگاۆاتت ەنەرگييا ٶندٸرەتٸن جاڭا قۋات كٶزدەرٸن ٸسكە قوسۋ مٸندەتٸ العا قويىلدى. بۇل جۇمىس بٸرنەشە باعىتتا جٷرگٸزٸلۋدە: جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ستانسالاردى جاڭعىرتۋ, ەنەرگييا ٶندٸرەتٸن جاڭا قوندىرعىلار سالۋ, سونداي-اق گيدرو جەنە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن دامىتۋ.
2023 جەنە 2024 جىلدارى 1,3 گيگاۆاتت جاڭا ەلەكتر قۋاتى ٸسكە قوسىلدى.
2025 جىلى تاعى 621,5 مەگاۆاتت ەنگٸزۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر, ال 2026 جىلعا 2 648,5 مەگاۆاتت جوسپارلانعان.
وسى ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن جاڭا ستراتەگييالىق نىساندار سالۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. تٷركٸستان وبلىسىندا قۋاتى 1000 مۆت-قا دەيٸنگٸ بۋ-گاز قوندىرعىسى نەگٸزٸندە ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوباسى جٷزەگە اسىرىلۋدا. قىزىلوردادا قۋاتى 240 مۆت جاڭا جەو سالۋ بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋىن تٶمەندەتۋ: 9 جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى قاۋٸپتٸلٸگٸ جوعارى «قىزىل» ايماقتان «سارى» ايماققا كٶشتٸ
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: زاڭ مەن تەرتٸپ, ەكونوميكالىق ٶسٸم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى.
جەو-نىڭ توزۋىن ازايتۋ مەسەلەلەرٸ ٷكٸمەتتٸڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا. كەڭ اۋقىمدى جٶندەۋ ناۋقانى جٷزەگە اسىرىلۋدا: 2025 جىلى 10 ەنەرگوبلوكتى, 63 قازاندىقتى جەنە 39 تۋربينانى كٷردەلٸ جٶندەۋ جوسپارلانعان.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا 5 ەنەرگوبلوك, 30 قازاندىق جەنە 19 تۋربينادا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. ال 4 ەنەرگييا بلوگى, 15 قازاندىق جەنە 9 تۋربينادا جٶندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى.
جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان شارالار قازٸردٸڭ ٶزٸندە ناقتى نەتيجە بەرۋدە: قۇرال-جابدىقتى جاڭعىرتۋ مەن جاڭارتۋ نەتيجەسٸندە ەلٸمٸزدەگٸ جەو-لاردىڭ ورتاشا توزۋى 64%-دان 61%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.
ٶتكەن جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 9 جەو اپات دەڭگەيٸ جوعارى «قىزىل» ايماقتان «سارى» ايماققا, 3 جەو سارىدان جاسىل ايماققا كٶشتٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا «قىزىل» ايماقتا 10 جەو, سارى ايماقتا – 17, جاسىل ايماقتا – 10 جەو بار.
جىل سايىن توزۋدى ازايتۋ جەنە نىسانداردى قاۋٸپتٸ ايماقتاردان قاۋٸپسٸز پايدالانۋ ايماعىنا كٶشٸرۋ ماقساتىندا جەو جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى جٷيەلٸ تٷردە جالعاسادى.
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىن جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 2024 جىلعى جەلتوقساندا ٷكٸمەت «ەنەرگەتيكالىق جەنە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسىن (بۇدان ەرٸ – ۇلتتىق جوبا) بەكٸتتٸ, ونىڭ اياسىندا تكش ينفراقۇرىلىمىن جٶندەۋ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى ناۋقاندى ۇزاقمەرزٸمدٸ جەڭٸلدٸكپەن قارجىلاندىرۋ باستالدى.
ۇلتتىق جوبا ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ قۋاتتارىن دامىتۋدى, تابيعي مونوپولييالار سالاسىن جاقسارتۋدى, وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەر مەن ەلەۋمەتتٸك وسال توپتاردى قولداۋدى, سونداي-اق پروتسەستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ ٷشٸن تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸ قامتيدى.
