Freedom Inside '26

ۆەتنامدا عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات مٷمكٸندٸكتەرٸ تالقىلاندى

ۆەتنامدا عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات مٷمكٸندٸكتەرٸ تالقىلاندى
تاياۋدا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى ۇيىمىنا مٷشە ەلدەردٸڭ ٶكٸلەتتٸ كوميتەتٸنٸڭ 66 باسقوسۋى ۆەتنام استاناسى حانويدا بولىپ ٶتتٸ. اتالمىش ۇيىمعا قازاقستان تاراپىنان «ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى» اق-ى بەلسەندٸ قاتىسۋشى بولىپ سانالادى. بٷگٸندە تمد, شىعىس ەۋروپا جەنە ازييا ەلدەرٸ ۇيىمعا مٷشەلٸككە ٶتٸپ, عىلىمي-تەحنيكالىق اقپاراتتى جٷيەلەپ, تيٸمدٸ باعىتتا پايدالانۋدى كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىپ كەلەدٸ. حانويدا ٶتكەن باسقوسۋعا قازاقستاندىق دەلەگاتسييانى «ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى» اق-ى پرەزيدەنتٸ ەدٸل ىبىراەۆ باستاپ باردى.

حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى باس كەڭسەسٸ مەسكەۋدە ورنالاسقانى بەلگٸلٸ. سوناۋ كەڭەس زامانىندا قۇرىلىپ, سودان بەرٸ ٷزدٸكسٸز جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان ورتالىق عىلىمي-تەحنيكالىق زەرتتەۋلەردٸ جٷيەلەپ, اقپارات الماسۋدا قازٸر حالىقارالىق مەنٸ زور ۇيىمعا اينالعان. ۇيىمعا ۇزاق جىلداردان بەرٸ جەتەكشٸلٸك جاساپ كەلە جاتقان ۆ.ە. كودولا مىرزا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعىنىڭ ٶكٸلەتتٸ كوميتەتٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ الدىندا بٸر جىل بويىنا اتقارعان جۇمىستارى جايىندا ەسەپ بەردٸ.

– ورتالىق ٶتكەن جىلى اقپاراتتىق-ساراپتامىلىق, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييا, جوعارى وقۋ ورىندار مەن زيياتكەرلٸك مەنشٸكتٸ قورعاۋ جەنە يننوۆاتسييالىق باعىتتاعى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ باعىتتارى بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقاردى. قازٸرگٸ تاڭدا عىلىمي-تەحنيكالىق سالى جىل ٶتكەن سايىن قارقىندى تٷردە دامۋ ٷستٸندە. سوندىقتان بٸزدەر ۇيىمنىڭ ىنتىماقتاستىق اياسىن بارىنشا كەڭەيتۋگە كٷش سالدىق. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارىمىزعا ۇيىمعا مٷشە مەملەكەتتەر بارىنشا قولداۋ كٶرسەتٸپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدٸ. ٶتكەن جىلى ورتالىق ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, قىتاي, فرانتسييا جەنە چەحييامەن عىلىمي-تەحنيكالىق سالا بويىنشا اقپارات الماسۋ باعىتىندا ٶنٸمدٸ جۇمىستار جٷرگٸزگەنٸن ماقتانىشپەن ايتا الامىن. سوڭعى ۋاقىتتار بٸزبەن قىتايلىق ەرٸپتەستەرٸمٸز بايلانىس ورناتۋعا ايرىقشا قىزىعۋشىلىق تانىۋدا. 2014 جىلدىڭ 30 ماۋسىم 4 شٸلدە ارالىعىندا حاربين عىلىمي-تەحنيكالىق كٶرمەسٸنە قاتىسىپ, ٸس-تەجٸريبە الماستىق. الداعى ۋاقىتتا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى ٶزگە ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋگە مٷددەلٸ, – دەپ ۇيىم جەتەكشٸسٸ اتقارعان جۇمىستارى جايىندا ەسەپ بەردٸ.

ەسەپتٸ باياندامادان كەيٸن مٸنبەگە ۇيىمعا مٷشە ەلدەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ كٶتەرٸلٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ ٸس-تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸستٸ. ٶز كەزەگٸندە «ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى» اق-ى پرەزيدەنتٸ ە.ىبىراەۆ ٶزٸ باسقارىپ وتىرعان ورتالىقتىڭ جۇمىسى جايىندا جينالعان قاۋىمعا كەڭٸنەن ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.

