Jurtty jershildikke bólgen joba

Jurtty jershildikke bólgen joba
Ulttyq arna uiymdastyrǵan «Qazaqstan daýysy» jobasyn qansha jerden synasaq ta, kópshiliktiń jata-jastanyp kóretin baǵdarlamaǵa ainalǵany shyndyq. Bireýler kóretin eshteńe bolmaǵan soń kórse, endi bireýlerimiz osy shoýdy asyǵa kútkeni anyq. Baiqaýǵa qatysyp, baǵyn synaǵan jerlesterimizge aqshanyń kózine qaramai daýys ta berdik. Ádilqazylar alqasynyń keibir sheshimine kúigelektenip, kúni boiy mazasyzdanǵan da kezderimiz boldy. Jasyryp qaitemiz.

Mundai shoý baǵdarlama dúniejúziniń barlyq elderinde júrip ótken Bilmese «Qazaqstan daýysyn» uiymdastyrýshylar bilmeýi múmkin. Áiteýir jarnamasynda «buryn sońdy bolmaǵan dúnie» dep atyn dardai qylyp kórsetken soń, óz oiymyzdy aityp jatqanymyz ǵoi. Bul shetelde san márte uiymdastyrylyp, ábden «tizesi shyqqan» jobalardyń biri (Ulttyq arnanyń shoýmenderi bilmeýi múmkin). Sondyqtan ony teńdesiz jobaǵa jatqyzyp, jer-kókke syiǵyzbai maqtaýdyń jóni joq. Bizdiń aitpaǵymyz bul emes. Osy joba bastalǵaly beri rý-rýǵa bólinip kelgen qazaqtar jer-jerge bólinip ádben janyǵyp aldy. Jobaǵa qatysqan jerlesterimizdiń ónerinen buryn «jerlestigin» nazarda ustap, daýys beretin ádet taptyq. Sondyqtan jobany «Qazaqstan daýysy» dep dabyraitýdyń jóni joq edi.
"Qazaqstan daýysy" jobasy bastalǵaly beri rý-rýǵa bólinip kelgen qazaqtar jer-jerge bólinip ádben janyǵyp aldy. Jobaǵa qatysqan jerlesterimizdiń ónerinen buryn «jerlestigin» nazarda ustap, daýys beretin ádet taptyq.

Jas talanttar da kók jáshikten sońynda qalǵan eline jáýteńdei qarap, ózine daýys berýin ótingen aianyshty keipin kórgende, uialy telefonmyzdy qolymyzǵa alyp, birlik taýsylǵansha daýys bergenimizdi ózimiz de baiqamai qaldyq. Óńirdiń namysyn tý etip kótergen baladan aiaǵanymyzdy it jesin dedik. Malǵa shóp salynbai, qora tazanbai qalsa da «Qazaqstan daýsynyń» kezekti sanyn jibermei tamashalap, bar daýsymyz ben ystyq yqylasymyzdy habarlamaǵa syidyryp joldap otyrdyq.

Jurttyń nazaryn aýdarǵan joba barysynda jer-jerge bóliný barsha qazaq midai aralasqan Astana men Almatyda baiqalmaǵan shyǵar. Biraq óńirlerde «Qazaqstan daýysy» eń ótimdi taqyryp bolǵany sózsiz. Kópshilik jas talanttyń ónerin jete túsinbese de jerles ekenin eskerip, qoldaý kórsetip baqty. Osylaisha «aýyldastyń aty ozǵansha, aǵaiynnyń taiy ozsyn» degen ustanymdy berik ustanǵanymyzdy jasyryp qaitemiz.

