– ٶزٸڭٸز بايسىز با, جوق كەدەيسٸز بە?
– باياعىدا «بايلىق جويىلسىن, بەرٸمٸز تەڭ, كەدەي بولۋىمىز كەرەك!» دەپ كٷرەسٸپ كەلدٸك.
ەندٸ كەرٸسٸنشە «بايلىق جاساسىن, كەدەيلٸك كۇرىسىن!» دەپ جاتىرمىز. اۋمالى-تٶكپەلٸ دٷنيە دەگەنٸڭ وسى...
ەسٸڭدە بار ما, باياعىدا «سۆادبا ۆ مالينوۆكە» دەگەن فيلمدە مە ەكەن, اقتار مەن قىزىلدار قىرقىسىپ, ەرسٸلٸ-قارسىلى جٶڭكٸلٸپ جاتقاندا بٸر بايعۇس سەلوعا قىزىلدار كەلسە ماڭدايىندا جۇلدىزى بار بۋدەننوۆكاسىن جاپىرايتىپ كيٸپ الا قويادى دا, اقتار كٸرگەندە جالما-جان شەشٸپ الىپ, قوينىنا تىعىپ, اپالاقتاپ تۇرادى. بٸزدٸڭ قازٸرگٸ حالٸمٸز تۋرا سونداي. نە ٸستەرٸمٸزدٸ بٸلمەي قالدىق.
سۇلتانبايدىڭ ەكەلەرٸ اسا كەدەي بولماعان دەيتٸن. بٸراق ولار تاستاپ كەتكەن مۇرا جوق مەندە.
ٶزٸمدٸ, شىندىعىندا, بايمىن دەپ تە, كەدەيمٸن دەپ تە ايتا المايمىن. بارعا قاناعات, جوققا سالاۋات دەپ جٷرگەن جاي عوي. ۇلى اباي: «ٶزٸڭدە بارمەن كٶزگە ۇرىپ, ارتىلام دەمە ٶزگەدەن» دەگەن.
كەيبٸر قۇرداستارىم ايتادى: «وي, سەنەن باي ادام جوق! شۇلىققا تىعىپ جاتىرسىڭ بەرٸن», – دەپ. ولاي ەمەس. تٶرت بٶلمەلٸ ٷيگە جاقىندا عانا كٸردٸم.
«قازاقستانعا ەڭبەگٸ سٸڭگەن ارتيست» اتاعىن 1982 جىلى الىپپىن. ونىڭ ٶزٸندە ديماش احمەتۇلىنىڭ ارقاسىندا.
بٸزدٸڭ تەاتردان ون بٸر-ون ەكٸ ادامنىڭ اتاققا ۇسىنىلعان تٸزٸمٸ بارماي ما و كٸسٸگە. مۇقييات قاراپ وتىرعان ديمەكەڭ:
– مىناۋ كٸم? – دەيدٸ عوي تٸزٸمدٸ اپارعان ادامعا.
– بۇل – جامانقۇلوۆ تۇڭعىشباي. «تاماشانىڭ» ارتيسٸ.
– ە-ە... بۇل ەلگٸ ۇزىنى عوي. ال, قىسقاسى قايدا?
– قىسقاسى تٸزٸمگە ٸلٸكپەدٸ. ەلٸ جاس. ستاجى كەلمەيدٸ...
– قوي, ولاي بولمايدى, جٸگٸتتەر. بەرٸن قوسىڭدار, – دەپ تٸزٸمدٸ قايتارىپ بەرٸپتٸ.
سٶيتٸپ الدىم اتاقتى. دٸنمۇحامەد قوناەۆ بەرٸن كٶرٸپ-بٸلٸپ جٷرەدٸ ەكەن. «تاماشانىڭ» كونتسەرتتەرٸن بەينەكاسسەتاعا جازعىزىپ الىپ, شەتەلدٸكتەرگە كٶرسەتٸپ: «بٸزدە وسىنداي بٸر كەرەمەت جاقسى حابار بار», – دەپ ماقتانىپ وتىراتىن كٶرٸنەدٸ.
مەنٸڭ بايلىعىم – باعالانعان ەڭبەگٸم. سول – دەۋلەت.
كەيدە قينالامىن – بەلگٸلٸ بيزنەسمەندەر, كوممەرسانتتار پرەزانتاتسييا, اناۋ-مىناۋ وتىرىستارىنا شاقىرادى. بارسام ەزەر بارامىن. ٶيتكەنٸ, ولار مەنٸڭ كٶرەرمەندەرٸم ەمەس. دٷنيەتانىمدارى حالىق تىنىسىنان بٶلەك, تويعان, اسقان-تاسقان ادامدار. بٸز بولساق دارحان كەڭٸستٸككە, كەڭ تٷسٸنٸستٸككە, جاندى قاۋىشۋعا, ريياسىز, قاراپايىم ارا-قاتىناسقا داعدىلانعانبىز. شٸرٸگەن باي بولعىم كەلسە ەلگٸندەي ٸسكەرلەرگە قىزمەت ەتۋٸم كەرەك شىعار. جوق, بۇل ماعان قول ەمەس.
