Bolashaq joǵary oqý orny oqytýshylarynyń kásibi quzyrettiligi búgingi tańda ózekti jáne oqytýshy tulǵasyn qalyptastyrýda teoriia men tájiribeniń birligi mańyzdy máselelerdiń biri. Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde bul máselege erekshe jaýapkershilikpen, keshendi amal turǵysynan qaraidy. Atap aitsaq, teoriialyq bilim men pedagogikalyq tájiribeniń birligin, bolashaq mamandardyń kisilik kelbetiniń qalyptasýyn ǵylymi-ádistemelik turǵyda qamtamasyz etedi. Sonyń ishinde, ǵylymi-pedagogikalyq tájiribeniń óz deńgeiinde uiymdastyrylyp, kútilgen nátijege qol jetkizilýin basty nazarda ustaidy.
1-kýrs doktoranttarynyń pedagogikalyq tájiribesi 10 aptany qamtidy. Osy aralyqta doktoranttardyń JOO oqytýshysy jáne ǵalym retinde qalyptasýyna, pedagogikalyq daǵdylary men pándik quzyrettilikterin damytýmen qatar olardyń innovatsiialyq bilim men tyń ǵylymi izdenisterge umtylyp, maman retinde qalyptasý úrdisiniń nátijeli bolýy úshin ýniversitettiń birneshe kafedrasynyń oqytýshy-professorlar quramy jumyla atsalysýda. «Yntymaqtyń túbi – igilik, tirlik túbi – birlik» demekshi, bul – ýniversitet kafedralarynyń nátijege baǵdarlanǵan ózara pedagogikalyq yntymaqtastyǵynyń bir ǵana kórinisi.
Atalmysh tájiribe barysynda filologiia fakýltetiniń «Ádebiettaný», «Qazaq tili men ádebieti», «Qazaq filologiiasy», «Lingvistika», «Shetel filologiiasy (batys tilderi)», «Aýdarma isi (batys tilderi)», «Shetel tili: eki shetel tili», «Filologiia», «Lingvistika», «Innovatsiialyq ádebiettaný» mamandyqtarynyń doktoranttary BUU 17-turaqty damý maqsattary aiasynda Radioelektronika jáne bailanys áskeri-injenerlik institýty, Almaty qalasynyń №4, №94 mektep-gimnaziiasy, «Algorifm» fizika-matematikalyq litseii, «Greenwich» bilim berý ortalyǵy, Órleý kásibi damý institýty, M.O. Áýezov atyndaǵy Ádebiet jáne óner institýty men A. Baitursynuly atyndaǵy Til bilimi institýty jáne ortalyq kitaphanalar bazalarynda «XXI ǵasyr daǵdylary», «Úzdiksiz bilim alý – ómir boiy damý», «Sapaly bilim berý: bolashaqqa investitsiia», «Jaýapty tutyný jáne óndiris baǵyty», «Sapaly bilim alý úirenýden bastalady», «Abai murasy – rýhani qundylyq», «Qahar» romanyndaǵy tarihi jáne ádebi qundylyq», «Qazaq paremiologiialyq qorynyń qalyptasýy», «Úzdik lingvist», «Arýlarǵa jarasady erkelik» jáne t.s.s. ózekti taqyryptarda túrli formatta ashyq tárbie saǵattary ótkizildi. Bul is-sharalar stýdentter men magistranttardyń, qatysýshy jurtshylyqtyń suranysyna sáikes shyǵarmashylyq hakaton, ziiatkerlik baiqaý, trening, sheberlik synyby, ádebi-sazdy kesh, aqyn-jazýshylarmen tanymdyq-shyǵarmashylyq kezdesý keshi, t.b. interbelsendi formada ótýimen erekshe yqylaspen qabyldanyp, bereri mol boldy. Pedagogikalyq praktika josparyna sáikes atalmysh ashyq tárbie saǵattarymen qatar bolashaq oqytýshylar ashyq dárister, seminar sabaqtary jáne apta saiyn kýratorlyq saǵattar ótkizý arqyly ózderiniń teoriialyq bilimin tájiribede tekserip, sheberligin shyńdady. Árbir is-sharany ǵylymi jetekshi, ádisker-pedagog, praktika jetekshisi jáne psiholog mamanmen birlesken talqylaýlar nátijeleri pedagogikalyq tájiribeniń bolashaq mamannyń kásibi quzyrettiligin damytýda bereri mol ekendigin dáleldei tústi.
Doktoranttarǵa sharalardy josparlap ótkizýde úzdiksiz ǵylymi-ádistemelik keńester berý, kásibi jáne tulǵalyq qasietterin damytýdy, stýdenttermen qarym-qatynas stilderin meńgerýdi ádistemelik jaǵynan qoldaýda pedagogika jáne bilim berý menedjmenti, jalpy jáne qoldanbaly psihologiia kafedralarynyń, doktoranttardyń ǵylymi jetekshileriniń, filologiia fakýlteti kafedralaryndaǵy tájiribe jetekshileriniń úzdiksiz ádistemelik súiemeldeýiniń yqpaly orasan zor boldy.
Is-sharalardyń basym kópshiligi ýniversitetten tys mekemelerdiń bazalarynda ótkendikten, atalmysh pedagogikalyq tájiribe kásiptik baǵdar jumystarynyń da rólin atqaryp, ulttyq ýniversitetimizdiń jetistikterimen jurtshylyqty taǵy bir tanystyrdy. Sol sebepten tárbie saǵattaryna qatysýshylar tarapynan belsendi qyzyǵýshylyq pen sheksiz rizashylyq tanytýmen qatar mektep, kolledjder túlekteriniń tarapynan oqýǵa túsý boiynsha qyzyǵýshylyq artsa, mekeme basshylary ózara yntymaqtastyqty kúsheitýge niet bildirdi. Bul adamgershilik jáne tárbielik qundylyqtardy, bilim men ǵylymdaǵy jańa izdenisterdi, qoǵamdyq mándi máselelerdi qamti otyryp, pedagogikalyq tájiribeni kásibi sheberlikpen, utymdy ári baǵdarly biliktilikpen uiymdastyrǵan kásibi mamandar men doktoranttardyń talmas eńbeginiń zor nátijesi dep esepteimiz.
QazUÝ – qashan da mártebeli oqytýshylar men izdenimpaz ǵalymdardy tárbieleitin qara shańyraq ekeni sózsiz. Sondyqtan sapaly bilim men nátijeli ǵylymnyń altyn ordasy – ýniversitetimizde ótip jatqan pedagogikalyq tájiribe nátijeleri doktoranttar úshin ǵana emes, ózara jumyla eńbek etip jatqan birneshe kafedranyń oqytýshylary men kórnekti ǵalymdary, sonymen qatar barlyq qatysýshylar úshin úlken jetistik, mol tájiribe boldy desek artyq aitqandyq emes. Aldaǵy ýaqytta da osy baǵytta áli de mańyzdy is-sharalarymyz jalǵasa bereri sózsiz.
B.I. Imanbekova,
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ pedagogika jáne
bilim berý menedjmenti kafedrasynyń dotsenti, p.ǵ.k.
A.M. Kenjeqojaeva,
filologiia fakýltetiniń 1-kýrs doktoranty
