سەۋلەنٸڭ العاشقى "مۇعالٸمٸ"
– ەكە, – دەيدٸ ول سىرتقى كيٸمدەرٸن شەشە باستاعان ونىڭ اياعىنا ورالىپ, – مەن كٸتاپ وقي الامىن.
جاقسى, جاقسى, – دەي سالدى ەكەسٸ بۇعان بەي-جاي عانا. – ساعان كٸتاپ وقۋدى ٷيرەتٸپ جٷرگەن اناۋ اعاڭ شىعار?
– جوق, جوق, ەكە. بولات ساباعىن قاراعاندا مەنٸ قاسىنا دا جولاتپايدى. ول مەنٸڭ مۇعالٸمٸم ەمەس.
– ە... ە... سولاي دە, اينام, – دەپ سٷيٸكتٸ قىزىنىڭ جاندٷنيەسٸندەگٸ جاڭالىققا دەن قويعان ەسەن قولىنا گازەتتٸ الىپ, قوناق بٶلمەدەگٸ مامىق ديۆانعا كٶمٸلٸپ وتىرا كەتتٸ.
بۇل ارالىقتا كٸشكەنتاي سەۋلە قولىنا قالام الىپ, بٸر پاراق اق قاعازعا جەكە ەرٸپتەردٸ كەز كەلگەن جەرٸنەن ايقۇش-ۇيقىش قىلىپ جازا باستادى. «س» ەرٸپٸن جازىپ, «بۇل – مەن» دەيدٸ. «ش» ەرٸپٸن سىزدى دا, نەزٸك ساۋساقتارىمەن شەشەسٸن كٶرسەتتٸ. «مٸنە – ەكەم, ال مىناۋ – ەجە» دەپ «ە» ەرٸپٸنٸڭ نوبايىن كەلتٸردٸ.
ٶزٸمەن-ٶزٸ. ونىڭ ەرەكەتٸنە ەشكٸم كٶڭٸل بٶلەر ەمەس. تەك ەجەسٸ عانا بۇعان اندا-ساندا كٶز قيىعىن تاستاپ, جىلى شىراي بٸلدٸرەدٸ. ال شەشەسٸ اس ٷيدە كەشكٸ استىڭ قامىمەن جٷر.
– مۇنى مۇندايى جوق ەدٸ, – دەيدٸ اناسى قوناق ٷيگە ارا-كٸدٸك كٸرٸپ, شىققاندا. – قىزىمىز بٷگٸن قاعازدى شاتپاقتاۋعا كٶشكەن ەكەن...
ەكٸنشٸ سىنىپتا وقىسا دا قارىنداسىنا مۇنداي ەرٸپتەردٸ جازۋدى ٷيرەتپەك تٷگٸلٸ, ساباعىن قاراردا قاسىنا جۋىتپايتىن بولات سەۋلەنٸ بٷگٸنگٸ ەرەكەتٸنە تاڭىرقاپ وتىر.
بٸر كەزدە سەۋلە ەرٸپ جازۋدى دوعارىپ, گازەت وقىپ وتىرعان ەكەسٸنٸڭ قاسىنا كەلدٸ. مۇندا كەلە سالا ول گازەتتٸڭ تۋ سىرتىنداعى بٸر ەرٸپتەن كٶز الماي قاراپ قالماسى بار ما. بٸر كەزدە جەردەن جەتٸ قويان تاپقانداي:
– ەكە, ەكە, مىناعان قارا. مۇندا سەن جٷرسٸڭ, – دەپ بار داۋسىمەن ايقايلاپ جٸبەردٸ.
شوشىپ كەتكەن ەسەن اڭ-تاڭ. گازەت بەتٸنەن سەۋلە «مىناۋ سەنسٸڭ» دەپ كٶرسەتٸپ تۇرعان كەدٸمگٸ ەكە دەگەندەگٸ كەلەتٸن «ە» ەرپٸ.
