يرۆيننٸڭ پٸكٸرٸنشە ەلٸمٸزدٸڭ قايتا قالپىنا كەلەتٸن (جاڭارتىلاتىن) ەنەرگييا كٶزدەرٸن پايدالانۋداعى پوتەنتسيالى مول. بۇل سالا ينۆەستيتسيياعا سۋساپ وتىر.
ەلٸمٸزدٸڭ قازٸرگٸ ەنەرگو جٷيەسٸ كەڭەس ٷكٸمەتٸنەن بەرٸ ايتارلىقتاي جاڭارا قويماعان. قازاقستان ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶمٸر, گاز جەنە مۇنايعا تەۋەلدٸ.
سٶي دەگەن جۋلييا يرۆين ەكونوميكالىق داعدارىستان قۇتىلۋدىڭ جالعىز جولى - جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە باسىمدىق بەرۋ دەپ سانايدى.
"قازاقستان ەكولوگييالىق جاعىنان تازا, قايتا قالپىنا كەلەتٸن قۋات كٶزدەرٸنٸڭ ٶرٸسٸن كەڭەيتۋگە كٷش سالۋدا. كٶمٸرتەكتٸ ەكونوميكادان باس تارتىپ, باتىس ەلدەرٸنٸڭ ٷردٸسٸنە ٸلەسۋگە ەرەكەت ەتۋدە. 2030 جىلعا مەملەكەتتەگٸ ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ 30 پايىزى جاڭارتىلاتىن قۋات كٶزٸنەن الىناتىن بولادى, ال 2050-گە دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸش 50 پايىزعا جەتپەك", – دەيدٸ ساراپشى.
يرۆيننٸڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي جاڭا ەنەرگييا كٶزدەرٸن تٸلگە تيەك ەتكەندە گيدروەنەرگەتيكا سالاسىنا ايرىقشا توقتالۋ قاجەت. ورتا ازييانىڭ بۇل تۇرعىداعى ەلەۋەتٸ ٶتە-جوعارى.
"الايدا كٶپشٸلٸك ٶزەندەردٸڭ باستاۋى نەگٸزٸنەن تەجٸكستان مەن قىرعىزستاندا شوعىرلانعاننان كەيٸن قازاقستان سەكٸلدٸ ەلدەرگە ەنەرگييا كٶزدەرٸن ٸزدەستٸرۋدٸ ەرتاراپتاندىرۋعا تۋرا كەلەدٸ. كەڭەس ٷكٸمەتٸ قۇلاعاننان كەيٸن امۋدارييا مەن سىردارييا گەوساياسات تۇرعىسىنان ايماقتاعى قىزۋ تالقىلاناتىن تاقىرىپقا اينالدى. ايماقتا بەس مەملەكەتت تە وسى ٶزەندەردٸڭ گيدروەنەرگەتيكالىق مٷمكٸندٸگٸن بارىنشا پايدالانۋعا تىرىستى", – دەيدٸ شەتەلدٸك مامان.
ساراپشىنىڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي امۋدارييا مەن سىرداريياعا قاتىستى ورتاق ساياسات بولماعاندىقتان, بۇل ارال ٶزەنٸنٸڭ قۇرعاۋىنا الىپ كەلگەن. قازاقستاننىڭ گيدروەنەرگەتيكاداعى ەلەۋەتٸ شەكتەۋلٸ بولعاندىقتان قازاقستانعا قايتا قالپىنا كەلەتٸن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە ارقا سٷيەۋگە تۋرا كەلەدٸ.
"سٸزدەرگە مۇناي مەن گازدان تٷسەتٸن قارجىنى كٷن جەنە جەل ەنەرگيياسىنىڭ ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋعا ۇسىنار ەدٸم. قازاقستان جەل ەنەرگيياسىنىڭ پوتەنتسيالى جويقىن. كٷن ەنەرگيياسىنىڭ ٶلشەمٸ بويىنشا الدىڭعى قاتاردا تۇرسىزدار. وسىنشالىقتى مٷمكٸندٸگٸ بولا, قازاقستانداعى كٷن مەن جەل ەنەرگيياسىنىڭ ٷلەسٸ 1 پايىزعا دا جەتپەيدٸ. كٶڭٸل قۋانتار جايت: 2018 جىلدان بەرٸ ەلدەگٸ كٷن جەنە جەل ەنەرگيياسىنان الىناتىن قۋات كٶرسەتكٸشٸ 75 پايىزعا ٶسكەن", – دەيدٸ يرۆين.
