قازاقستان وسىعان دەيٸن مۇنايىن ٶتكٸزٸپ كەلگەن كەيبٸر جەكەلەگەن نارىقتاردان ايىرىلىپ قالىپ جاتىر. مۇنى قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸ ۇسىنعان تسيفرلاردى العا تارتا وتىرىپ, ەكونوميست رۋسلان سۇلتانوۆ ايتادى. ال مۇندايدا مۇناي تابىسىنا بايلانعان بيۋدجەتٸمٸزگە قيىنعا سوعارى ايان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەسەلەن, 2025 جىلدىڭ ٸ-توقسانىندا شيكٸ مۇناي ەكسپورتى كٶلەمٸ بويىنشا 14%-عا, ال اقشالاي 21%-عا نەمەسە 8,6 ملرد دوللارعا دەيٸن كٷرت قىسقارعان.
سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىندا قازاقستان مۇنايىن تۇتىنۋدى كٷرت قىسقارتقان قىتاي (-82%) مەن سينگاپۋر ( -74%) ەلدەرٸ بولدى. ال وڭتٷستٸك كورەيا, ٷندٸستان, ۇلىبريتانييا, حورۆاتييا, پولشا جەنە برۋنەي سەكٸلدٸ التى مەملەكەت قازاقستان مۇنايىنان مٷلدە باس تارتقان.
ەرينە, مۇنداي ويسىراۋ مۇناي ٶندٸرۋشٸلەردٸ بەي-جاي قالدىرماعانى انىق. قازاقستان مۇنايى ٷشٸن 2025 جىلى مىسىر مەن باگام سىندى جاڭا نارىقتارعا جول اشىلدى. ال يسپانييا (+180%), بولگارييا (+207%) جەنە ەزٸربايجان (+125%) "قارا التىن" تۇتىنىسىن كٷرت ارتتىرعان.
"مۇناي ٶندٸرٸسٸن ارتتىرعانىنا قاراماستان, ەكسپورتىمىز ەلٸ اقساپ جاتىر. ازييا باعىتى, تٸپتٸ ەسەڭگٸرەپ "حەل ٷستٸندەگٸ" كٷيدە. بۇدان شىعاتىن قورىتىنى باعالار, ەكسپورت باعىتتارى, كٶلەم – مۇنىڭ بارلىعىن گەوساياسات شەشەدٸ. ول باعا كونيۋنكتۋراسىنا دا, ەكسپورت گەوگرافيياسىنا دا تٸكەلەي ىقپال ەتەدٸ. سوندىقتان قازاقستانعا تەك مۇنايدى ٶندٸرۋمەن شەكتەلمەي, ونى ٶڭدەۋدە ٶزٸندٸك كلاستەر قۇرۋ ماڭىزدى. سەبەبٸ تولىققاندى ەرٸ تٷرلٸ ٶنٸمگە تولى نارىق قانا ينۆەستورلارعا تارتىمدى ەكەنٸ بەلگٸلٸ", - دەيدٸ Tengenomika Telegram ارناسىنىڭ اۆتورى.
قازاقستاندىق مۇناي ەكسپورتىنىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ, 2025 جىل I-توقسان
| مەملەكەتتەر | 2024 جىلدىڭ | I-توقسانى | 2025 جىلدىڭ | I-توقسانى | ٶسٸم, | % |
| مٶلشەرٸ | مىڭ توننا | ملن دوللار | مىڭ توننا | ملن دوللار | تونناداعى | قۇنى |
| شيكٸ مۇناي, جالپى كٶلەمٸ | 17 858 | 10 858 | 15 364 | 8 551 | -14% | -21% |
| يتالييا | 7 042 | 4 186 | 7 152 | 3 980 | 2% | -5% |
| فرانتسييا | 1 651 | 1 031 | 1 098 | 622 | -33% | -40% |
| قىتاي | 1 409 | 958 | 249 | 131 | -82% | -86% |
| نيدەرلاندى | 1 373 | 864 | 1 611 | 901 | 17% | 4% |
|
گرەتسييا |
1 047 | 652 | 1 223 | 703 | 17% | 8% |
| وڭتٷستٸك كورەيا | 801 | 532 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| رۋمىنييا | 830 | 474 | 1 118 | 598 | 35% | 26% |
| تٷركييا | 605 | 379 | 538 | 301 | -14% | -21% |
| سينگاپۋر | 612 | 314 | 162 | 76 | -74% | -76% |
| اقش | 464 | 287 | 282 | 167 | -39% | -42% |
| شۆەيتسارييا | 491 | 256 | 355 | 182 | -28% | -29% |
| گەرمانييا | 404 | 243 | 402 | 232 | 0% | -4% |
| يسپانييا | 317 | 197 | 893 | 514 | 182% | 160% |
| ٷندٸستان | 221 | 133 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| بٸرٸككەن كورولدٸك | 187 | 106 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| برۋنەي-دارۋسسالام | 132 | 97 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| حورۆاتييا | 128 | 80 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| پولشا | 80 | 40 | 0 | 0 | -100% | -100% |
| بولگارييا | 24 | 12 | 73 | 38 | 207% | 185% |
| ازەربايجان | 22 | 11 | 49 | 24 | 125% | 112% |
| ٶزبەكستان | 19 | 7 | 16 | 6 | -15% | -15% |
| باگام ارالدارى | 0 | 0 | 5 | 3 | جاڭا | نارىق |
| مىسىر | 0 | 0 | 137 | 76 | جاڭا | نارىق |
دەرەككٶز: قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸ
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "كارتەلمەن سوعىس. كەلەسٸ اپتادا قازاقستان وپەك+ كەلٸسٸمٸنەن كەتۋٸ مٷمكٸن" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن. سونداي-اق "قازاقستاندى جازالاپ جاتىر". ساراپشى الداعى كٷندەرٸ 1 اقش دوللارى 530 تەڭگە بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى" دەگەن ماتەريالدى دا بٸزدەن وقي وتىرىڭىزدار.