بۇل جۇمىسقا 200-دەن استام ينفراقۇرىلىمدىق كومپانييا تارتىلعان.
نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸش – نىسانداردىڭ توزۋ دەڭگەيٸن 40%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ.
ۇلتتىق جوباعا سەيكەس 86 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸ جاڭعىرتۋعا شامامەن 6,8 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلادى. ونىڭ ٸشٸندە: 1,6 مىڭ شاقىرىم جىلۋ جەلٸلەرٸ; 77,6 مىڭ شاقىرىم ەلەكتر جەلٸلەرٸ; 4,7 مىڭ شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەلٸلەرٸ; 2,6 مىڭ شاقىرىم كەرٸز جەلٸلەرٸ.
بۇل اپاتتار سانىن 27%-عا ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەلەكتر قۋاتىن ٶندٸرۋدٸڭ جاڭا كٶزدەرٸن سالۋعا جەنە قولدانىستاعى ستانتسييالاردى جاڭعىرتۋعا 6,2 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە ينۆەستيتسييا تارتۋ كٶزدەلگەن. بۇل قاراجات ستانتسييالاردىڭ توزۋىن 15%-عا تٶمەندەتۋگە جەنە قوسىمشا 7,3 گۆت كٶلەمٸندە ٶندٸرٸستٸك قۋات ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرەتٸن 55 ۇيىم جۇمىس ٸستەيدٸ, ونىڭ 19 ستانتسيياسى 65%-دان اسا توزعان. ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ كٶلەمٸ – 113 ملرد كۆت/ساع, ال تۇتىنۋ كٶلەمٸ – 115 ملرد كۆت/ساع.
وسىلايشا, الدىن الا بولجام بويىنشا, الداعى بەس جىلدا ۇلتتىق جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سەكتورعا شامامەن 13 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋ قاجەت.
وسى رەتتە ايتا كەتەيٸك, قاراجاتتىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ جەكەمەنشٸك قارجى ينستيتۋتتارىنان (ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر – ەدب, حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى – حقۇ, ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ قورى – ٶدق) تارتىلادى.
جالپى قارجىلاندىرۋدىڭ مىناداي تەتٸكتەرٸ قاراستىرىلعان: تٸكەلەي قارجىلاندىرۋ (قدب, ەدب, حقۇ, ٶدق); بٸرلەسٸپ قارجىلاندىرۋ; وبليگاتسييالار; بيۋدجەتتٸك نەسيەلەر; جەكەمەنشٸك مونوپوليستەردٸڭ كاپيتالى; ليزينگتٸك قارجىلاندىرۋ.
ەربٸر كەسٸپورىن ٷشٸن قارجىلاندىرۋدىڭ جەكە مودەلٸ ەزٸرلەنەدٸ.
ۇلتتىق جوبانىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا تاريفتٸك ەدٸستەمەگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. بۇل سالىنعان قارجىنىڭ قايتارىمىن قامتاماسىز ەتٸپ, قارجىلىق اعىنداردىڭ قاجەتتٸ دەڭگەيٸن تۇراقتى تٷردە ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇدان بٶلەك, نەسيەلەر بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ سۋبسيدييالاۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇل ٶز كەزەگٸندە تاريفتەرگە ەسەردٸ ازايتۋعا ىقپال ەتپەك.
ەلەۋمەتتٸك وسال توپتار ٷشٸن تاريفتٸك جٷكتەمەنٸ جەڭٸلدەتۋ ماقساتىندا كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىن ٶتەۋگە اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
سونىمەن بٸرگە توزۋ دەڭگەيٸ جوعارى, قۇجاتتارى راستالعان جەنە قارجىلاندىرۋعا دايىن 48 تابيعي مونوپولييا سۋبەكتٸسٸ (96 جوبا) قاراستىرىلىپ, انىقتالدى. جالپى سوماسى 144,5 ملرد تەڭگەگە 1 347 شاقىرىم كوممۋنالدىق جەلٸنٸ جٶندەۋ مەن اۋىستىرۋ جەنە 3 047 بٸرلٸك جابدىقتى جاڭارتۋ جوسپارلانعان.
