Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Darhan Sapanov óńirde 2025 jyly densaýlyq saqtaý salasynda júzege asyrylatyn josparlar týraly aitty. Basty nazar aýrýhanalardyń materialdyq-tehnikalyq bazasyn jaqsartýǵa, kreditorlyq qaryzdardy óteýge jáne jańa kadrlardy tartýǵa aýdarylady, – dep habarlaidy Dalanews.kz ShQO ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
– Densaýlyq saqtaý júiesiniń basty máseleleriniń biri – meditsina uiymdarynyń kreditorlyq qaryzdary. Bul jaǵdai bizdiń óńirge de tán, – deidi Darhan Sapanov.
2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha óńirdegi meditsina uiymdarynyń jalpy qaryzy 2,5 milliard teńgeni qurady, onyń 1,3 milliard teńgesi – merzimi ótip ketken bereshek.
Qaryzdaryn tolyq ótei alǵan segiz mekeme bar: Katonqaraǵai aýdandyq aýrýhanasy, Ana men bala ortalyǵy, Óskemen qalasynyń №4 aýrýhanasy, Kúrshim aýdandyq aýrýhanasy, Ridder qalalyq aýrýhanasy, Psihikalyq densaýlyq ortalyǵy, Oblystyq jedel járdem stantsiiasy jáne Samar aýdandyq aýrýhanasy.
Al kreditorlyq bereshegi saqtalǵan uiymdarǵa Meditsina ortalyǵy, Altai aýdanaralyq aýrýhanasy, Shemonaiha aýdandyq aýrýhanasy, Serebriansk qalalyq aýrýhanasy jáne Úlken Naryn aýdandyq aýrýhanasy jatady. Alaida bul uiymdarda jalaqy men salyq boiynsha qaryzdar týyndamaǵan.
Jańa qaryzdar Óskemendegi Balalarǵa arnalǵanstomatologiialyq emhanada jáne ShQO Ftiziopýlmonologiia ortalyǵynda paida boldy.
Darhan Sapanov meditsina mekemeleriniń basshylaryna osy jyldyń sońyna deiin barlyq qaryzdardy joiý týraly tapsyrma berdi.
Ólim-jitim azaidy
Byltyr ShQO-da jalpy ólim kórsetkishi 2%-ǵa ósip, týý2,6%-ǵa azaidy. Degenmen obyrdan (isik) qaitys bolý 4,2%-ǵa, al týberkýlezden ólim 18,2%-ǵa azaiǵan.
Qan ainalymy júiesi aýrýlarynan ólim 3,4%-ǵa artqan, al jaraqattan qaitys bolý 1,4%-ǵa tómendegen.
Ana men náreste ólimi de azaidy. 2024 jyly óńirde bir áiel bosaný kezinde qaitys bolǵan. Bul jaǵdai oblys ortalyǵynda tirkelip, aldaǵy ýaqytta respýblikalyq shtabta qaralatyn bolady.
Náresteler óliminiń negizgi sebepteri: perinataldyq kezeńdegi asqynýlar, týa bitken aqaýlar jáne tynys alý organdary aýrýlary.
– Analar ólimi 65%-ǵa, náreste ólimi 31,5%-ǵa azaiǵany – meditsina mekemeleriniń jańartylyp, aldyn alý sharalarynyń kúsheiýiniń nátijesi. Osy jyly aýdandyq aýrýhanalardyń deńgeiin kóterip, zamanaýi qural-jabdyqtar satyp alý kózdelip otyr, – dedi Sapanov.
Densaýlyq saqtaý basqarmasy bul kórsetkishterdi tómendetý úshin júieli jumystar atqaryp jatyr: mamandardy oqytýǵa jiberedi, materialdyq-tehnikalyq bazany nyǵaitady, sirek aýrýlary bar balalarǵa arnalǵan dáriler men arnaiy taǵamdar satyp alady.
Búginde ShQO-da 13 bosandyrý uiymy jumys isteidi: 9-y – I deńgeili, 2-eýi – II deńgeili, 2-eýi – III deńgeili. Osyjyldyń I toqsanynda Tarbaǵatai aýdandyq aýrýhanasyn II deńgeige aýystyrý josparlanǵan.
