قولعا قالام الۋعا سول نۇرەكەڭنٸڭ ٷزدٸك رەپليكالارى سەبەپشٸ بولعانىن جاسىرمايمىز (سونىمەن قاتار كٶكەيدە جٷرگەن بٸراز ويعا دا قوزعاۋ سالدى). ۇمىتپاي تۇرعاندا بٸردەن ايتايىق, ەرتەڭگٸ كٷنٸ ەرتٸس دەپۋتات «سۇحباتىمنىڭ ەر جەرٸن ٷزٸپ الىپ, ايتار ويىمدى بۇرىپ ەكەتٸپتٸ» دەپ اقتالماي-اق قويسىن. بەرٸ تٷسٸنٸكتٸ, انىق.
ٷلكەن سۇحباتتىڭ ەكٸ-ٷش مينۋتقا سىيعىزعان تارتىمدى تۇستارىن تىڭداعانىمىزدا, بٸزدٸڭ زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ قانشالىقتى دەگراداتسيياعا تٷسكەنٸن بايقادىق.
سۇحباتقا ورالساق, نۇرلان ەلٸمجانعا جۋرناليست «ايلىعىڭىز قانشا» دەپ ناقتى سۇراق قويادى. ٶز كەزەگٸندە ەرتٸس دەپۋتات كٸبٸرتٸكتەپ, بۇل سۇراققا قينالا-قينالا جاۋاپ بەرگەن ەكەن.
سونداعى نۇرەكەڭنٸڭ جاۋابى: «500 مىڭ تەڭگەنٸڭ ار جاق, بەر جاعى» دەدٸ.
دەل قازٸرگٸ جاعدايدا 500 مىڭ تەڭگە بٸلٸكتٸ ماماننىڭ تٷسٸنە كٸرمەيتٸن ايلىق قوي, ەكەم. بٸراق ەرتٸس دەپۋتاتتىڭ ەڭگٸمە اۋانىنان 500 تەڭگەنٸ ازىرقانىپ وتىرعانىن سەزگەندەي بولدىق (نەمەسە ايلىعى جايىندا ەڭگٸمە قوزعاعاننان ۇيالدى-اۋ دەيمٸز).
يە, ساحنادا ەن سالىپ, كەشكە بٸر توي-تومالاق باسقارىپ, بٸرنەشە مىڭ دوللاردى بٸرەر ساعاتتا قالتاعا باسىپ جٷرگەن ەرتٸس ٷشٸن بۇل تٷك ەمەس ەكەنٸن تٷسٸنەمٸز.
شىندىعىندا, 500 مىڭ تەڭگە نۇرلان ەلٸمجاننىڭ ەلوردانىڭ سۋىعىندا ەرتەمەن تۇرىپ, جاۋراپ, ۇيقىسىن بۇزىپ جۇمىسقا بارۋىنا تۇرمايتىن اقشا عوي. ٶيتكەنٸ ەرتٸستەر 500 مىڭ تەڭگەنٸ بٸر تويدا ەدەمٸ ەنٸن ايتىپ-اق تاباتىنىن قازٸر بەس جاسار بالا دا بٸلەدٸ.
سول سەبەپتٸ نۇرلان ەلٸمجان بۇل جۇمىستىڭ ايلىعىنا قىزىعىپ دەپۋتات بولدى دەگەنگە ٶز باسىمىز سەنبەيمٸز. الايدا...
كەز كەلگەن جۇمىستىڭ ايلىعى ادامعا موتيۆاتسييا بەرەتٸن نەگٸزگٸ فاكتور. بٸراق بٸزدٸڭ حالىق قالاۋلىلارىنىڭ اراسىنان «دەپۋتاتتىق مانداتتىڭ ايلىعىنا قىزىعىپ دەپۋتات بولدىم» دەپ ەڭگٸمە ايتقان دەپۋتات ەستٸسەك قۇلاعىمىز كەرەڭ بولسىن. بٸراق جۇرتتىڭ بەرٸ دەپۋتات بولۋعا قۇمار.
ەدەتتە دەپۋتاتتار «ەلدٸڭ مٷددەسٸن كٶزدەپ دەپۋتات بولۋعا بەل شەشتٸم», «جوعارىداعى ٷلكەن كٸسٸلەردەن ۇسىنىس تٷسكەن سوڭ, ون رەت ويلانىپ, توعىز رەت تولعانىپ شەشٸم قابىلدادىم» دەگەن تٸزەسٸ شىققان ەڭگٸمەنٸ ايتىپ جاتادى عوي.
