Búgin Almaty qalasynda «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammedtiń tóraǵalyǵymen ótken dóńgelek ústel basyndaǵy kezdesý barysynda bul másele basty taqyrypqa ainaldy, – dep habarlaidy "Nur Otan" saity.
Jer reformasyn talqylaýǵa Qazaqstannyń ǵylymi jáne shyǵarmashylyq intelligentsiiasynyń júzge jýyq ókili qatysty. Olardyń ishinde Qazaqstannyń Ulttyq ǵylymi akademiiasynyń tóraǵasy Murat Jurynov, Qazaqstan jazýshylar odaǵynyń jetekshisi Nurlan Orazalin, Halyq ártisteri Bibigúl Tólegenova, Asanáli Áshimov, Eskendir Hasanǵaliev, Laki Kesoglý, tanymal ǵalym-akademikter Tóregeldi Sharmanov, Edil Erǵojin, Amanjol Qoshanov, Naǵima Aitqojina men Áliia Beisenova, belgili jazýshylar Smaǵul Elýbai, Beksultan Nurjekeev pen Valerii Mihailov jáne de shyǵarmashylyq odaqtardyń jetekshileri men almatylyq JOO rektorlary qatysty.
Sonymen qatar, kezdesýge QR Bilim jáne ǵylym ministri Erlan Saǵadiev pen QR Mádeniet jáne sport vitse-ministri Ǵalym Ahmediarov qatysty.
Jinalǵandar aldynda sóz alǵan Muhtar Qul-Muhammed Jer reformasy jónindegi komissiia Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qurylǵanyn jáne de Jer kodeksiniń qoǵamda úlken daý týdyrǵan birqatar normalaryna Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi moratorii engizgenin jetkizdi.
«Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Elbasynyń jer reformasynyń jalpyhalyqtyq talqylaýyn uiymdastyryp, onyń túpkilikti mánin árbir qazaqstandyq azamatqa jetkizý mindetin qoiǵanyn aityp ótti. Engizilip otyrǵan jańalyqtardy jalpyhalyqtyq deńgeide qarastyrý jumysynda elimizdi qoǵamdyq-saiasi jáne áleýmettik-ekonomikalyq jańǵyrtýda árdaiym aldyńǵy shepte kele jatqan qazaqstandyq intelligentsiia airyqsha oryn alýy tiis.
«Elbasymyz halyqtyq múddeniń ol úshin alǵashqy orynda ekenin taǵy bir márte dáleldedi. Bundai keń aýqymdy jalpyulttyq dialog qazaqstandyqtardy mazalap otyrǵan jerge qatysty barlyq máselelerdi sheshýge múmkindik beretini sózsiz», - dedi kezdesý barysynda Muhtar Qul-Muhammed.
Qazaqstan aýmaǵynda aýyl sharýashylyq maqsatta júz millionnam astam gektar alqap paidalanylady. Jerge jeke menshik institýty ornaǵannan keiingi 13 jylda osy jerdiń nebári 1,3 million gektary, iaǵni bir paiyzdan sál asatyn alqap satyp alyndy. Qalǵan jerler jalǵa alynyp otyr.
Sheteldik kompaniialardyń Qazaqstanda aýyl sharýashylyq maqsattaǵy jerlerdi jalǵa alý quqyǵy 2003 jyldan beri engizilgen. Qazirgi kezde olar nebári 65 myń gektar jerdi, iaǵni 0,065% alqapty jalǵa alýda.
Sol sebepti sheteldikter qazaqstandyq jerlerdi jappai jalǵa alyp jatyr degen aqparat shyndyqqa sai kelmeidi.
Muhtar Qul-Muhammed jinalǵandarǵa jerdi jalǵa berý institýty agrarlyq sektorǵa uzaq merzimdik kapital tartý úshin qajet ekenin aitty. Onsyz aýyl sharýashylyq sektordyń otandyq ekonomikanyń lokomotivine ainalýy ekitalai.
«Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary azamattardyń alańdaýyna esh negizdiń joq ekenin, sebebi jer máselesine qatysty Memleket basshysynyń ustanymy berik ekenin qadap aitty. Qazaqstandyq jerdiń shetel azamattary men kompaniialaryna satylýyna Prezident túbegeili qarsy. Bul másele otandyq zańnamada anyq kórsetilgen jáne de onyń saqtalýy qatań baqylaýda.
