Mońǵoliianyń Bilim jáne ǵylym ministrliginiń, Bilim institýtynyń, BUU Balalar qorynyń (IýNISEF) Mońǵoliiadaǵy jáne Baian-Ólgii aimaǵy gýbernatory keńsesi ókilderi, sondai-aq qandastar kóp shoǵyrlanǵan eldi mekenderdegi mektep direktorlarynan quralǵan delegatsiiaǵa mektep direktory Jazira Aiapbergenqyzy bilim uiasynyń tarihyn jáne materialdyq-tehnikalyq bazasyn tanystyrdy.
2006 jyly ashylǵan mektep 2010 jyly gimnaziia mártebesine ie boldy. Osy ýaqyt ishinde bilim oshaǵynan qanshama túlek qanat qaqty. Búginde sońǵy úlgidegi quraldarmen jabdyqtalǵan mektepte «Tsifrly kitaphana» jelisi, robototehnika kabineti jumys isteidi. Oqýshylar shyǵarmashylyqtan da kende emes.
Talantty órender qonaqtardy kúmbirlegen kúimen qarsy alsa, endi biri ulttyq sport – toǵyzqumalaqty nasihattap otyr. Shahmat, kórkemsýret úiirmesiniń qatysýshylary da óneri men oiynyn kórsetti. Al halyqaralyq seminarda gimnaziia ustazdary «KPI muǵalim reitingisi», «Muǵalimniń elektrondyq portfoliiasy», «IQ oqýshy reitingisi», «Neirojeli arqyly sóileitin avatarlar jasaý», «Bastaýysh synyptardy oqytýda tsifrlyq platformalardy paidalaný», «YouTube kanaly arqyly matematikalyq saýattylyqty arttyrý», «Telemost arqyly oqýshylardyń kommýnikativtik qarym-qatynasyn damytý», «Bilim alýshylardyń bilimindegi olqylyqtardy joiýda Wardwall saitymen jumystyń tiimdiligi» týraly is-tájiribelerimen bólisti.
№175 "Jańa ǵasyr" gimnaziiasynyń direktory Jazira Qarataevanyń aitýynsha, zaman talaby tsifrlyq tehnologiiany talap etýde.
«Biz seminarda osy úrdistiń zamanaýi bilim berýdiń kilti ekenin dáleldedik. Osy turǵyda muǵalim men oqýshynyń shyǵarmashylyǵyn arttyrý úshin qandai ádis-tásildi qoldanatynymyzdy pash ettik. 2022-2027 jyldarǵa arnalǵan bilim sapasyn damytý baǵdarlamasy bar. Osynyń bir bóligi – tsifrlyq tehnologiiadan turady. Byltyr oqý jylynan beri alǵashqy baspaldaǵyna qadam bastyq. Biyl osy atqarylǵan jumystar boiynsha nátijege taldaý jasaý arqyly aldaǵy jyldarǵa maqsat qoidyq. Buǵan deiin respýblikalyq seminarlar ótkizsek, endi mine halyqaralyq deńgeide Mońǵoliiadan kelgen áriptesterimizge tájiribemizdi kórsettik», – dedi mektep direktory Jazira Aiapbergenqyzy.
Al atamekendegi bilim uialarynyń jetistigine tánti bolǵan Mońǵoliiadan kelgen qandastar erekshe tebirenip, sóz aldy. Sonyń biri Mońǵoliianyń Bilim jáne ǵylym ministrligine qarasty ulttyq bilim berýdi zertteý insitýtynyń ǵylymi qyzmetkeri Gúlmira Jaýbaiqyzy «Qazaqstanda turatyn az ult ókilderi balalaryna qandai qamqorlyq jasalady?» jáne «Olardyń oqý tárbiesine qalai kóńil bólinedi?» degen másele aiasynda uiymdastyrylǵan jumys tobynyń quramynda bolǵanyna qýanyshty.
Búginde Mońǵoliiada eń az ult – qazaqtar sanalady. Odan keiin tyva ulty.
«Eger quqymyzdy shektep, qysym kórsetse, 40 shaqty mamandy Qazaqstanǵa jibermes edi. Sondyqtan Mońǵoliia memleketi qazaq tiliniń joiylmaýyna belgili bir deńgeide jaǵdai jasap jatyr. Erkindik bar. Endi muny bilim berý salasyna qalai kiriktire alamyz?» degen turǵyda tájiribe almasyp júrmiz» degen Gúlmira Jaýbaiqyzy pikirin bylaisha sabaqtady.