ونىڭ ايتۋىنشا شەتەلدٸك ينۆەستورلار قازاقستاننىڭ جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنٸڭ بولاشاعى سەنەدٸ.
ساراپشى بۇل رەتتە ەلٸمٸزدەگٸ وسى سالاعا قارجى قۇيۋعا ەزٸر كومپانييالاردىڭ اتىن اتاپ ٶتٸپتٸ.
بۇلار: ەۋروپاداعى قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ, Eni Group جەنە General Electric. اتالعان الماۋىت قۇرىلىمداردىڭ قازاقستان جەل ەنەرگەتيكاسىنا قازٸردٸڭ ٶزٸندە اۋقىمدى ينۆەستيتسييا قۇيۋدا.
كٷن ەنەرگەتيكاسىمەن بايلانىستى جوبالاردى - Siemens, Hevel Group, Eni Group, KB Enterprises سەكٸلدٸ كومپانييالار قارجىلاندىرىپ جاتىر.
ەلٸمٸزدٸڭ جەل مەن كٷننەن قۋات الاتىن جوبالار بويىنشا مىقتى ەلەۋەتٸ بارىن اڭداعان ينۆەستورلاردىڭ قاتارىنا تولىعىپ كەلەدٸ,.
"ٸلگەرٸدە, اتاپ ٶتكەن كومپانييالاردان بٶلەك قازاقستانداعى "جاسىل ەكونوميكانى" دامىتۋعا ازييا دامۋ بانكٸ, ازيياداعى ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسييالار بانكٸ, قىتايدىڭ ٶندٸرٸستٸك كوممەرتسييالىق بانكٸ, Horgos Jiuhe SilkBridge كومپانيياسى اتسالىسقىسى كەلەدٸ.
قىتاي كومپانييالارى ەكٸ جەل ستانتسيياسى جەنە بٸر كٷن ستانتسييانىڭ قۇرىلىسىنا قازٸردٸڭ ٶزٸندە قوماقتى قارجى باعىتتاۋعا ەزٸر وتىر. بۇل تاراپتا قىتايلىق جەنە باتىس كومپانييالارى ەرٸپتەسەر بولسا, قازاقستانداعى مۇنداي جوبالاردىڭ سانى كٷرت ٶسەتٸن بولادى", – دەيدٸ ساراپشى.
الايدا دۇرىس جوبالاۋ بولماعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ بۇل باعىتتاعى جوسپارلارى ٸسكە اسپاۋى مٷمكٸن. جۋلييا يرۆين ايتۋىنشا كٷن ەنەرگيياسىنىڭ ستانتسييالارى ەرەكشە كٷتٸمدٸ قاجەت ەتەدٸ. اۋا رايىنىڭ تىم ىستىق بولۋى مۇنداي ستانتسييالاردى ٸستەن شىعارۋى مٷمكٸن. مۇندايدىڭ الدىن-الۋ ٷشٸن جىلۋ كوللەكتورلارىن قولدانۋ قاجەت.
"مۇنداي قۇرىلعىلار 400 گرادۋسكە دەيٸن تەمپەراتۋراعا شىداس بەرەدٸ. اقش-تىڭ كٷن ەنەرگيياسىنىڭ پوتەنتسيالى مول ستانتسييالارىندا دەل وسىنداي قۇرىلعىلار قولدانىلادى. ايتالىق, اريزونا شتاتىندا كٷندٸز 42 گرادۋسقا دەيٸن ىستىق بولادى. مەنٸڭ بٸلۋٸم بويىنشا قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸندە تەمپەراتۋرا 50 گرادۋسقا دەيٸن جەتەدٸ. قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸندە كٷن ەنەرگيياسىن مولىنان ٶندٸرۋگە بولاتىن مٷمكٸندٸك بار", – جۋلييا يرۆين.