ەنەرگەتيكالىق جەنە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ مەن سالۋ اياسىندا وتاندىق ٶندٸرٸستٸ بارىنشا پايدالانۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇلتتىق جوبانى جٷزەگە اسىرۋ نەتيجەسٸندە تكش ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرەتٸن قازاقستاندىق كەسٸپورىندار تولىق قۋاتىمەن جۇمىس ٸستەيدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار شامامەن 190 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا ەسەبٸنەن تاعى 27 جاڭا ٶندٸرٸس ورنى سالىنىپ, 3,5 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشۋ كٶزدەلگەن.
پايدالانىلاتىن وتاندىق كەسٸپورىنداردىڭ ٶنٸم كٶلەمٸ شامامەن 4,4 ترلن تەڭگە قۇرايدى.
بۇل تەسٸل ٸشكٸ نارىقتاعى بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸ كٷشەيتٸپ قانا قويماي, يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتىپ, «جەرگٸلٸكتٸ» كەسٸپورىنداردىڭ جالپى نارىقتاعى ورنىن بەكەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ۇلتتىق جوبانى جٷزەگە اسىرۋ حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىن قولداۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالاردى, بٸرىڭعاي پلاتفورمانى قولدانا وتىرىپ بارلىق رەتتەلەتٸن ساتىپ الۋلاردى بٸرٸكتٸرەتٸن قاعيدالاردى, جٷيەلٸك وپەراتوردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىم وبەكتٸلەرٸن جاڭعىرتۋ پروتسەستەرٸن اۆتوماتتاندىرۋ شەڭبەرٸندە جاڭا تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸ جەنە ت. ب. كٶزدەيدٸ.
مۇناي-گاز حيميياسى سالاسىن دامىتۋ
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ جولداۋىندا مۇناي-گاز حيميياسى سالاسىن ودان ەرٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸنە نازار اۋدارتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ شيكٸزات ەكسپورتىنان قوسىلعان قۇنى جوعارى ٶنٸم شىعارۋعا كٶشۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ شەڭبەرٸندە مۇناي-گاز حيميياسى سالاسىن دامىتۋ باعدارلاماسى ٸسكە اسىرىلۋدا.
التى ٸرٸ جوباعا سالىنعان ينۆەستيتسييانىڭ جالپى كٶلەمٸ شامامەن 15 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرايدى.
كٷتٸلەتٸن نەتيجەلەر: 3500 تۇراقتى جەنە 16000 ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ; ٶنەركەسٸپتٸك ٶسۋ جەنە ەكونوميكانى دەكاربونيزاتسييالاۋ ٷشٸن ستراتەگييالىق كلاستەر قالىپتاستىرۋ; جوعارى تەحنولوگييالىق ٶنٸمدەر اسسورتيمەنتٸن (بۋتاديەن, كارباميد, تەرەفتال قىشقىلى, پوليەتيلەن, پوليپروپيلەن جەنە ت.ب.) كەڭەيتۋ.
نەگٸزگٸ جوبالار: قۋاتتىلىعى جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن ٶندٸرەتٸن زاۋىت – پايدالانۋعا بەرٸلدٸ; قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,25 ملن توننا پوليەتيلەن ٶندٸرەتٸن زاۋىت – قۇرىلىس جۇمىستارى جٷرۋدە, ٸسكە قوسۋ 2029 جىلعا جوسپارلانعان. سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, اۆتوموبيل جەنە جەڭٸل ٶنەركەسٸپتە سۇرانىسقا يە بۋتاديەن, كارباميد, تەرەفتال قىشقىلىن جەنە باسقا دا ٶنٸمدەردٸ ٶندٸرۋ بويىنشا پەرسپەكتيۆالى جوبالار پىسىقتالدى.
كلاستەردٸڭ ورتالىعى بولىپ قاتىسۋشىلارعا ٶنەركەسٸپتٸك الاڭدارعا, ينجەنەرلٸك كوممۋنيكاتسييالارعا جەنە سالىقتىق پرەفەرەنتسييالارعا قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتەتٸن «ۇلتتىق يندۋسترييالىق مۇناي-حيمييا تەحنوپاركٸ» اەا (اۋدانى 3 600 گەكتاردان استام) بەكٸتٸلەدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا اەا-دا 18 قاتىسۋشى كومپانييا تٸركەلگەن.
