Freedom Inside '26

QMDB bitkoin haram dep tanydy

QMDB bitkoin haram dep tanydy
pixabay.com

QMDB bitkoin (Bitcoin, BTC) – ortalyqsyzdandyrylǵan, tek qana dúniejúzilik jelide júzege asatyn virtýaldy valiýta dep málimdeme jasady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Bul júieni álemdegi eshbir bank, agenttik nemese memlekettik organdar qadaǵalamaidy ári ol esh jerde basylyp shyǵarylmaidy. Bul valiýta –  «Bitcoin Mining» dep atalatyn protsess, iaǵni matematikalyq algoritmderdi esepteýge arnalǵan baǵdarlamany qoldanatyn milliondaǵan kompiýterdiń jumysy arqyly shyǵarylady.

Negizi ulttyq valiýtalar altyn nemese ishki ónim boiynsha qarastyrylady. Al bitkoin eshqandai dúniemen qamtamasyz etilmegen. Kez kelgen adam kompiýter arqyly óz aqshasynyń ortalyq bank júiesi bola alady. Sondai-aq, dúniejúzilik jeliniń árbir múshesi bul operatsiialardy eshbir deldalsyz, eshkimniń qadaǵalaýynsyz júrgize alady. 

Qazirgi kúndegi bitkoin kriptovaliýtasy shariǵatqa qaishy keledi. Oǵan dálel:
  1. Shariǵat boiynsha qandai da bir aqsha negizge alynýy úshin memleket tarapynan shyǵarylýy kerek jáne onyń kepildigi men qorǵaýynda bolýy shart. Ábý Ali Hasan át-Taýsi:

«Ǵasyrlar boiy aqshany shyǵarý quqyǵy patshadan ózgege berilmegen» – dese, ibn Haldýn ony bylai túsindiredi:

«Ol – patshanyń asa qajetti mindettemeleriniń biri. Óitkeni bul arqyly adamdar ózara mámile jasaǵanda aqshanyń jasandy nemese jasandy emestigin ajyratady».

Al bitkoin eshbir ulttyq valiýtanyń sipatyna kelmeidi. Óitkeni ol memlekettik organdardyń kepildigimen ári qarjylyq zańdarmen qorǵalmaǵan. Naqty aktivteri joq, ortalyqtandyrylmaǵan virtýaldy aqsha. Kez kelgen sátte onyń naryǵy kúrt ósýi nemese túsýi múmkin. Budan adamdar ziian shegedi. Sondyqtan bul valiýtamen shuǵyldaný adamnyń mal-dúniesin aram jolmen jeýge ári onyń quqyqtaryn joiýǵa alyp barady;

  1. Saýda-sattyqtyń durys bolýy úshin satýshy men satyp alýshysy jáne aqsha men taýar belgili bolýy shart. Alaida bitkoinda barlyq jaǵynan belgisizdik bar. Óitkeni ol shifrlaý printsipterine súienedi ári is barysynda adamnyń derekteri týraly aqparat bolmaidy.

Bitkoinnyń protsessteri kóbine jasyryn júzege asady. Bul óz kezeginde shariǵat tyiym salǵan aldaýǵa, alaiaqtyqqa soqtyrady. Alla Taǵala Quranda bylai deidi:

«Ýa, iman keltirgender! Bir-birińniń mal-dúnielerińdi aram jolmen jemeńder. Al ózara kelisip, rizashylyqpen jasaǵan saýda-sattyqtyń jóni bólek».

Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) belgisizdik saýdasyna (ǵararǵa) tyiym salǵan.

Saýda-sattyqta ziianǵa jol berilmeidi. Bitkoin valiýta nemese taýar retinde jaýapty taraptardyń baqylaýynan tys qalady. Bul eldiń ishki ekonomikasyna keri áserin berip, qoǵamnyń turaqsyzdanýyna alyp barýy múmkin. Óitkeni ol arqyly tyiym salynǵan saýdanyń taralýy, aqshanyń jymqyrylýy, destrýktivti toptardyń qarajat aýdarymdary oryn alýy yqtimal. Al ziiannyń aldyn alý kerek. Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

«Ózine de, ózgege de ziian tigizýge bolmaidy», – degen.

Osyǵan orai, bitkoin kriptavaliýtany aqsha dep negizge alatyndai eshqandai ulttyq valiýtalardyń sipattary men sharttary joq. Oǵan qosa bul valiýtada (ǵish) alaiaqtyq, belgisizdik, memleket pen jeke tulǵalarǵa ziian tigizý qaýpi bar. Sondyqtan buǵan tyiym salynady.

Mysyr eliniń pátýa komiteti jáne Eýraziia musylmandarynyń pátýa shyǵarý keńesi bitkoinǵa tyiym salǵan.

ÚKIM:

«Bitkoin» kriptovaliýtasy belgisizdik, alaiaqtyq jáne jeke tulǵalar men memleketke ziian keltiretindikten shariǵat boiynsha paidalanýǵa tyiym salynady.