وسى ماقساتتا وبلىس اۋماعىندا اۋقىمدى جۇمىستار جاسالۋدا. ٶڭٸردە ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان ٸرٸ سۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعاندا اعىن سۋ تاپشىلىعى تولىعىمەن جويىلماق.
ٷكٸمەت قاۋلىسىمەن وبلىستاعى 5 سۋ نىسانى, اتاپ ايتقاندا «بٶگەن» سۋ قويماسى, «قوسقورعان» سۋ قويماسى, «تٷركٸستان» ماگيسترالدى كانالى, «ارىس» ماگيسترالدى كانالى جەنە «قاراسپان» ماگيسترالدى كانالى جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلٸگٸ بۇيرىعىمەن «قاراسپان» سۋ تورابى رەسپۋبليكالىق مەنشٸكتەن وبلىستىق مەنشٸككە قابىلداندى.
ولاردى كٷتٸپ ۇستاۋ ماقساتىندا تٷركٸستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنا قاراستى «بٶگەن ارناسى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸ قۇرىلدى. مەكەمەدە جاڭادان 200-گە جۋىق شتاتتىق بٸرلٸك جۇمىس ورنى اشىلىپ, 30-دان استام ارنايى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ. نەتيجەسٸندە تٷركٸستان ٶڭٸرٸندەگٸ سۋ نىساندارىن بٸر قولدان باسقارۋ جٷزەگە اسىرىلىپ, ۆەگەتاتسييالىق كەزەڭدە اعىن سۋ تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋعا نەگٸز بولدى.
«تٷركٸستان وبلىسىن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ 2024 جىلعا دەيٸنگٸ كەشەندٸ جوسپارى» اياسىندا اگرارلىق سالاعا, ونىڭ ٸشٸندە تٷركٸستان قالاسى اۋماعىندا اعىن سۋ تاپشىلىعىن جويۋ ماقساتىندا ٸرٸ سۋ نىساندارى قۇرىلىسىن جٷرگٸزۋگە باسىمدىلىق بەرٸلدٸ.
اتاپ ايتقاندا, تٷركٸستان ماگيسترالدى كانالىندا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. جوبا بويىنشا بۇرىن اعىن سۋ 43 %-عا فيلتراتسييالىق شىعىنعا ۇشىراسا, بٷگٸنگٸ كٷنٸ 36 شاقىرىم كانالدى بەتونداۋ جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸندە 22 ملن.م3 سۋ ٷنەمدەلٸپ وتىر. جالپى جوباسى اياسىندا 60 ملن.م3 سۋ ٷنەمدەلەدٸ جەنە قالا اۋماعىنداعى 8 شاقىرىم كانال بويى اباتتاندىرىلادى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ 1,5 شاقىرىم اباتتاندىرىلدى.
ال, «كەڭساي - قوسقورعان - 2» سۋ قويماسىن سالۋ جوباسى بويىنشا 34 ملن.م3 اعىن سۋ جەتكٸزٸلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ٷلكەن دامبى بيٸكتٸگٸ 28 مەترگە دەيٸن كٶتەرٸلٸپ, 60 % بەتونمەن قاپتالدى. نەتيجەسٸندە, بيىلدىڭ ٶزٸندە كٶكتەمگٸ تاسقىن سۋلار ىسىرابىنا جول بەرٸلمەي 5 ملن.م3 سۋ جيناۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
سونداي-اق «جەتٸكٶل كٶلدەر جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ» جوباسى بويىنشا بٶگەت 34 شاقىرىم ۇزىندىققا كٶتەرٸلٸپ, بيىلعى جىلدىڭ ٶزٸندە 250 ملن.م3 سۋ جيناقتالدى. بۇل جوبا الداعى ۋاقىتتا تٷركٸستان ٶڭٸرٸنٸڭ ەكولوگييالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا وڭدى ىقپالىن تيگٸزەدٸ.
«سىردارييا ٶزەنٸنەن ماشينالىق ارنا سالۋ» جوباسى بويىنشا مەملەكەتتٸك ساراپتاما قورىتىندىسى الىندى. جوبا مەملەكەتتٸك ساراپتاما قاراۋىندا. نەتيجەسٸندە تٷركٸستان قالاسىنا جىلىنا 53 ملن.م3 اعىن سۋ قوسىمشا جەتكٸزٸلەتٸن بولادى.
«سارقىراما» سۋ قويماسىن سالۋ جوباسى بويىنشا قۇجاتتار ەزٸرلەنۋدە. ۆەگەتاتسييالىق كەزەڭدە «بٶگەن» سۋ قويماسىنا قوسىمشا 50 ملن.م3 سۋ تاستالىپ, تٷركٸستان ٶڭٸرٸ بويىنشا اعىن سۋ كەپٸلدٸ تٷردە جەتكٸزٸلەدٸ.
سونىمەن بٸرگە, كەنتاۋ قالاسىندا «قوسقورعان» سۋ قويماسىن ودان ەرٸ تولىقتىرا وتىرىپ, سۋ تٶمەندەتۋ جٷيەسٸن سالۋ جوباسى قولعا الىنباق. ۆەگەتاتسييالىق كەزەڭدە تٷركٸستان ٶڭٸرٸنە قوسىمشا 70-95 ملن.م3 دەيiنگi اعىن سۋ جەتكٸزٸلەتٸن بولادى.
سالا مامانداندارىنىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن جيىن بارىسىندا اتقارىلعان جۇمىستار مەن قولعا الىنۋى تيٸس جوبالار تالقىلاندى. اقسۋ ٶزەنٸنٸڭ بويىنداعى «ورتا اقسۋ» جەنە «جوعارى اقسۋ» توعاندارىنا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 40 ملن.تگ بٶلٸندٸ. اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە اعىمداعى جىلى ۆەگەتاتسييالىق كەزەڭدە 10 ملن.م3 اعىن سۋدى ٷنەمدەپ, ارىس ٶزەنٸ ارقىلى بٶگەن سۋ قويماسىنا تاستالدى.
ال «قاپشاعاي» سۋ قويماسىن كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزگەن جاعدايدا سىيىمدىلىعى 34 ملن.م3 بولاتىن سۋ قويماسىن قايتا قۇرۋعا جەنە تٶتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋعا نەگٸز بولادى.
شاردارا اۋدانىنداعى «جاۋشىقۇم» القابىن يگەرۋ ارقىلى 12,2 مىڭ گا سۋارمالى جەر جاڭادان قوسىلادى. جىلىنا ورتا ەسەپپەن 100 ملرد. تگ. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸ الىنادى. جىلىجاي, بالىق ٶندٸرٸسٸ, قايتا ٶڭدەۋ سالاسى داميدى.
تٷركٸستان قالاسىنىڭ ٸشكٸ جٷيەلەرٸ مەن جاسىل ايماقتى, شاھار اينالاسىنا قۇرىلعان «ازىق-تٷلٸك» بەلدەۋٸن اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. وبلىس ورتالىعىندا بٸرنەشە جاساندى كٶل سالىنىپ, ەسۋ كانالىنىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە. جالپى العاندا, 80 ملن.م3 شاماسىندا سۋدى قاجەت ەتەدٸ.