گاز سالاسى: گەولوگييالىق بارلاۋدان تەرەڭ ٶڭدەۋگە دەيٸن
گاز سالاسىندا دامۋدىڭ بٷگٸنگٸدەي كەزەڭٸندەگٸ ستراتەگييالىق مٸندەت – تاۋارلىق گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن كەڭەيتۋ.
پرەزيدەنتٸمٸز جولداۋىندا اتاپ ٶتكەندەي, سالانىڭ قۋاتتىلىعىن كەڭەيتٸپ, گاز تاسىمالداۋ باعىتتارىن ەرتاراپتاندىرۋ قاجەت. ٷكٸمەتتٸڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ حالىق پەن ەكونوميكانى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ قالا بەرەدٸ.
بىلتىر بٸرقاتار گاز كەن ورىندارى پايدالانىلا باستالدى, ودان بٶلەك جالپى ٶندٸرۋ كٶلەمٸ جىلىنا بٸر ميلليارد تەكشە مەتر بولاتىن جاڭا گاز كەن ورىندارىن يگەرۋ جوسپارلانۋدا.
سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت ٷكٸمەتكە وسى جوبالار تولىق ەنگٸزٸلگەنگە دەيٸن ٸشكٸ نارىققا گازدى قاجەتٸنە قاراي بٶلۋدٸ, جەو مەن تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلاردى كٶمٸردەن گازعا اۋىستىرۋعا مۇقييات قاراۋدى تاپسىردى.
ٷكٸمەتكە جاڭاٶزەن, قاشاعان مەن قاراشىعاناقتا گاز ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنىڭ قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ مٸندەتٸ جٷكتەلدٸ. قىسقا مەرزٸمدە كٶڭٸلگە قونىمدى تاريفتەر مەن كٶتەرمە باعالار بەلگٸلەۋدٸ قوسا العاندا, ينۆەستيتسييالاردى قايتارۋعا باعىتتالعان پەرمەندٸ ىنتالاندىرۋ شارالارى دا ەنگٸزٸلۋٸ قاجەت.
ٷكٸمەتتٸڭ پرەزيدەنت العا قويعان مٸندەتتەر شەڭبەرٸندە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىسى بيىل بەكٸتٸلگەن «گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيٸنگٸ كەشەندٸ جوسپارىمەن» ٷيلەستٸرٸلدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ٸرٸ گاز ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ قۇرىلىسى جانداندى:
قاشاعان كەن ورنىندا 2026 جىلى اياقتالۋ مەرزٸمٸمەن قۋاتى جىلىنا 1 ملرد م3 گٶز جوباسى جٷزەگە اسىرىلۋدا, سونداي-اق قۋاتى جىلىنا 2,5 ملرد م3 گٶز جوباسى پىسىقتالۋدا.
قاراشىعاناق كەن ورنىندا 2028 جىلى ٸسكە قوسىلاتىن قۋاتتىلىعى جىلىنا 4 ملرد م3 گٶز سالۋ جوسپارلانۋدا (تاۋارلىق گاز ٶندٸرٸسٸ — جىلىنا 3,3 ملرد م3).
جاڭاٶزەن قالاسىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 900 ملن م3 جاڭا گٶز قۇرىلىسى باستالدى.
گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن كەڭەيتۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسى شەڭبەرٸندە روجكوۆ, شىعىس ٶرٸكتاۋ جەنە اناباي كەن ورىندارى ٶنەركەسٸپتٸك پايدالانۋعا ەنگٸزٸلدٸ.
بۇدان بٶلەك, 2025 جىلدىڭ مامىر ايىندا «بەينەۋ — بوزوي — شىمكەنت» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸندە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى باستالدى, بۇل وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردٸڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن جەنە ەلدٸڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ايتارلىقتاي نىعايتادى.
