2005 jyly ma, álde 2006 jyly ma, qystygúni TMD elderi basshylary jinaldy. Sankt-Peterbýrgte.
Men tús kezinde jettim-aý deimin. Keshke men jatqan qonaq úige «Rosatompromnyń» bastyǵy Kirienko men «Tehsnabeksporttyń» diretkory Smirnov kelisimniń mátinin alyp keldi. Bul kelisimdi odan buryn ábden talqylaǵanbyz. Ol memleketaralyq kelisim tuǵyn. Onyń máni qarapaiym, ári túsinikti edi.
«Qazatompromda» ýrandy alý bar da, ýrandy gazǵa ainaldyrý isi jónge qoiylmaǵan edi. Sondyqtan syrttan seriktes tartyp, solarǵa óńdetip, óńdete júrip tehnologiiasyn úirenip, kelisim bitken soń derbes ketýdi oiladyq.
Printsibimiz de qarapaiym bolǵan: olar bizge kirip qansha aqsha tapsa, olardan alatyn biznesten biz de sonsha aqsha tabýymyz kerek edi.
Men aittym, sizderge ýran óndirý qyzyq, biz oǵan ruqsat beremiz. Biraq qarymtasyna, sizder bizge Reseide jumys isteýge múmkindik beresizder.
Endi maǵan olar kelisimniń mátinin ákelip otyr ǵoi. Olardyń aitýynsha, erteń biz osy kelisimge qol qoiýymyz kerek eken. Memleket basshylarynyń aldynda. Pýtin habardar kórinedi.
Mátindi oqýǵa kiristim. Oqydym da, aýyzym ashylyp qaldy. Biz olarǵa ken ornyn beredi ekenbiz, birlesken óndiris qurady ekenbiz, al olar bolashaqta bizge de birnárse berý múmkindigin qarastyrady eken. Tipti ne ekeni de naqtylanbaǵan.
Mynandai kelisimge qol qoimaimyn dedim. Myna nárseniń túk maǵynasy joq. Kelistik qoi, naqty jazýymyz kerek. Biz sizdermen birigip bes ken ornyn qolǵa alamyz, sizder bizge 5 mln RR-lik qýaty bar ken baiytý zaýytynyń úlesin beresizder (Qarjy aǵymy boiynsha, ekeýi shamalas bolady. Aqshadan utylmaimyz, tehnologiiany da alamyz). Sondyqtan, sizder istiń múmkindigin qarastyramyz dep jazsańyzdar, biz de solai jazaiyq. Resei múmkindigin qarastyrady, Qazaqstan da múmkindigin qarastyrady deiik. Eger daiyn bolsańyzdar, tapsyramyz dep jazyńyzdar, biz de jazaiyq. Al biz tapsyryp, sizder qarastyratyn bolsańyzdar, ondai kelisimniń túk máni joq. Ondai nárse Qazaqstan úshin qyzyq emes.
Sóitip em, olar erteń Pýtin ashýlanady, biz oǵan aityp qoidyq qoi, anaý-mynaý, qiyn bolady dep áńgime aita bastady.
Men aittym: onyń maǵan ne qatysy bar? Pýtin – senderdiń eldiń prezidenti. Meniń elim basqa, prezidentim de basqa adam. Erteń Pýtin ne aitady, maǵan ashýlana ma, basqa qyla ma, maǵan báribir. Prezident – senderdiki, ózderiń sheshińder.
Sói desem, olar, al biz aitpady deme, dedi.
Meili.
Ertesine búkil delegatsiiamen birge avtobýspen ketip bara jatsam, protokoldyń bastyǵy (Baýyrjan Baibek qoi ol kezde) habarlasady. Muhtar Erkinuly, qaidasyz? Bara jatyrmyn. Myna jaqta bastyq sizdi izdep jatyr, Pýtinmen áńgime bolypty, kelýińiz kerek, anaý-mynaý. Jaraidy, bara jatyrmyn. Onda kelgende aityńyz, men sizge propýsk beremin, siz elmen birge kirmei, menimen ótip ketesiz, birden bastyqqa alyp baramyn. Jaraidy.