– سەۋلە, بۇل ەرٸپپەن مەنٸڭ ارامدا قانداي ۇقساستىق بار, – دەپ ەسەن ەۋەل باستا قىزىنىڭ نە ايتىپ تۇرعانىن تٷسٸنبەي قالدى. سەلدەن كەيٸن مەن-جايدى تٷسٸنگەننەن كەيٸن ەسەن ٸشەك-سٸلەسٸ قاتقانشا كٷلدٸ.
– اينالايىن اقىلىڭنان, – دەيدٸ ول كٷلكٸسٸن تييا الماي. سەۋلەنٸ بەتٸ مەن ماڭدايىنان شٶلپ-شٶلپ سٷيٸپ. – مۇنداي عاجاپ وقۋدى ساعان كٸم ٷيرەتتٸ?
– ەجەم ٷيرەتتٸ.
ەسەن ويلانىپ قالدى. سەۋلە بەسكە قاراي كەتتٸ. بالانىڭ ٶز اينالاسىنداعى قۇبىلىستاردى ٸلٸپ الۋعا قۇمارلىعى بارىنشا ارتا باسايتىن شىعى بۇل. وسى كەزدە كٶرٸپ-بٸلگەنٸ, جادىنا تٷيگەنٸ ونىڭ الداعى ٶمٸرٸنە ازىق بولماق.
ال ەسەن وسى ۋاقىتقا دەيٸن سٷيٸكتٸ قىزىنىڭ دٷنيەتنىمىن ەشقانداي قامقورلىق جاساماپتى. ەس بٸلٸپ قالعان بولاتىنىڭ دا ٶز قارىنداسىنا اعالىق قول ۇشىن بەرٸپ وتىرۋىنا دا ويلاستىرماپتى. قانداي اعاتتىق جٸبەرگەن!
وسى ويدىڭ ٷستٸندە ول ٶزٸنەن گٶرٸ كٶرەگەندٸڭ جاساعان جان اناسىنىڭ پاراستاتتىلىعىنا تاعى دا شەكسٸز ريزا بولدى. سونىڭ ٶزٸندە:
– ەتتەڭ, ەرٸپتەرٸن تٷگەل جازباي, تەك باسقى ەرپٸمەن بٷتٸندەي بٸر سٶزدٸ تاڭبالاپ ٷيرەتكەنٸڭٸز سەل كەلٸسپەگەن ەكەن, – دەپ قالدى.
– بٸر ٷيدە ەكٸ بٸردەي مۇعالٸم وتىرسىڭدار. مەكتەپتە وقىپ جٷرگەن بولاتىڭ تاعى بار. دۇرىستاپ, جٷيەلەپ ٷيرەتسەڭدەر قايدا جٷرسٸڭدەر, تٷگە! – دەپ اناسى زٸلدەنە سٶيلەدٸ. ەسەندە ٶزٸنٸڭ ايىبىن بٸلٸپ, ارى قاراي سٶزدٸ ٶربٸتكەن جوق. ەسەن ٶزٸنە جۇمىستان كەلگەن بەتتە قىزىنا بٸر ساعات ۋاقىت بٶلٸپ ەرٸپتەردٸڭ باسىن قۇراپ, وقۋدى ٷيرەتۋگە سٶز بەردٸ.
تەك اعاسى بولات قانا قارىنداسىنىڭ مەكتەپ بارماي جاتىپ, العىرلىق تانىتقانىنا ازداپ ٸشتارلىق جاسايتىن سيياقتى. ەرينە, مۇنىسى جاقسى قاسيەت ەمەس. ەگەر مەكتەپتە وقىپ, بٸلگەنٸن قارىنداسىنا ايتىپ, ەرٸپتەردٸ ٶزٸ ٷيرەتٸپ جٷرگەندە عوي, ٷي ٸشٸندەگٸلەر ونى «سەۋلەنٸڭ العاشقى مۇعالٸمٸ» دەپ ماقتار ەدٸ.
يە, سٶيەتٸپ, سەۋلەنٸڭ العاشقى مۇعالٸمٸ مەكتەپتە وقىپ جٷرگەن اعاسى بولات ەمەس, ٷيدە وتىرعان قارت ەجەسٸ بولىپ شىقتى.
