تەربيەنٸڭ توعىز تٸرەگٸ

تەربيەنٸڭ توعىز تٸرەگٸ
جٷسٸپبەك ايماۋىتوۆ بابامىز بٸر سٶزٸندە: «تەربيەگە ەسەر بەرەتٸن نەرسە: بالانى جان-جاقتى بٸلۋ كەرەك» دەگەن ەكەن. كەيدە ٶز بالامىزدىڭ قابٸلەتٸن, بولمىسىن, مٸنەز-قۇلقىن ەسكەرمەي, شاماسىنان تىس «تاپسىرمالار» جٷكتەيمٸز, ايتقانىمىزدى ٸستەتۋگە تىرىسامىز. بۇل ەرەكەتٸمٸز سەتسٸز بولىپ, ەكە مەن بالانىڭ اراسىندا تٷسٸنبەۋشٸلٸك پايدا بولادى.

وسى رەتتە بالا تەربيەسٸنە قاتىستى بٸرنەشە فاكتورلاردى ەسكەرە كەتكٸمٸز كەلەدٸ. بٸرٸنشٸدەن, بالاعا سٶزبەن ەمەس, ٸسپەن ٷلگٸ بولۋ. ونىڭ كٶزٸنشە كٷنەلٸ ٸسكە بوي الدىرماي, بارىنشا تەرٸس قىلىقتاردى جاساۋدان باس تارتقان ابزال. ٶيتكەنٸ, بٸزدەن كەتكەن قاتەلٸكتٸ سەبي «دۇرىس دٷنيە» ەكەن دەگەن پٸكٸردە قالادى.

ەكٸنشٸدەن, جۇمساقتىق. بالا اتا-اناسىنان جىلۋلىق سەزٸنبەيٸنشە, ولارعا دەگەن مەيٸرٸم-ماحابباتى ويانبايدى. ونى بەتٸنەن قايتارۋ نەمەسە قاتەلٸگٸن بەتٸنە باسۋ – ورىنسىز. ٶز قاتەلٸگٸن ٶزٸ تٷسٸنٸپ, مويىنداتۋعا تىرىسۋىمىز تيٸس. سوندا ول سانالى تٷردە شالىس باسقان قادامىن ەندٸگەرٸ قايتالاماۋعا تىرىسادى.

ٷشٸنشٸدەن, كەيدە قاتالدىق تا قاجەت. ول ٶزٸنٸڭ ەدەپسٸز ەرەكەتٸ ٷشٸن ەكەسٸنٸڭ اشۋلاناتىنىن بٸلۋٸ كەرەك. جۇمساقتىق جاقسى. بٸراق ول بالانى بوساڭسىتىپ جٸبەرمەۋٸ قاجەت. سول ٷشٸن دانالىقپەن قاتالدىق جاساعان دا جاقسى.

تٶرتٸنشٸدەن, ونىمەن ٷلكەن ادامدارشا پٸكٸرلەسۋ, سٶيلەسۋ. كٶپ جاعدايدا ونى سٶيلەتۋگە, پٸكٸرٸن اشىق ايتۋعا داعدىلاندىرعانىمىز ابزال. ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرە الماي ٶسكەن بالا ٷلكەيگەندە دە ىنجىقتىق تانىتادى. بۇعان دا مەن بەرگەنٸمٸز جٶن.

بەسٸنشٸ, جٷيەلٸ تٷردە جاسالعان تەربيە. بالاعا اپتاسىنا بٸر ۋاقىتتى ارناۋ – ونىڭ تەربەسٸن جٷيەلٸ قاداعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بالا بولعان سوڭ, بۇزىقتىق جاسايدى, بوساڭسيدى, تەلەديداردان كٶرگەنٸن قايتالاعىسى كەلەدٸ. سوندىقتان وعان ۇدايى كٶڭٸل بٶلگەن دۇرىس.

التىنشى, ونىڭ قولىمەن قايىرلى ٸستەردٸ جاساۋ. مىسالى, كٶشەدە كەتٸپ بارا جاتىرمىز دەلٸك. جول بويىندا قايىر سۇراعان قاريياعا, مٷگەدەككە بالاڭىزدىڭ قولىمەن نان, اقشا, ت.ب. بەرۋ. سوندا بالا ٶسكەندە مۇنداي قايىرلى ٸستەر ونىڭ بويىندا قالىپتاسىپ, ٶمٸرٸندە كٶرٸنٸس تابادى.

جەتٸنشٸ, سىيلىق بەرۋ. سىيلىق – كەز كەلگەن جٷرەكتٸ جٸبٸتەدٸ. سىيلىق بەرۋ ارقىلى جاتتاعان «تاقپاقتى» نەمەسە بەرگەن تاپسىرمانى تالاپ ەتٸڭٸز. ٶيتكەنٸ, سىيلىق العان ادام بەرۋشٸگە «بەرەشەك» بوپ قالادى. بەرۋ ارقىلى, ٶز «بيلٸگٸڭٸزدٸ» جٷرگٸزەسٸز.

سەگٸزٸنشٸ, دۇعاگٶيلٸك. يگٸ ۇرپاقتى, قۇلشىلىعى مەن تٸرشٸلٸگٸ جاراسقان قايىرلى بالانى اللادان تٸلەۋ. ٶيتكەنٸ, قايىرلى ۇرپاقتى پايعامبارلار دا جاراتۋشىدان سۇراعان. قازاقتىڭ: «بالا بەر, بالا بەرسەڭ سانا بەر. سانا بەرمەسەڭ الا بەر», – دەگەن قاناتتى سٶزٸ قايىرلى ۇرپاقتى تٸلەۋدەن تۋعان نيەت.

توعىزىنشى, بالالاردى الالاماۋ, بەرٸنە بٸردەي قاراۋ, بٸردەي كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت. بٸرٸن ەكٸنشٸسٸنەن ارتىق جاقسى كٶرۋ – ٷلكەن قاتەلٸك. بۇل جارعا جىعادى.

مۇسىلماننىڭ مۇراتى – يماندى, ٸزگٸ ۇرپاق تەربيەلەۋ. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ٶسيەتتٸ سٶزٸندە: «بالاعا ەكەنٸڭ بەرەر ەڭ جاقسى سىيى – ول تەربيە», – دەگەن. تاعى بٸر حاديستە: «بالاعا بٸر رەت كٶڭٸل كٶلٸپ, تەربيە بەرۋ – بٸر ساعات (بٸر ساعات – 2120 گراممعا تەڭ) كٶلەمٸندە ساداقا بەرگەننەن دە جاقسى», – دەپ, تەربيەنٸڭ ماڭىزدىلىعىن مەڭزەگەن. بٸر عۇلامانىڭ: «بالا قىمبات بولسا, بالادان دا ونىڭ تەربيەسٸ قىمبات», – دەگەن سٶزٸندە دە ٷلكەن مەن جاتىر.

اعابەك قوناربايۇلى, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ باسپاسٶز حاتشىسى