Taza energiia - bolashaqqa nyq qadam
2040 jylǵa qarai elektroenergiiaǵa degen álemdik suranys 70%-ǵa artady dep kútilýde.
Sonymen birge damyǵan elderdiń taza energiiany kóptep paidalana bastaǵanyna qarap, tiimdiligi mol ekenin kórýge bolady, al, ekonomikasy jańartylmaityn, tabiǵi resýrstardy óndirýge negizdelgen damýshy elderdiń tabysy qysqara túsýde.
Damyǵan elderdiń basym kópshiliginde balamaly energetikaǵa qatysty baǵdarlamalar jasalyp jatyr jáne júzege asyrylýda.
BUU-nyń bastaýymen alǵash ret «turaqty damý» kontseptsiiasy usynyldy. Turaqty damý maqsattary – eldiń órkendeýine baǵyttalǵan órshil maqsattardyń jiyntyǵy bolyp tabylady.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda atap ótkendei, Qazaqstan damýynyń negizgi mindetterine Turaqty damý maqsattary aiasynda júrgiziletin jumystar birinshi kezekte atqarylýy tiis. Turaqty damý maqsattary (TDM)» — bul Birikken Ulttar Uiymyna múshe memleketter 2030 jyldyń sońyna deiin qol jetkizýge baǵyttalǵan maqsattardy qamtityn ámbebap áreketke shaqyrý.
Turaqty damý maqsattarynyń ishindegi 7-maqsat: «Qymbat emes, senimdi, turaqty jáne zamanaýi energiia kózderiniń barlyǵy úshin jappai qoljetimdiligin qamtamasyz etý» ekenin alǵa tartqym keledi.
Energetikalyq qorlardy únemdeý, óndiristiń qýattylyǵyn arttyrý, qorshaǵan ortany qorǵaý – XXI ǵasyrdyń eń basty, ¬kezek kúttirmeitin -problemasy.
Munyń sebebi, dúniejúzi boiynsha halyq sanynyń kóbeiýi, soǵan sáikes olardyń tutynatyn turmystyq energiiasynyń artýy, iaǵni óndiris oryndarynyń paidalanatyn energiia qýatynyń ósýi, aýyl sharýashylyǵynda jerdi igerý mádenietiniń alǵa basýyna orai energiia tutynýdyń joǵarylaýy, tipti, mal kútimi úshin de energiia kózin joǵary deńgeide qoldaný dástúrli energiianyń jetimsizdigin der kezinde sheshýdi talap etýde.
Energiiany tutynýdyń álem boiynsha artýy, árine, energiia kóziniń potentsialyna, naqtylai tússek, dástúrli jerasty qazbalarynan alynatyn otyn qoryna táýeldi.
Al ol jyl saiyn kemýde. Ǵalymdardyń zertteýi boiynsha jerasty otyn qoryn saqtaýdyń birden bir joly – jańartylmaly (keiingi kezderi – balamaly degen termin qoldanýda) energiia kózderi – kún, jel, jer¬asty jyly sýy, muhit sýlarynyń tasýy jáne qaitýy, biomassa qýattaryn paidalaný bolyp sanalady.
Bilimdi, sapaly kadrlar Otanymyzdaǵy asa bai, tegin kún, jel, sý, t.b. energiia kózderin paidalanyp memleketimizdiń ekonomikasyn baiytýǵa, ekologiiasyn jaqsartýǵa yqpal etip, sóitip, shet elden táýelsiz bolatyn qýatty energetikalyq qondyrǵylar elimizdiń bolashaǵyna jumys istep, jurtymyzdyń mereiin arttyrary kúmán týǵyzbaidy.
Zabih Sh.A.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti azamattyq quqyq jáne azamattyq is júrgizý,eńbek quqyǵy kafedrasynyń dotsenti,zań ǵylymdarynyń doktory
Abaideldinov T.M.
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti azamattyq quqyq jáne azamattyq is júrgizý, eńbek quqyǵy kafedrasynyń oqytýshysy,z.ǵ.k