«Sońǵy ózgeristerge sáikes sheteldik investorlar úshin aýylsharýashylyq baǵytta paidalanylatyn jerlerdi buryńǵydai jalǵa alý múmkindigi saqtalǵan, onyń ózi qatań sharttarmen beriledi. Jalǵa alýdyń eń uzaq merzimi ǵana 10-nan 25 jylǵa uzartylǵan», - dep atap ótti Muhtar Qul-Muhammed.
Ziialy qaýym ókilderi Memleket basshysynyń jer máselesin jalpyhalyqtyq talqylaýǵa shyǵarý jónindegi sheshimin tolyǵymen qoldady.
«Prezident osy máseleniń túiinin tarqatty. Memleket basshysy úshin de, barlyq qazaqstandyqtar úshin de jer uǵymy qasietti mánge ie. Bizdiń keń-baitaq jerimizdiń eshbir bóligin eshýaqytta sheteldikter ielenbeidi. Degenmen, jer elimizdiń ekonomikasyna paida ákelýi tiis. Sheteldik investitsiialardy tartyp, aýyl sharýashylyq jerlerdi óńdeýdiń zamanaýi tehnologiialarynan nege bas tartýymyz kerek? Bul durys emes dep oilaimyn. Sol sebepti men sheteldik investorlardyń jerdi jalǵa alýyn qoldaimyn. Ashýǵa boi aldyrmaýymyz qajet», - dedi QR Ulttyq ǵylym akademiiasynyń tóraǵasy Murat Jýrinov.
Kezdesýde, sondai-aq, Qazaqstan jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Nurlan Orazalin sóz aldy. Ol senbi kúni Astanada ótken Jer máselesi jónindegi komissiianyń alǵashqy otyrysynyń nátijelerin Qazaqstannyń ǵylymi jáne shyǵarmashylyq intelligentsiia ókilderi joǵary baǵalaitynyn aityp ótti. Senator komissiia músheleriniń quramy saýatty iriktelgenin aitty.
«Memleket bashysy óte durys sheshim qabyldady. Jer reformasy jónindegi komissiianyń quramyna qoǵamnyń barlyq salalarynyń, Qazaqstannyń barlyq óńirleriniń ókilderi kirgen. Árbir azamat osy ózekti másele boiynsha óz pikirin ashyq bildire alady», - dep tolyqtyrdy óz sózin Nurlan Orazalin.
Halyq ártisi Bibigúl Tólegenova azamattardy jer reformasyn talqylaý kezinde salmaqtylyq saqtaýǵa shaqyryp, táýelsiz Qazaqstannyń qazirgi jetistikteriniń barlyǵy beibitshilik, turaqtylyq pen birlik arqasynda qol jetkizilgenin atap ótti.
Bedeldi qazaqstandyq ǵalym-ekonomist Rahman Alshanov jinalǵandardyń nazaryn barlyq damyǵan elderde jer ekonomikanyń damýy úshin qyzmet etetin qýatty kapital ekenine aýdardy.
«Biz ózimizdiń aýyl sharýashylyq jerlerimizdi investitsiia tartý quraly retinde qarastyrýymyz qajet. Onyń kómegimen biz agrarlyq sektordy damytyp, astyq ónimdiligin arttyryp, mal basyn kóbeitý, shikizat óńdeý kólemin arttyryp, jańa kásiporyndar salyp, eksportqa shyǵarý, on myńdaǵan jumys oryndaryn qurýǵa jáne de osylaisha aýlymyzdyń jaǵdaiyn jaqsartýǵa múmkindik alamyz. Jerimizge degen shynaiy janashyrlyq dep osyny ait. Óz basym Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵyn damytý máselerine qatysty osyndai zamanaýi kózqaras ustanatynyna qýanyshtymyn», - dep qorytyndylady «Turan» ýniversitetiniń rektory Rahman Alshanov.
Qazaqstannyń ǵalymdary, mádeniet men óner qairatkerleri jer reformasyn halyq arasynda túsindirýge belsene atsalysatynyn aitty.
«Nur Otan» partiiasy osy siiaqty kezdesýlerdi turaqty túrde Qazaqstannyń barlyq óńirlerinde ótkizedi.
