Prezident Toqaev keler jylǵy Qazaqstannyń tóraǵalyǵy «Túrki dáýiri», iaǵni «TURKTIME» uranymen ótetinin aita kele Túrki elderiniń birligin bekemdeitin segiz máselege toqtaldy.
"Salt-dástúr (Traditions), birizdendirý (Unification), reformalar (Reforms), ǵylym (Knowledge), senim (Trust), investitsiia (Investments), mediatsiia (Mediation) jáne energiia (Energy)» atty segiz máselege basymdyq beremiz", – dedi Prezident.
Birinshi basymdyq
salt-dástúr boiynsha Túrki memleketteri uiymynyń, onyń qurylymdarynyń týyn jáne emblemalaryn bir úlgige keltirý jaily usynys aityldy.
Ótkendi umytpaý tarihty ulyqtaýdan bastalatyny aitylyp, quzyrly organdar beimálim derekterdi birlesip zerdeleýge ýaǵdalasty. Sebebi ortaq tarihta áli de tolyq zerttelmegen aqtańdaqtar bar.
Ekinshiden, Túrki memleketteriniń qatar damýy ózekti. Bul oraida memleket standarttary jáne terminologiiasyn júieleý mańyzdy bolmaq. Prezident bul rette modeldik zań jobasyn qysqa merzim ishinde qarap, ony maquldaýǵa shaqyrdy. Bul bastama taýarlardy ortaq naryqqa erkin shyǵarýǵa jol ashady.
Budan bólek, Túrki memleketteri uiymynyń Referenttik ortalyǵyn qurý kún tártibine shyqty. Bul ortalyq ónimdi synaý nátijelerin ózara tanýǵa, sondai-aq himiia jáne tamaq ónerkásibi salalarynda jańa zertteýlerdi júrgizýge múmkindik bermek.
Al úshinshi basymdyq – reformalar boiynsha Ortalyq sailaý organdarynyń konsýltativtik keńesin qurý ózekti ekeni aityldy.
Ǵylymi áriptestik boiynsha Prezident «Elderimizde álemdegi úzdik ýniversitetterdiń filialyn ashýdy usynamyn. Birlesken ǵylymi sharalar ótkizip, tájiribe almasý kerek. Jasandy intellektini, tsifrlyq jáne aeroǵarysh ónerkásibin damytýǵa erekshe nazar aýdarǵan jón» degen pikir aitty.
Besinshi basymdyq senimge quralǵan. Aýmaly-tókpeli zamanda halyqaralyq ahýal da turaqsyz. Osyndai almaǵaiyp kezeńde túrki jurtynyń birligin bekemdei túsý asa mańyzdy bolyp otyr. Bul rette qarý-jaraq jáne esirtki saýdasyna, terrorizm men ekstremizmge, kóshi-qonǵa qatysty syn-qaterler kóbeidi. Mundai qaýiptiń aldyn alý úshin qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyq odan ári nyǵaiady. Osy oraida kelesi jyly Astanada Qaýipsizdik keńesi hatshylarynyń 3-shi otyrysy ótkizilmek.
Mańyzdy baǵyttardyń ishinde investitsiia máselesiniń aýqymy keń jáne Astana qalasyna Túrki áleminiń Qarjy ortalyǵy mártebesin berý týraly bastamanyń qoldaýǵa ie bolýy onyń qanshalyqty mán-mańyzǵa ie ekenin aishyqtap tur.
Jetinshi baǵytta qamtylǵan mediatsiia taqyrybynyń róli aitpasa da túsinikti. Palestinaǵa gýmanitarlyq kómek retinde 1 million dollar bólý týraly sheshim qabyldanǵany habarlandy. Sebebi ondaǵan jyldar boiy sheshimin tappai kele jatqan ózekti máselelerdi zorlyq-zombylyq pen lańkestik áreketter arqyly sheshýge múldem jol berilmeitini aityldy.
- Soltústikte Resei men Ýkraina, Taiaý Shyǵysta Izrail men Palestina arasynda qandy qaqtyǵys bolyp jatyr. Aýǵanstannyń jaǵdaiy da turaqsyz. Batysta zańsyz kóshi-qon máselesi ýshyǵyp tur. Búginde Gaza Sektoryndaǵy beibit turǵyndar, ásirese, balalar jáne qarttar janjal azabyn shegýde. Qazir Birikken Ulttar Uiymy Qaýipsizdik Keńesiniń qyzmeti toqyraýǵa túskeni jasyryn emes. Osyndai kezde Bas Assambleianyń rólin kúsheitý kerek. Bul rette Qaýipsizdik Keńesin reformalaý isinde meilinshe syndarly bolý qajet. Bizdiń oiymyzsha, bul mańyzdy organ álemniń barlyq aimaǵyn qamtityn memlekettermen tolyǵýǵa tiis. Bul turǵyda túrki integratsiiasyn bekemdei túsýge mán bergen abzal, – dedi Memleket basshysy.
Jiynda energiia qoryn únemdeý (segizishi baǵyt) máselesine de basa mán berildi. Bul baǵytta biyl Qazaqstanda Halyqaralyq energetika forýmyn ótkizý usynyldy. Sonymen qatar 2026 jyly Qazaqstannyń bastamasymen klimat máselesine arnalǵan aimaqtyq sammit ótkizý josparlanyp otyr.
https://dalanews.kz/bas-takyryp/94899-toqaev-turki-elderining-birligin-beke