«Biz Mońǵoliiada az ult balalaryn oqytyp jatqan maman sanalamyz. Jumys tobynda 40 adam bar. Memlekettik tildi jergilikti jerde turatyn ulttyń ana tilimen qatar oqytatyn pán men tildi kiriktirip oqytatyn ádistemesin Baian Ólgii aimaǵynda eki jyl tájirbieden ótkizdik. Aldymen №153 mektepke baryp, «Oqýshylar tórt tildi qalai meńgeredi?», «Uiǵyr balalaryna memlekettik tildi qalai úiretip jatyr?» degen saýalǵa jaýap izdep, tájiribe almastyq. Bul mekteppen 2018 jyldan beri tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteimiz. Munymen qosa, muǵalimder biliktiligin qalai jetildirip jatqanyn da bildik.
Jalpy, Qazaqstanda basqa etnos, ult ókilderiniń balasy óz ana tilinde bilim alady. Bul jaqsy úrdis. Biz de, olar da sol memlekettiń quramynda taǵdyrdyń jazýymen ómir súrip jatyr. Óz basym Mońǵoliiada dúniege kelgendi qalaǵan joqpyn. Biraq Mońǵoliianyń azamaty bolsam da, qazaqpyn. Sondyqtan álemniń qai buryshynda júrsem de, qazaqtyǵymdy saqtap qalýym kerek. Bizge Mońǵoliia memleketi ana tilimdi, ulttyǵymdy saqtap qalýǵa jaǵdai jasady. Sol úshin bul elge alǵysymdy aitamyn. Al osyndaǵy uiǵyrlar, ózbekter, tájikter, basqa da ult ókilderi Qazaqstanǵa rizashylyǵyn bildiredi dep oilaimyn», – dedi Gúlmira Jaýbaiqyzy.
Mońǵoliia Bilim jáne ǵylym ministrligi, Mońǵoliia úkimetiniń sheshimderin oryndaityn agenttigi – Bilim basqarmasynyń kadrlar bóliminiń bastyǵy Zolzaia Rentsenniń aitýynsha, Almatydaǵy №153 jáne №175 gimnaziiasy muǵalimderiniń mamandyqty jetildirý baǵytyndaǵy jumystarymen tanysyp, pándi tilge kiriktirip oqytý ádistemesiniń qalai júzege asyp jatqanyn tájirbie júzinde kórdik.
«Eki mektepke kelgende neni kóńilge túidim? Birinshiden, muǵalimderdiń ózine degen senimdiligi, eńbegine degen adaldyǵy, oqýshyǵa bilim berýge degen qushtarlyǵyn baiqadym. Ekinshiden, bilim uialarynyń qazirgi zamanaýi tehnologiiamen jabdyqtalǵandyǵy. Úshinshiden, sabaqtardyń arnaiy platforma negizinde ótetindigi. Jumys tobymen kelgen muǵalimder, direktorlar da osyny eskerip, tájiribede qoldanady degen senimdemin. Baian Ólgii aimaǵynda qazaqtardyń balasyn oqytyp jatqan qazaq tili men ádebieti páni muǵalimderiniń biliktiligin Mońǵoliiada shyńdaýǵa, arttyrýǵa múmkindik joq. Osy maqsatta Qazaqstan men Mońǵoliia memleketi birlesip, 60 shaqty muǵalimniń bilimin jetildirýdi qolǵa alsaq degen usynysty tiisti organdarǵa jetkizgim keledi», – dep túiindedi pikirin Zolzaia Rentsen.
[caption id="attachment_95173" align="alignnone" width="1600"]
A.Rozybaqiev atyndaǵy №153 mektep-gimnaziia direktory Shavhat Omarov delegatsiianyń EQYU kelisimi boiynsha jáne Oqý-aǵartý ministrliginiń kelisimimen júzege asqanyn jetkizdi. «Bizdiń mektepte kóp tilde bilim berý modeli 2010 jyly engizildi. 10 jyl ishinde Orta Aziia boiynsha resýrstyq ortalyqqa ainalyp, 60-qa jýyq halyqaralyq seminar ótkizdik. Bes kún boiy kóp tilde bilim berý boiynsha ádistemelik tásildi úiretemiz. Sebebi, bul Baian Ólgii aimaǵynda qazaq mektepteriniń damýy úshin kerek tásil. Munda qazaq balalary 5-synypqa deiin qazaqsha, sosyn mońǵolsha oqidy eken. Bilim sapasyn kóterý úshin mektepte ana tilin saqtap qalyp, sonyń aiasynda mońǵol tilin kirgizip, kóp tildi bilim beretin mektep jasaityn jospary bar», – dedi Shavkat Niiazuly.
Mońǵoliiadan kelgen delegatsiia Almatyda bes kún bolady. Al Baian Ólgii aimaǵynan kelgen muǵalim-qandastar endigi joly balalaryn alyp kelip, atamekendi aralatatynyn jetkizdi.
Aiaýlym Shaimardan, Dalanews.kz
https://dalanews.kz/del-qazir/95169-monggoliiadan-kelgen-delegaciia-almaty