Bardyq. Baýyrjan ekeýimiz bylai kettik. Bir bólmege kirdim, kirsem búkil prezidentter otyr eken. Men amandasyp jatyrmyn. Nursultan Ábishuly meni basqa prezidentterge tanystyryp ótti. Otyra tur, men qazir shyǵamyn, sóilesetin másele bar dedi.
Shyǵyp, kútip otyrdym. Kóp kútken joqpyn, bes minýttyń shamasynda Prezident shyqty. Ana jaqta Pýtin birnárseni sóileskisi keledi, kóńil kúi joq siiaqty, sen bir kelisimdi buzypsyń ǵoi deidi.
Ekeýimiz basqa bir kabinetke bardyq. Barsaq, Pýtin otyr eken. Janynda Kirienko men Smirnov bar. Biz Prezident ekeýimiz kirdik.
Otyrdyq. Pýtin áńgimege kiristi. Nursultan Ábishuly, osylai da osylai, jas, qabiletti menedjerlerińiz bar eken, biraq ol saiasatty túsinbeidi, biz búgin atom salasynda eki eldi biriktiretin kelisimge qol qoiýymyz kerek edi, bul jigit sony buzdy, aq-kók. Shynyn aitqanda, óktemdeý ǵyp sóiledi. Men Prezidentke qarap edim, ol kisi de maǵan qarap qaldy. Men jaýap berýime bola ma dep edim, Prezidentimiz ait degendei qyldy.
Bizdiń elderdiń quqyǵy qandai? Aǵa men ini siiaqty ma, álde teńquqyly ma dedim. Ekeýi de, árine, teń quqyly deidi. Al myna kelisim, aǵa men ininiń kelisimi dedim. Biz eki jaq ta tapsyrady dep kelistik, al myna jerde biz beredi ekenbiz de, sizder jaq qarastyrady eken. Men bundaiǵa qol qoimaimyn. Saiasatty túsinbeitin shyǵarmyn, biraq menedjer retinde bul nárse durys emes dep oilaimyn. Eki eldiń qarym-qatynasyndaǵy aýanǵa sáikes kelmeidi. Eger qalasańyzdar, men osy jerde jumystan ketý týraly aryz jazaiyn. Biraq maǵan qol qoi deseńizder de, men báribir qol qoimaimyn. Odan da jumystan keteiin, menen keiin kelgen adam qol qoiar.
Osylai dep edim, ana jerdegi aryn birden basyldy. Prezidentimiz, sen asyqpai tura tur, durys aityp otyrsyń, eki eldiń quqyǵy teń dedi. Men aittym, bundai shiki kelisimderdi men prezident deńgeiine aparmaimyn dedim. Eger tapsyrýǵa daiynbyz deseńizder, men qazir-aq qol qoiamyn. Sóitsem ana jerde otyrǵan ekeý, óitýge bizdiń quzyretimiz joq deidi. Quzyretteriń joq bolsa, onda maǵan nege alyp keldińder?
Bundaiǵa men qol qoimaimyn, jumystan ketýge daiynmyn, biraq qol qoimaimyn dedim.
Prezidentter ózara sóilese bastady. Joq, shiki jerleri bolsa, pisireiik, damytaiyq, asyqpaiyq degendei.
Shyǵyp kettik.
Qaitarda Prezidentpen birge ushtym. Jolda bárin túsindirip bershi dedi. Aityp, túsindirip berdim. Prezident bolsa, durys istediń, jaqsy boldy dedi.
Muhtar Jákishevtyń jýrnalist Armanjan Baitasovqa bergen suhbatynan.
Aýdarǵan Arman Álmenbet. Maqala tárjima avtorynyń ruqsatymen basyldy
