Freedom Inside '26

Bolathan Taijan – qairatkerdiń ǵumyry

Bolathan Taijan – qairatkerdiń ǵumyry
Безымянный
Безымянный
Biylǵy jyl Ult kósemi – Álihan Bókeihannyń 150 jyldyǵymen birge memleket jáne qoǵam qairatkeri Bolathan Taijannyń 75 jyldyq mereitoiy ekenin aityp, mereitoiǵa orai ótkiziletin is-sharalardy habarlaǵan bolatynbyz. Aqpannyń 21 kúni úlken tennisten, 28 kúni shahmattan qalalyq jarsy ótse, 4 naýryzda Ulttyq kitaphanada Bolathan Taijannyń 75 jyldyq mereitoiyna orai dóńgelek ústel ótti. Týǵan kúni – 8 naýryzda «Arman» kinoteatrynda saǵat 11:00-de belgili jýrnalist Qasym Amanjoldyń qoǵam qairatkeri Bolathan Taijan men uly Muhtar Taijanǵa arnap  túsirgen «Áke amanaty» derekti filminiń tusaýkeseri bolyp, saǵat 13:00-de «Astana» qonaq úiiniń meiramhanasynda arnaiy as berildi.


Arnaiy asqa Bolathan Taijannyń ózi irgesin qalasqan «Jas tulpar» uiymynyń músheleri men Bolathan Taijanmen birge qyzmet atqarǵan Qazaq eliniń diplomattary, saiasatkerler, jýrnalister qatysty. Atap aitar bolsaq, «Jas tulpar» uiymynyń negizin qalaǵan Aimuqan Taýjanov, saiasatker Jasaral Qýanyshálin, «Jas Alash» gazetiniń bas redaktory Rysbek Sársenbai, aqyn Temirbek Medetbekov, jýrnalist Ermurat Bapi siiaqty almatylyqtarmen birge arnaiy Mańǵystaýdan Jánibek Qojyq, Astanadan saiasatker Erlan Karin jáne Rýza Beisenbektegi alystan at terletip kelip, qoǵam qairatkeriniń ómiri men ónegesin sóz etti.

30 minýttyq derekti filmde qoǵam qairatkeri Bolathan Taijan men uly Muhtar Taijannyń kúreskerlik joly kórsetilgen. Filmniń tusaýkeserinde rejisseri Qasym Amanjol bul filmniń tek Taijandar áýeletindegi ákeniń amanaty ǵana emes, búkil qazaqtyń áke amanaty, ǵasyrlar boiy kele jatqan kúreskerlik joldaǵy babalar amanaty ekenin jetkizdi. Árine, Amanjoldyń Qasymy aitqandai, bul derekti film qazaqtyń qannan taraǵan ór rýhty jas urpaqqa kórsete, babalar amanatyn jetkize bilýge ónege men úlgi bolatynyna kúmánimiz joq.

12825238_919156528201950_118313564_n
12825238_919156528201950_118313564_n
Derekti filmdi kórip shyqqan saiasattanýshy Erlan Karin áleýmettik jelide: «Ult qairatkeri, diplomat Bolathan Taijannyń 75 jyldyǵyna arnalǵan filmniń tusaýkeserine qatystym. Film avtory – Qasym Amanjol. Bul film Bókeńe arnalsa da, negizgi taqyryby – áke men uldyń bailanysy, áke amanaty men ul-azamattyń murat-maqsaty, elge qyzmet etý. Óte tereń maǵynaly film bolyp shyǵypty. Muhtarǵa rizamyn, ul-azamattyń áke amanatyna, áke jolyna qalai adal bolýdyń úlgisin kórsetip kele jatyr», – dep Muhtar Taijanǵa rizashylyǵyn bildiripti.


12083662_919429051508031_611570248_n
12083662_919429051508031_611570248_n
4 naýryz kúni Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada memleket jáne qoǵam qairatkeri Bolathan Taijandy eske alǵan  dóńgelek ústel ótken bolatyn. Onda da joǵarydaǵy kisilermen birge qazaq oppozitsiiasynyń kóshbasshysy Serikbolsyn Ábdildin, Aqyn Sofy Smataev boldy. Dóńgelek ústeldiń Ulttyq kitaphanada ótýiniń bir sebebi, Taijandar áýleti Bolathan Taijannyń jeke kitaphanasyn Ulttyq kitaphanaǵa ótkizgen bolatyn. Sol kúni Bolathan Taijannyń ómir boiy jinaǵan kitaptary kópshilikke tanystyrylyp, kitap kórmesi ótti. Bolathan Taijan  atyndaǵy qordyń prezidenti Muhtar Taijan: «Sheteldik jáne otandyq eń úzdik ádebi kitaptar, islam órkenieti men ekonomika salasyndaǵy eń tańdaýly kitaptardyń úide turǵannan, jas urpaqtyń keregine jarap, Ulttyq kitaphanaǵa ótkizsek degen sheshim qabyldadyq», – dep, qoǵam qairatkeriniń ómirine azyq bolǵan kitaptardyń, urpaqtan-urpaqqa mura bolyp, qazaqtyń bilimin arttýǵa jarasa degen tilegin bildirdi. Kitaphana qyzmetkerleri Ulttyq kitaphanada Bolathan Taijannyń kitap kórmesi bir aiǵa jýyq turatynyn, kelip kórem deýshilerge esik ashyq ekenin eskertti.