دەمەك, ادام بالاسى دەپۋتاتتىق مانداتتىڭ ايلىعىنا قىزىعىپ, بۇل جۇمىسقا ۇمتىلمايتىنى انىق. دەپۋتات بولۋ ٷشٸن بٸر دەڭگەيگە... جەتٸپ, تانىمال بولۋىڭ كەرەك. سودان كەيٸن عانا قوس شاتىرلى پارلامەنتكە قاراي جول اشىلادى.
دەپۋتاتتىڭ ايلىعى ولار ٷشٸن «ميزەر» بولۋى مٷمكٸن.
دەپۋتاتتىڭ ايلىعىنا قىزىقسا, قاراپايىم حالىق قىزىعار. سونى سٶز قىلادى, ايلىعىن العا تارتىپ, جۇمىسىنا باعا بەرگەن بولادى. قىزىق.
بٸزدٸڭ بٸر بايقاعانىمىز, دەپۋتاتتار, ەكٸمدەر, مينيسترلەر قىزمەتتٸڭ ايلىعىنا قىزىقپايدى.
ولار «قىزمەتتٸڭ ايلىعىنا قىزىقتىم» دەپ اشىلىپ ەڭگٸمە ايتقان ەمەس.
كەرەك دەسەڭٸز, بٸر كٷندە عايىپتان تايىپ «دەپۋتاتتار اقىسىز-پۇلسىز حالىق مٷددەسٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەسٸن» دەگەن جارلىق شىقسا, حالىق قالاۋلىلارى پارلامەنتتٸ تاستاپ بەت-بەتٸمەن بوسىپ كەتپەيدٸ. بەرٸ بىلعارى پورتفەلٸن ارقالاپ, دىم بولماعانداي جۇمىسقا كەلەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸز.
سول كەزدە «ويباي, اقىسىز-پۇلسىز جۇمىس ٸستەۋگە كٶنگەن قانداي ازاماتتار» دەپ ەڭٸرەپ جىلاپ جٸبەرۋٸڭٸز مٷمكٸن.
بٸراق ەل ٷشٸن جالاقىسىز جۇمىس ٸستەۋگە دايىن دەپۋتاتتار انالار ەڭٸرەپ, شەتەلدەن كٶلٸك تاسىعان جۇرت ۇلارداي شۋلاعاندا بٸر دەپۋتاتتىق ساۋال جولداي الماعانى ەسكە تٷسكەندە, كٶزٸڭٸزدٸڭ جاسىن جەڭٸڭٸزبەن سٷرتٸپ, تٷپسٸز تەرەڭ ويعا شومىپ كەتەر ەدٸڭٸز...
يە, دەپۋتات دەگەن قىزمەتتٸڭ جالىنا جارماسقان جانداردى تٷسٸنٸپ بولمايسىڭ. بەرٸ بٸر تيپ, ايتاتىن ەڭگٸمەلەرٸ دە بٸر. بٸر سٶزبەن ايتساق, ايلىعى جاقسى بولعانىمەن, قىزىقسىز قىزمەت. ونى ەرتٸس دەپۋتات نۇرلان ەلٸمجاننىڭ ەڭگٸمەسٸنەن اڭعارۋعا بولادى.
قىزىقسىز بولعاندىقتان شىعار, نۇرەكەڭ دەپۋتاتتىق قىزمەتپەن قاتار ەنشٸلٸك, تامادالىق كەسٸبٸمدٸ قاتار الىپ جٷرەمٸن دەپ اشىپ ايتتى.
يە, ٷلكەن زالعا كٷنۇزاق قامالىپ وتىرعانشا, توي تويلاپ, ەن ايتىپ, بي بيلەپ مەز-مەيرام بولىپ جٷرگەنگە نە جەتسٸن. ەرتٸس دەپۋتاتتىڭ بۇل ويىن قالاي قولدامايسىڭ.
ٶتكەندە بلوگەرلەرگە سۇحبات بەرگەن ٶنەر يەسٸ باۋىرجان يبراگيموۆ: «كەزٸندە دەپۋتات بولۋ جايىندا ۇسىنىس تٷستٸ. ەرەكەتتەنٸپ كٶردٸم. بٸراق سايلاۋ اياقتالعاننان كەيٸن بٸر ٷلكەن كٸسٸگە اقساقالدار ايتقان سوڭ جول بەردٸم. جالپى, دەپۋتاتتىق قىزمەت ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قاجەت ەتەتٸن جۇمىس قوي» دەپ دەپۋتات بولۋدى ٶتە قيىن ٸس رەتٸندە سيپاتتاعان بولاتىن.