Shoý óziniń sharyqtaý sheginine jetkende keibir talantty jastar ózine tálimgerlerdiń qiianat jasaǵanyn aityp saldy. Aitalyq, Gúlim Júsipbekova kórermenderdiń qoldaýyna ie bolǵanymen, Medeý Arynbaevtyń talǵamyna jaýap bere almai, jarysty jalǵastyra almaǵanyna renishti ekenin jasyrmady. Tálimgeri Medeý Arynbaevtyń ózine ádiletsizdik tanytqanyn BAQ arqyly jarty álemge jar saldy. Mýyzkalyq bilimimiz bolmaǵandyqtan bul jerde bálen dep tórelik aitýdyń orynsyz ekenin túsinemiz. Biraq Medeý Arynbaevtyń el tanityn talantty, kásibi ánshi ekenin bilemiz. Sondyqtan Medeýdiń de bir belgeni bolǵany anyq. Áitpese jas talantqa nesine tálimger boldy deisiz. Dodada tálimgerlerdiń bergen baǵasynyń mańyzy zor bolýy tiis. Óitkeni olar kásibi maman.
Baýyrjan Retbaevtyń ónerdegi ustazy, ánshi Luqpan Joldasov «Qazaqstan daýysy» jobasy júrgen sátte shákirtine múlde daýys bermegenin aitty. Kásibi ánshiniń bul sózinen keiin bul joba shynymende "Qazaqstan daýysyn" aiqyndaityndai biik óner dodasy emes ekenin ańǵarý qiyn emes. Eger «Qazaqstan daýysy» shynmen de jan alysyp, jan berisken doda bolsa, L.Joldasov kirpik qaqpai baqylar edi.

Biraq zamanýi tehnologiialarǵa arqa súiegen telearna qyzmetkerleri qazir kórermenniń ózin ádilqazyǵa ainaldyryp jiberdi emespe? Qazir telearna saiasatynyń 50 paiyzyn besikten beli shyqpaǵan balalar, erik qýǵan jastar qalyptastyratyn bolǵany jasyryn emes. Óitkeni reitingti solar túzedi emes pe? Eger tehnikalyq turǵydan múmkindik bolsa, «Qazaqstan daýysyna» daýys bergen adamdardyń arasynan oiy men sózi ornyqty kisini tabý qiyn soǵar edi. Bul rette jobany uiymdastyrýshylar «kópke topyraq shashpańyz» dep shý ete qalýy múmkin. Qalai desekte, bul aidai anyq dúnie. Máselen, jobada jeńiske jetken Baýyrjan Retbaevtyń ónerdegi ustazy, ánshi Luqpan Joldasov «Qazaqstan daýysy» jobasy júrgen sátte shákirtine múlde daýys bermegenin aitty. Kásibi ánshiniń bul sózinen keiin bul joba shynymende "Qazaqstan daýysyn" aiqyndaityndai biik óner dodasy emes ekenin ańǵarý qiyn emes. Eger «Qazaqstan daýysy» shynmen de jan alysyp, jan berisken doda bolsa, L.Joldasov kirpik qaqpai baqylar edi.

Qazirgi tańda jurttyń bári shoý baǵdarlamalarǵa úiir. Sondyqtan shoý baǵdarlamalar arqyly ultty uiystyrýdyń jolyn qarastyrǵan abzal. Ulttyq arna basshylary jurtty jer-jerge bólip jeliktirgenshe, kópshiliktiń taǵylym túietin baǵdarlama daiyndaýǵa kúsh salsa jón bolar edi. Qazir telearnalarda aimaqtardyń ónerin jarystyrǵan, el ishinen talantty ánshige izdeý salǵan baǵdarlamalardan aiaq alyp júre almaisyń. Osyndai baǵdarlamanyń arqasynda qazir ánshilerden úi salatyn deńgeige jettik. Aýdandy bylai qoiǵanda qazir ár aýyldyń «Jeke daýysy» men  «Eki juldyzy» bar. Eger mundai shoý baǵdarlamalarǵa shekteý qoimasaq, taiaý bolashaqta jurttyń bárin talantty ánshige ainaldyryp, «jańa esim, jańa daýysty» shetelden eksporttaýymyz múmkin.

Jarbol KENTULY.