QazUÝ-da O.Súleimenovtiń 85 jyldyq mereitoiy toilandy

QazUÝ-da O.Súleimenovtiń 85 jyldyq mereitoiy toilandy
Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde QR Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy aiasynda kórnekti memleket jáne qoǵam qairatkeri, aqyn Oljas Súleimenovtiń 85 jyldyq mereitoiy keń kólemde atap ótildi, – dep habarlaidy Dalanews.kz.

Alqaly jiyn aqyn bilim alǵan QazUÝ-dyń geografiia jáne tabiǵatty paidalaný fakýltetinde oqý aýditoriiasynyń ashylýymen bastalyp, «O.Súleimenov – aqyn jáne azamat» atty halyqaralyq ǵylymi-tájiribelik onlain konferentsiiaǵa ulasty.

Saltanatty sharany Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev ashyp, jaýhar jyrlarymen álemge tanylǵan tulǵanyń ómir jolynyń QazUÝ-men tyǵyz bailanysty ekenin atap ótti. Oljas Súleimenov, eń aldymen, ýniversitettiń 1959 jylǵy túlegi ári qurmetti professory ekendigin aita otyryp, rektor aqynnyń táýelsizdiktiń beki túsýine qosqan zor úlesine toqtaldy.

Oqý ornynyń basshysy óz sózinde: «Oljas Omarulynyń «Arǵymaq», «Atameken», «Ainalaiyn», «Krýglaia zvezda» jáne basqa da teńdessiz týyndylary álem ádebietiniń úzdik muralary qataryna endi» dei kele, sýretkerdiń oishyldar men qarapaiym jurtshylyqtyń birneshe tolqynynyń rýhani qalyptasýyna yqpal etkenin aityp ótti. Azýly aqynnyń poetikalyq jáne ǵylymi jańalyqtary osy kúnge deiin jalǵasyp otyrǵanyna nazar aýdardy. «1001 sózi» tynymsyz izdenis pen shyǵarmashylyqtyń ózindik poetikalyq formýlasyna ainalǵanyn, al Shýmer, ejelgi Egipet, ejelgi Qytai ieroglifterin zertteý arqyly ǵalym Batys zertteýshileriniń «kóne til úndi-eýropa tilderinen bastaý alady» degen qasań teoriiasyna soqqy bergenin de saralap jetkizdi.

QR Konstitýtsiialyq Keńesiniń Tóraǵasy, QazUÝ-dyń Túlekter qaýymdastyǵynyń Prezidenti Qairat Mámi mereitoi iesine arnaiy beinequttyqtaý joldap, qýanyshqa ortaqtastyǵyn bildirdi.

Qairat Ábdirazaquly: «Bizdiń danyshpan otandastarymyz – Shoqan Ýálihanov, Abai Qunanbaev, Muhtar Áýezov qazaq halqynyń dúnietanymyn qalyptastyrýda úlken ról atqarǵany belgili. Oljas Omaruly da sol ulylardyń izbasary» dep, aqyndy zor maqtanyshpen «bizdiń uly zamandasymyz» dep atady. Filosofiialyq dúnietanym iesiniń óz halqyn, onyń ar-namysy men qadir-qasietin, tarihy men mádenietin dáripteý arqyly kózi tirisinde-aq ańyzǵa ainalǵanyn atap kórsetti.

Qazaqtyń birtýar perzentine QR UǴA prezidenti Murat Jurynov ta quttyqtaý sóz arnap, izgi lebizin jetkizdi.

«Álemniń barlyq azamaty Oljas Omarulyn «bizdiń Oljas» dep atai alady. Iýrii Gagarin ǵaryshqa ushqanda barsha jer turǵyndarynyń atynan bizdiń Oljas sóilep, ataqty óleńin joldady» dei kele, ǵalym qairatkerdiń óz halqyn, óz ulty men qalasyn álemge pash etkenin tilge tiek etti. Álemge áigili qazaq ulyn maqtan etetinin bildirip, Oljas Súleimenovke QR UǴA atynan «Úlken altyn medal» usynylǵanyn jetkizdi.

Sonymen qatar dara tulǵany QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministri Aida Balaeva, Ázirbaijan Respýblikasynyń Qazaqstandaǵy Elshisi Rashid Mamedov, Qazaqstannyń qoǵamdyq-saiasi qairatkeri, belgili jazýshy, baspager Rollan Seisenbaev, Qazaq ulttyq agrarlyq ýniversitetiniń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Tilektes Espolov, QazUÝ-dyń «Arabistika» ortalyǵynyń direktory, professor Ábsattar Derbisáli, QR Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Ulyqbek Esdaýlet syndy otandyq jáne sheteldik ǵalymdar, jazýshylar, memleket jáne qoǵam qairatkerleri quttyqtap, aqyndyq ereksheligi, qairatkerlik qyry, qoǵamdaǵy orny men shyǵarmashylyǵy haqynda oi órbitti.

Jiyn barysynda O.Súleimenovke arnalǵan «Álemdik rýhaniiat qairatkeri» atty beinerolik kópshilik nazaryna usynyldy. Ýniversitet murajaiyna ózi tutynǵan zattar qoiylyp, «Qurlyqtar qurmettegen qalamger»  atty jeke ekspozitsiiasy men kitap kórmesi ashyldy. Sondai-aq QazUÝ janyndaǵy halyqaralyq Abai ortalyǵynyń uiytqy bolýymen O.Súleimenov «Arǵymaq» kitabynyń tusaýy kesildi.

Jiyn sońynda aqyn barsha quttyqtaýshylarǵa ystyq yqylas pen tamasha tilekteri úshin alǵys bildirip, shyǵarmashylyq shabyt tiledi.

Oljas Súleimenov poeziiasy sóz qadirin biletinder men sóz zergerlerine, sonymen qatar qarapaiym oqyrmandarǵa da orys tili arqyly qazaq halqynyń bolmysyn ashyp kórsetýge múmkindik týǵyzdy. Adami qundylyqtardy tý etken ádebi jáne ǵylymi eńbekteri búgingi kún men keler urpaqtyń rýhani altyn qazynasy bop qala bermek.