Dóńgelek ústel barysynda  saiasatker, jýrnalist Ámirjan Qosanov pen saiasattanýshy Rasul Jumaly baiandamalaryn oqydy. Ámirjan Qosanov baiandamasynda Bolathan Taijannyń kúreskerlik jolyn aita kelip, qazirgi kúni ekiniń biri «memleket jáne qoǵam qairatkeri» degen ataqqa ie ekenin, memleketke, qoǵamǵa eshqandai paidasy timese de memleket jáne qoǵam qairatkeri atanyp júrgenderdiń kóptigin aityp, ózi úshin bul ataqtan da joǵary turatyn tulǵalar bar ekenin, Bolathan Taijandy qazaqtyń qairatkeri deý kerek ekenin atap ótti. Ultshyldyq týraly aita kelip, Bolathan Taijandy qazaqtyń bar máselelerin kótere bilgen ultshyl ekenin jetkizdi. Ekinshi baiandamashy Rasul Jumaly diplomattyq ómirine toqtalyp, Bolathan Taijan basqarǵan elshilikte qazaq tilin bilmeitin adamǵa oryn joqtyǵyn aitty.

Ámirjan Qosanovtyń baiandamasy aldaǵy ýaqytta gazetter men internet basylymdarynda jaryq kóretinin eskerte keteiin.

Taǵy bir qyzyq jaǵdai, Aisulý apamyzdyń aitýynsha, sonsha joǵary laýazymdy qyzmette júrip, talai qazaqty baspanaly etse de Bolathan Taijannyń otbasy 8 jyl boiy kommýnaldyq páterde turyp kelipti. Bolathan atamyzǵa salsa, odan da uzaq ýaqyt tura bermek eken. Aisulý apamyz: «Men áiel zatymyn ǵoi, arasynda ózimiz páter alsaq degen oiymdy aityp turdym. Ol kisi keiinge qaldyra berdi. Aqyry sońynda 8 naýryz kúni merekelik múmkinshiligimizdi paidalanyp, ótinish jazyp, sol kezdegi ministrdiń birinshi orynbasaryna kirdik. Ótinishti oqyp tańǵalǵan ministr: «Bóke, bul ras pa?» – dep tańǵala suraq qoidy. Solai páterli bolǵanbyz», – dedi. Shynymen de qarapaiymdylyqtyń úlgisi deýge bolarlyq is.

Dóńgelek ústel barysynda sóz alǵan Serikbolsyn Ábdildin aqsaqal Bolathan Taijannyń Táýelsizdikten burynǵy jáne keiingi eńbekterine toqtala kelip, Bolathan Taijannyń qylyshynan qan tamyp turǵan keńes úkimetiniń kezinde-aq ultshylyq kózqarastaǵy oilaryn aitý men isteýden qoryqpai, óz oiyn ashyq bildirip júrgen saýsaqpen sanap alarlyq ultshyldardyń biri dedi. Al aqyn Sofy Smataev Bolathan Taijanǵa stýdent kezinde Máskeýde qazaqtyń áigili Muhtar Áýezovi kezdesip, Alashtyń amanatyn tapsyryp ketkenin aitty.

Alashtyń amanatyn arqalaǵan Bolathan Taijannyń amanaty, «Áke amanaty» – endi bizdiń moinymyzda. Derekti filmniń sońynda qairatker atamyz «Qazaqstannyń tolyqqandy qazaq sipatty, qazaq tulǵaly memleket bolǵanyn kóre almai ketem be?» dep qorqam degen sózi keltirilipti. Bul da bolsa oryndalmai ketken áke amanaty bolsa kerek. «Jaqsydan shapaǵat» deidi, kúreskerdiń shapaǵaty bárimizge tiip, «Áke amanatynyń» oryndalýyn násip etsin. Amanatqa qiianat jasar urpaq bolýdy Alla saqtasyn dep tileiik!

Turdybek Qurmethan