Qan ainalymy júiesi aýrýlarymen syrqattanýshylyq 2024 jyly 2023 jylmen salystyrǵanda 8,25%-ǵa ósti. Obyr aýrýlary 4,29%-ǵa tómendedi. Jaraqattar men ýlaný 7,63%-ǵa artty, al týberkýlezben syrqattanýshylyq 4,44%-ǵa azaidy.
Kadr máselesi – basty nazarda
Qazirgi kezde óńirdiń densaýlyq saqtaý júiesinde 10 842 maman jumys isteidi, onyń ishinde 3 021-i – dáriger, 7 821-i – orta býyn meditsina qyzmetkeri.
Oblysta 152 maman tapshy, onyń ishinde 75-i aýyldyq jerlerge qajet.
– Osy jyldyń 13 aqpanynda Densaýlyq saqtaý basqarmasy 150-den astam intern men rezidentpen kezdesý ótkizdi. «Semei» meditsina ýniversitetiniń 42 túlegimen aldyn ala kelisimder jasaldy, – dedi ákim orynbasary.
Sondai-aq biyl oblys 70 mamandy shetelge oqýǵa jiberedi. Bul maqsatqa 420 million teńgeden astam qarjy bólingen. Oqytý baǵyttaryn Densaýlyq saqtaý basqarmasy men oblystyń bas mamandarynan quralǵan komissiia anyqtaidy.
Materialdyq-tehnikalyq baza nyǵaiyp keledi
Ótken jyly óńirde 21 meditsina uiymynyń materialdyq-tehnikalyq bazasyn jańartýǵa 3,3 milliard teńge bólindi. 7 densaýlyq saqtaý nysanyn kúrdeli jóndeýge 2,5 milliard teńge qarastyrylyp, 6 nysanda jóndeý aiaqtaldy. Qalǵan bir nysanda jumys jyl sońyna deiin aiaqtalady.
Osy jyldyń sońyna deiin 18 densaýlyq saqtaý uiymy jańa meditsinalyq jabdyqpen qamtamasyz etiledi. Bul úshin 4,8 milliard teńge bólindi.
Sondai-aq 16 nysandy kúrdeli jóndelmek, onyń quny – 3,8 milliard teńge.
«Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aiasynda óńirde 36 meditsina nysany salynyp jatyr. Onyń 35-i paidalanýǵa berildi, qalǵan bireýi biyl aiaqtalady.
Óńir úshin mańyzdy birneshe iri joba júzege asýda. Solardyń qatarynda Óskemendegi gematologiia ortalyǵy, Ridder qalasyndaǵy 200 oryndyq kópsalaly aýrýhana men 500 adam qabyldaityn emhana qurylysy, sondai-aq Onkologiia jáne hirýrgiia ortalyǵy hirýrgiialyq korpýsynyń 1-3 qabattaryn jańǵyrtý, Ulan aýdanynyń Qasym Qaisenov kentindegi aýysymyna 150 adam qabyldaityn emhana qurylysy bar.
Tósek-oryn qoryn tiimdi qoldanǵan jón
2024 jylǵy taldaý barysynda óńirdegi keibir aýrýhanalarda tósek-oryndardyńjoǵary júktememen, al keibirinde tómen júktememen qoldanylyp otyrǵany anyqtaldy.
Kúrshim aýdandyq aýrýhanasy men oblystyq reabilitatsiialyq ortalyqta tósek-oryndarjoǵary júktememen jumys istep jatyr.
Al Zashita temirjol aýrýhanasynda (10 tósek-ornynyń 5-i bos), Ulan aýdandyq aýrýhanasynda (15 orynnyń 7-i bos) kerisinshe tómen júkteme baiqaldy.
– Meditsinalyq mekeme basshylary ýaqytyly saraptama jasap, naýqastar aǵynyn rettep, tósek-oryn qoryn tiimdi paidalaný úshin qaita beiindeý jumystaryn júrgizýge tiis, – dep túiindedi Darhan Sapanov.
