12 jyldyq bilim: TMD-da ozyp turmyz

12 jyldyq bilim: TMD-da ozyp turmyz
TMD aýmaǵynda 12 jyldyq bilim júiesin synaq retinde alǵash bolyp engizgen elderdiń aldyńǵy qatarynda turǵan bizdiń memleketimizdiń osy baǵyttaǵy tájiribesine ózge elderdiń qyzyǵýshylyǵy artyp otyr.

Soltústiktegi kórshimiz Resei Qazaqstannan úlgi alyp, 2015 jyldan bastap 12 jyldyq bilim júiesine kóshe bastaǵan bolatyn. O basta Qazaqstannyń is-tájiribesin joǵary baǵalaǵan orystar bizdiń ádistemelik baǵdarlamalarmen tanysyp, ustazdarmen tájiribe almasqan bolatyn. Jýyrda men Máskeý memlekettik pedagogikalyq ýniversitetiniń arnaiy shaqyrýymen osy oqý ornyndaǵy biologiia fakýltetiniń uiymdastyrýymen ótken halyqaralyq konferentsiiaǵa qatystym. 12 jyldyq bilim júiesine aýysý jolynda birshama tájiribe jinaǵan memlekettik mamany retinde Qazaqstan atynan mundai mańyzdy basqosýǵa qatysyp, kókeige túigen oilarymdy ortaǵa salý meniń elimizdegi bilim berý júiesiniń qandai deńgeige kóterilgenin kórsetip bergendei boldy.

Máskeýde ótken dál osy jiynnyń aldynda Abai atyndaǵy QazUPÝ-de ótken onlain-seminarǵa máskeýlik professor, pedagogika ǵylymdarynyń doktory Nikolai Bogdanovpen oi bólisip, 12 jyldyq bilim berý júiesine qatysty biraz máselelerdi biraz talqylaǵan edik. Keiinnen Nikolai Aleksandrovich meni Máskeý memlekettik pedagogikalyq ýniversiteti uiymdastyrǵan onlain-seminarǵa qatysyp 12 jyldyq bilim berý júiesine qatysty oiymdy ortaǵa salýdy usynǵannan keiin, men reseilik áriptesimniń usynysyna qýana kelistim.

Biologiia, himiia jáne jaratylystaný siiaqty negizig pánder boiynsha sabaq beretin ustazdar bas qosqan bul seminar barysynda máskeýlik mamandar 12 jyldyń bilim berý júiesindegi Qazaqstannyń is-tájiribesine tereńirek úńilgisi keletinin alǵa tartty. Onyń ishinde 12 jyldyq bilimdegi bastaýysh synyptarǵa arnalǵan baǵdarlamalardyń da mańyzyn túsinýge tyrysty.

Jalpy, jaratylystaný páni – biologiia pánine eń jaqyn keletin pán. Jaratylystanýmen qatar, onyń adam jáne qoǵam siiaqty tarmaǵy da bizdegi bazalyq bilim júiemizde bar nárse. Olardy qyzyqtyrǵan da osy dúnietaný pániniń bastaýysh synyptarda oqytylý baǵdarlamasy boldy. Osy rette reseilik ǵalymdar 12 jyldyq bilim berý júiesine kóshý isin qolǵa alǵanymen, bul baǵytta aýyz toltyryp aitatyndai tájiribesi de, qoldanǵan oqý baǵdarlamalary da jetkiliksiz ekenin moiyndady. Al bizdegi birqatar mektepter 12 jyldyq bilimdi synaq júzinde engizip, qazir bul baǵytta kóptegen is-tájiribelerge qol jetkizip otyr. Synaq áli de júrip jatyr. 12 jyldyq bilimge aýysqan bizdiń A.Jubanov atyndaǵy Daryndy balalarǵa arnalǵan respýblikalyq mýzykalyq mektep-internaty. Sol sebepti máskeýlik áriptesterimiz biologiia men ekologiia pánderi boiynsha Qazaqstannyń is-tájiribesinen bilip qalýǵa kúsh saldy. Osy rette TMD elderiniń ustazdary qatysqan onlain-seminarda 12 jyldyq bilim berý júiesin erte bastan qolǵa alǵan Qazaqstannyń batyl áreketin joǵary baǵalaǵanyn aita ketýim kerek.

Seminarda kóptegen ustaz-ǵalymdar sóz sóilep, qazirgi tańda Reseide 12 jyldyq bilim berý júiesi boiynsha biologiia páni boiynsha bilim baǵdarlamalaryn Qazaqstannyń tájiribesine súienip, jetildire túsý kerek ekenin alǵa tartty. Bir baiqaǵanym, Reseide oqý standarttary bar bolǵanymen, onyń naqty mazmuny men tájiribesi qalyptaspaǵanyna kóz jetkizdim.

Onlain basqosýda usynǵan baiandamamnyń taqyryby «Jaratylystaný. Adam jáne qoǵam páni boiynsha bilim berýdi kútiletin nátijege baǵyttaý» dep ataldy. Qazaqstannyń 12 jyldyq bilim berý isine kóshýde baǵdarlamalardaǵy bólingen saǵattardyń mazmuny men baǵyty TMD elderindegi ustazdardy qatty qyzyqtyrdy. Qazirgi tańda bilim deńgeii alǵan bilimniń kólemimen anyqtalmaidy, sol bilimniń negizinde ártúrli máselelerdi sheshe alý qabiletterimen ólshenedi. Basqasha aitqanda, tulǵaǵa baǵdarlanǵan is-árekettik tásil – bilimniń máni men mańyzyn joqqa shyǵarmaidy, ol oqýshylardyń alǵan bilimdi paidalana alýy qabiletterine kóńil aýdarýǵa basymdyq beriledi.

Kezdesýde áriptesterimiz bizdiń mamandandyrylǵan mektebimizge qatysty kóptegen suraqtar qoidy. Bizdiń mektep standart boiynsha beriletin jalpy bilimmen qatar mýzykalyq mektep bolyp tabylady. Mundai daryndy balalarǵa arnalǵan tereńdetilgen, mamandandyrylǵan mýzykalyq mektep-internat balalardy oqytýda jalpy bilim men arnaiy bilimniń eki jaǵyn birdei qamtidy.

Gúlbarshyn JAKIShEVA, A.Jubanov atyndaǵy Daryndy balalarǵa  arnalǵan respýblikalyq mýzykalyq  mektep-internattyń ustazy.