كەي تۋىستارىم: «سەن احا-حا, وحو-حومەن-اق تابىس تاۋىپ راحاتقا باتىپ جٷرسٸڭ عوي», – دەيدٸ. بٸزدٸڭ ەڭبەگٸمٸزدٸ تىم وڭاي, جەڭٸل كٶرەدٸ. ەيەلٸمە: «وي, ساعان كٷندە تاماشا شىعار. قۇدايبەرگەنٸڭ جانىڭدا. كٷلكٸدەن ەزۋ جيعىزبايتىن», – دەيدٸ. قايداعى! مەنٸڭ «اناۋ جوق, مىناۋ جوق» دەپ كٷندە ەسكەرتۋمەن وتىرعانىمدى قايدان بٸلسٸن.
جالپى العاندا, ەل قاتارلى قۇباتٶبەل تٸرلٸك بٸزدٸكٸ. قاتاردان كەم كالماۋدى ويلايمىز بٸز دە...
مەنٸ ٶنەرگە تالپىنىپ ٶسٸپ كەلە جاتقان جاستاردىڭ تاعدىرى كٶپ الاڭداتادى. ناعىز قيىندىقتى سولار كٶرە باستادى ما دەپ ويلايمىن. جاس ەدەبيەتشٸلەرگە, ارتيستەرگە, سۋرەتشٸلەرگە, سازگەرلەرگە ارنالىپ قور اشىلسا دەيمٸن. ٶيتپەسەك, ٶنەردٸڭ ەرتەڭگٸ كٷنٸ نە بولادى.
ەرٸپتەس اعا بۋىندى بٸزدٸڭ تاعدىرىمىز اسا كٶپ تولعاندىرعان جوق. «مەنەن كەيٸن توپان سۋ قاپتاسا دا مەيلٸ» دەگەن تٷسٸنٸك ولاردٸكٸ. شىعاتىن بيٸكتەرٸنە ٶزدەرٸ شىعىپ السا بولدى ەمەس پە! نەسٸنە قايعىرادى...
جامان ەدەت, توزىق دەستٷر ٶمٸرشەڭ, ٶلەرمەن كەلەدٸ. بٸزدٸڭ دە كەيبٸر قاتارلاستارىمىزدىڭ ساناسىندا «ٶنەردٸڭ سوڭى مەنٸمەن بٸتسٸن» دەگەن ۇعىم بەكٸگەن. ٸزٸمٸزدٸ باسقان كەيٸنگٸ ۇرپاق تازارا ما, بٸلمەيمٸن. كٶپشٸلٸگٸ مەڭگٷرت. تٸل بٸلمەيدٸ. ەدەت-عۇرىپتان جۇرداي...
جاسىم ەلۋگە كەلٸپ قالدى. سوندا دا بازبٸر اعالارىم مەنٸ ەلٸ بالا سانايدى. قولبالا بولىپ جٷرە بەرۋٸم كەرەك سيياقتى. ولاردىڭ تٸلەگٸمەن ٶمٸر سٷرسەم الپىسقا كەلگەندە «مولودوي سپەتسياليست» بولاتىن شىعارمىن. جەتپٸستە «بولاشاعىنان ٷمٸت بار» اتانارمىز. ال ودان كەيٸن بارسىڭ با, جوقسىڭ با!..
نەگٸزٸندە, ەدەبيەت پەن مەدەنيەت ەگٸز. بٶلۋگە كەلمەيدٸ. سوندىقتان, باستان كەشٸرٸپ جاتقان تراگەدييامىز دا بٸردەي.
قورىتا ايتقاندا, بايلىق, كەدەيلٸك دەگەندٸ دە سالىستىرمالى تٷردە تٷسٸنۋگە بولادى.
ۇلتتىق ەدەت-عۇرىپتارىمىز ايشىقتانا تٷسسە, ەكونوميكاسى دامىعان ٶركەنيەتتٸ مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلساق, تىنىشتىق ساقتالسا, سىرت ەلدەر مويىنداپ تۇرماي ما.
مەدەنيەتٸ گٷلدەنگەن باي مەملەكەتتە تۇرساڭ سەن دە بايسىڭ. ول ٷشٸن حالىقتىڭ جان دٷنيەسٸ دە سۇلۋلانا تٷسۋٸ كەرەك.
بٸز سول ٷشٸن كٷرەسٸپ كەلەمٸز. شىنبولات دٸلدەباەۆ: «قازى-قارتا جەگەنٸڭنەن نە پايدا, باۋىرلارىڭ كىلتاماق بوپ جاتقاندا» دەيدٸ. سول ايتقانداي, قانداستارىڭ بۇرالىپ جٷرگەندە سەنٸڭ ٷرٸپ ٸشٸپ, شايقاپ تٶگٸپ جاتقانىڭ جاراسپايدى. سوندىقتان, ەلٸم باي بولسا ەكەن دەيمٸز بٸز...