02
02


– ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى ٶزٸنٸڭ 60 جىلدىق ٸس-تەجٸريبەسٸنٸڭ ارقاسىندا قازٸر قازاقستاندى عىلىمي-تەحنيكالىق جەنە يننوۆاتسييالىق تۇرعىدان دامىتاتىن ماڭىزدى ورگانعا اينالىپ وتىر. وسىلايشا ورتالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپاراتتى جٷيەلەپ, قازاقستان عىلىمىن دامىتىپ, يننوۆاتسييالىق ەكونوميكا قۇرۋعا بارىنشا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا «ۇعتاو» اق-نىڭ قورىندا جارييالاۋعا جاتپايتىن 31 مىڭ قۇجات جيناقتالعان. بۇدان باسقا 25 مىڭنان استام ديسسەرتاتسييالىق جۇمىستار جەنە جٷزەگە اسقان 753 عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردىڭ قۇجاتتارى ساقتالۋدا. ورتالىق قىزمەتكەرلەرٸ ماڭىزدى قۇجاتتارعا تيٸستٸ ساراپتاما جٷرگٸزٸپ, ەلٸمٸزدەگٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن عىلىمي مەكەمەلەردٸ قاجەتتٸ عىلىمي-تەحنيكالىق اقپاراتپەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتٸپ كەلەدٸ. سوڭعى ۋاقىتتارى «ۇعتاو» اق-ى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق سالاسىن كەڭەيتۋگە بارىنشا كٷش جۇمساپ كەلە جاتقانىن ايتقىم كەلەدٸ. بٷگٸندە بٸزدەر اقش, ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, نيدەرلاند, قىتاي, وڭتٷستٸك كورەيا, باە, رەسەي سىندى ەلدەرمەن تىعىز ەرٸپتەستٸك قارىم-قاتىناس ورناتتىق. سونداي-اق, ورتالىق قازاقستاننىڭ حالىقارىلىق عىلىمي مەلٸمەتتەر مەلٸمەتتەر قورلارىنا ۇلتتىق جازىلىمىن ۇيىمداستىرىپ, عىلىمدى دامىتۋعا كٷش سالىپ وتىر. وسىلايشا قازاقستانداعى 300-دەن استام جوو مەن عزي-دٸڭ عالامدىق عىلىمي-تەحنيكالىق مەلٸمەتتەر قورىنا قولجەتٸمدٸلٸگٸن قالىپتاستىردى. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندىق عالىمدار مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا Thomson Reuters كومپانيياسىنىڭ Web of Science پلاتفورماسىن, Elsevier كومپانيياسىنىڭ  Scopus مەلٸمەتتەر بازاسىن, Springer كومپانيياسىنىڭ عىلىمي مەلٸمەتتەر قورىن پايدالانۋدا. سوڭعى ۋاقىتتارى Wiley-Blackwell كومپانيياسىنىڭ عىلىمي مەلٸمەتتەر قورىنا سىناقتىق قوسىلۋدى ٸسكە اسىردىق. وسىلايشا قازاقستان عالىمدىق عىلىمي مەلٸمەتتەر قورىنداعى عىلىمي-تەحنيكالىق اقپاراتتار كەڭ كٶلەمدە قولدانىپ, عىلىمنىڭ ٶرٸسٸن كەڭەيتٸپ, يننوۆاتسييالىق ەكونوميكا قۇرۋعا بارىنشا كٷش سالۋدا, – دەپ ويىن ورتاعا سالدى.

05
05


ٶز كەزەگٸندە رۋمنييادان كەلگەن ت.س.گروزا مىرزا ٶز ەلٸندەگٸ جوعارعى وقۋ ورىندارى شەتەلدٸك ستۋدەنتتەردٸ تارتۋدا كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىپ جاتقانىن العا تارتتى:

– سوڭعى ۋاقىتتارى رۋمىنييادا بٸلٸم الۋعا ۇمىتىلعان ٶزگە ەلدٸڭ جاستارىنىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدٸ. بۇل جاعدايدان رۋمىنييادا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ وڭ باعىتتا دامىپ جاتقانىنىڭ كٶرٸنٸسٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدەگٸ جەتەكشٸ 24 ۋنيۆەرسيتەت شەتەلدٸك ستۋدەنتتەردٸ تارتۋدا ارنايى باعدارلاما قابىلداپ, بۇل باعىتتا جان-جاقتى جۇمىستار جٷرگٸزۋدە. الداعى ۋاقىتتا جىل سايىن رۋمىن ەلٸنە كەلٸپ بٸلٸم الاتىن جاستاردىڭ سانىن 29 مىڭعا دەيٸن جەتكٸزۋدە كٶزدەپ وتىرمىز. سول سيياقتى ەلٸمٸزدە جاستارعا كەمەل بٸلٸم بەرەتٸن سىرت ەلدەردٸڭ بٸلٸكتٸ ۇستازدارىن تارتۋعا دا باسا كٶڭٸل بٶلٸنۋدە, – دەدٸ. ال جيىن بارىسىندا سٶز العان مولداۆاندار مولداۆييا بيٸلٸگٸ مەملەكەتتٸڭ عىلىمعا بٶلەتٸن قارجىسىن جٸٶ-نٸڭ 1 پايىزىنا جەتكٸزۋگە جوسپارلاعانىمەن, بۇل كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزە الماي كەلە جاتقاندارىن جاسىرماي ايتتى. سونداي-اق, ولار عىلىمدى كوممەرتسييالاۋ مەسەلەسٸندە دە شەشٸمٸن تاپپاعان ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بار ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. وسىلايشا جيىنعا قاتىسقان دەلەگاتسييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ بايانداماسىن تىڭداعانىمىزدا عىلىمدى كوممەرتسييالاۋ, بيزنەس پەن عىلىمنىڭ اراسىنداعى بايلانىستى جانداندىرۋ سىندى ٶزەكتٸ مەسەلەلەرمەن كٶپتەگەن ەلدەردٸڭ بەتپە-بەت كەلٸپ وتىرعانىن بايقادىق.

03
03


جيىن سوڭىندا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعىنىڭ جاڭا ديرەكتورى سايلاندى. ۇيىمعا مٷشە ەلدەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ وسىعان دەيٸن ورتالىق ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشٸسٸ قىزمەتٸن اتقارعان ە.ۋگرينوۆيچتٸ ورتالىقتىڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقارۋعا كەلٸسٸمدەرٸن بەردٸ. ٶز كەزەگٸندە جاڭا ديرەكتور الداعى ۋاقىتتا ورتالىقتىڭ باعىتىن ساقتاي وتىرىپ, ونىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋعا كٷش سالاتىنىن العا تارتتى.

نۇرلان جۇماقانوۆ, «ۇعتاو» اق قوعاممەن بايلانىس بٶلٸمٸ.

الماتى – حانوي – الماتى.