حالىقتى گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە كەلەتٸن بولساق, بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندى گازداندىرۋ دەڭگەيٸ 62,4%-دى قۇرايدى, بۇل 20,2 ملن حالىقتىڭ 12,6 ملن تۇرعىنىنا گازعا قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل 2023 جىلعى كٶرسەتكٸشتەن 2,4%-عا جوعارى. 2024 جىلى 4000 شاقىرىمنان استام گاز قۇبىرى سالىنىپ, 93 جوبا جٷزەگە اسىرىلدى.
2025 جىلى 300 مىڭنان استام ادامدى گازعا قوسۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, تاعى 77 جوبانى اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.
تسيفرلىق ترانسفورماتسييا جەنە يننوۆاتسييالىق باسقارۋ
جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتى زاماناۋي — تسيفرلىق شەشٸمدەردٸ ەنگٸزۋ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا سالادا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارى بەلسەندٸ قولدانىلۋدا.
- ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىندا جي دروندارى ەلەكتر جەلٸلەرٸن جەدەل دياگنوستيكالاۋعا, اقاۋلاردى انىقتاۋعا جەنە ولاردى الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
- جىلۋ ەنەرگەتيكاسىندا اكۋستيكالىق رەزونانسقا نەگٸزدەلگەن روبوتتى كەشەندەر قۇبىرلاردىڭ كٷيٸن ٸشٸنەن سكانەرلەيدٸ, بۇل جٶندەۋدٸ ناقتى, تيٸمدٸ جەنە تاريفتٸك جٷكتەمەنٸ تٶمەندەتۋمەن جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
- گاز سالاسىندا جي كٶمەكشٸ سەتتٸ جۇمىس ٸستەيدٸ, ول فوتوگرافييا ارقىلى ەسەپتەگٸشتەردٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸن اۆتوماتتى تٷردە انىقتايدى, بۇل تۇتىنۋشىلار ٷشٸن ٷدەرٸستٸ جەڭٸلدەتەدٸ.
ارالاس سالالاردى قامتاماسىز ەتۋ جەنە ۇزاقمەرزٸمدٸ جوسپارلاۋ
جاھاندىق جوبالارمەن قاتار ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ سەكتورلارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اعىمداعى مٸندەتتەر دە ورىندالۋدا. مەسەلەن, ەلٸمٸزدە جول-قۇرىلىس سالاسىن وتاندىق بيتۋممەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ تولىعىمەن شەشٸلدٸ.
جۇمىس ٸستەپ تۇرعان تٶرت زاۋىتتى جاڭعىرتۋ ەسەبٸنەن ولاردىڭ جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,52 ملن تونناعا دەيٸن جەتكٸزٸلدٸ, بۇل ٸشكٸ نارىقتىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ٶتەيدٸ.
2025 جىلدىڭ مامىر ايىندا «Caspi Bitum» بك جشس جاڭعىرتۋ اياقتالدى, بۇل ٶندٸرٸستٸك قۋاتتىلىقتى ايىنا 50-دەن 67 مىڭ تونناعا دەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. وسىلايشا, ەلدە بيتۋمدى ٸشكٸ نارىققا جەتكٸزۋ تولىعىمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. سونداي-اق قاجەت بولعان جاعدايدا 500 مىڭ تونناعا دەيٸنگٸ يمپورت قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
2025 جىلعى 21 شٸلدەدە ٷكٸمەتتٸڭ قاۋلىسىمەن مۇناي ٶڭدەۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2025-2040 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. بۇل قۇجات كٶمٸرسۋتەكتەردٸ ٶڭدەۋ مەن قوسىلعان قۇنى جوعارى ٶنٸمدٸ ٶندٸرۋدٸ تەرەڭدەتۋدٸڭ ستراتەگييالىق ۆەكتورىن انىقتايدى.
بارلىق كەشەندٸ جۇمىس پرەزيدەنت قويعان باستى ماقساتقا — ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸن سەنٸمدٸ, زاماناۋي جەنە تەحنولوگييالىق دامىعان وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنگە نەگٸزدەلگەن كٷشتٸ جەنە ەرتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكانى قۇرۋعا باعىتتالعان.