ال باۋكەڭنٸڭ ەرٸپتەس ٸنٸسٸ نۇرلان ەلٸمجان دەپۋتات بولا جٷرٸپ, ەنشٸلٸك, اسابالىق كەسٸبٸن قاتار الىپ جٷرەتٸنٸن ايتقاندا, دەپۋتاتتىق قىزمەت اناۋ ايتقانداي قيىن شارۋا ەمەس شىعار دەپ تاعى دا قالىڭ ويدىڭ قۇشاعىنا قويىپ كەتەسٸڭ.
تٷنٸمەن توي باسقارىپ, ەن سالعان ادام كٷندٸز حالىقتىڭ تاعدىرىن شەشەتٸن زاڭ جوبالارى تالقىعا تٷسكەندە قانداي كٷيدە وتىرادى ەكەن, ە?..
جارايدى, نۇرلان ەلٸمجانوۆ بويىنان قۋاتى قايتپاعان جاس جٸگٸت قوي, مۇنداي «جانكەشتٸ» جۇمىسقا شىدار. ٶزٸ ايتقانداي, «باسىنان تٷتٸن شىقسا دا» بٸر امال تابار. وعان نەسٸنە باسىمىزدى قاتىرامىز.
بٸراق نۇرەكەڭنٸڭ مىنا ەڭگٸمەسٸن ەستٸگەن سوڭ بٸرنەشە جۇمىستى قاتار الىپ جٷرگەن «ەڭبەكقور» ەنشٸ-ەرتٸستەر تانىستارىن جاعالاپ, الداعى سايلاۋدا دەپۋتات بولۋعا ۇمتىلماسىن.
وسىدان 7-8 جىل بۇرىن ەنشٸلەردٸڭ بەرٸ تانىمال بولۋ ٷشٸن تەلەارنادا حابار جٷرگٸزٸپ, تەلەارنا جۋرناليستەرٸنٸڭ نانىنا تالاسىپ ەدٸ. ايتپاقشى, اتاعى جەر جارعان ەرتٸس, ەنشٸ, كوميكتەرٸمٸز جۋرناليستەردٸڭ عانا ەمەس, كەسٸبي كينو رەجيسسەرلەردٸڭ دە نەپاقاسىنا ورتاقتاسىپ, كينو سالاسىن تولىقتاي بولماسا دا 70 پايىزىن جاۋلاپ العانى جاسىرىن ەمەس.
الداعى بٸراز جىلدا نۇرلان قويانباەۆ «قازاقفيلمدٸ» تٸزگٸندەپ, «بيزنەس پو كازاحسكيي 10» دەگەن فيلمٸن تٷسٸرٸپ جاتسا, ٶز باسىمىز تاڭعالماس ەدٸك.
ٶز باسىمىز ەنشٸ, ەرتٸستەردٸ حالىق تانيدى ەكەن دەپ تەسٸك-قۋىسقا تىقپالاي بەرۋدٸڭ جٶنٸ جوق دەپ سانايمىز. ەگەر جاعداي وسىلاي جالعاسا بەرسە, ساياسي پوپۋليزمنٸڭ باتپاعىنا بەلشەدەن باتا بەرەتٸنٸمٸز انىق.
ايتپاقشى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ كەزٸپ جٷرگەن نۇرلان ەلٸمجاننىڭ سۇحباتىن تىڭداعان بٸر وقىرمان كٶڭٸلگە قونىمدى وي ايتىپتى. وقىرمان نۇرلان ەلٸمجاننىڭ ٶزٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر بولا تۇرا (دەپۋتات قوي) تويعا شىعىپ, اسابا بولىپ كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ جٷرگەنٸ زاڭعا تومپاق كەلەتٸنٸن العا تارتىپتى.
راسىندا دا, توي باسقارىپ, ەلدەن اقشا الساڭ بۇل كەسٸپكەرلٸك ەمەس پە? بٸزدە لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەردٸڭ كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋىنا تىيىم سالىنعان. مۇنى نۇرەكەڭنٸڭ بٸلمەۋٸ مٷمكٸن ەمەس.
دەپۋتاتتىڭ زاڭعا بويسۇنباعانى قالاي بولار ەكەن?
نۇرلان جۇماحان
