پەداگوگ مەرتەبەسٸ زاڭمەن عانا شەكتەلمەيدٸ
بٸلٸم سالاسىنا بٶلٸنەتٸن قاراجاتتىڭ ازايۋى, تالاپتىڭ تٶمەندەۋٸ مەكتەپتٸڭ دە, مۇعالٸمنٸڭ دە بەدەلٸنە نۇقسان كەلتٸردٸ. سونىڭ سالدارىنان بٸزدٸڭ زامانىمىزدا پەداگوگ جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەردٸڭ قولبالاسىنا اينالىپ كەتتٸ. سايلاۋ سيياقتى ساياسي ناۋقانداردى بىلاي قويعاندا ماۋسىمدىق جۇمىستارعا, تٸپتٸ كٶشە سىپىرۋعا دەيٸن مۇعالٸمدەر جەگٸلەتٸندٸكتەن, ولاردىڭ ەل الدىنداعى دا, وقۋشى الدىنداعى دا ابىروي-بەدەلٸ قۇلديلاپ كەتكەنٸ بەلگٸلٸ. كٷنٸ كەشەگە دەيٸن مۇعالٸمنٸڭ قوعامنىڭ ەڭ ەلجۋاز, قورعانسىز بٶلٸگٸ بولىپ كەلگەنٸ بٷكٸل ەلدٸ تولعاندىردى. حالىقتىڭ ٶتٸنٸش-تٸلەگٸمەن 2019 جىلى «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, بٷكٸل مۇعالٸمدەر قاۋىمى اراسىندا زور زەرپٸلٸس تۋدىردى. بۇل زاڭ الدىمەن پەداگوگتىڭ مەرتەبەسٸن, پەداگوگتٸك ەدەبٸن, ونىڭ ٶز قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋ سيپاتتارىن, قىزمەتٸن ٸسكە اسىرۋ كەزٸندەگٸ قۇقىقتارىن ايقىنداي بەرۋٸمەن قۇندى. سونداي-اق زاڭدا پەداگوگتىڭ ماتەريالدىق قامتاماسىز ەتٸلۋ قۇقىعى, ىنتالاندىرۋ قۇقىعى قاراستىرىلادى. ولارعا بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەر: تۇرعىن ٷي الۋ, ٷي سالۋ ٷشٸن جەر ۋچاسكەلەرٸن الۋ, ەڭبەكاقىلارىن كٶتەرۋ مەسەلەلەرٸ, كەسٸپتٸك دايارلىعى, بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ دە زاڭداستىرىلعان.
زاڭعا سەيكەس, بۇدان بىلاي بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنە جەنە ٶڭٸرلەردەگٸ بٸلٸم باسقارمالارىنا پەداگوگتەن بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭنامادا كٶزدەلمەگەن ەسەپ تٷرلەرٸن تاپسىرۋدى نە ٶزگە اقپاراتتى جيناۋدى تالاپ ەتۋگە رۇقسات ەتٸلمەيدٸ. مەكتەپتە زاڭدا كٶرسەتٸلمەگەن تەكسەرۋلەردٸ جٷرگٸزۋگە توسقاۋىل قويىلادى. بٸلٸم ورداسىنىڭ باسشىسى پەداگوگكە قانداي دا بٸر تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸ ساتىپ الۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرە المايدى.
مۇعالٸمدەر ۇزاقتىعى 56 كٷنگە دەيٸن سوزىلاتىن, اقىسى تٶلەنەتٸن جىل سايىنعى ەڭبەك دەمالىسىنا شىعاتىن بولدى. بۇعان دەيٸن ولار 42 كٷن دەمالاتىن. بۇلايشا بٸردە-بٸر كەسٸپ يەسٸ تىنىقپايتىنى مەلٸم.
پەداگوگ بالالارىنا تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا مەملەكەتتٸك تەگٸن بالاباقشادا بٸرٸنشٸ كەزەكتە ورىن بەرٸلەدٸ. ۇستازدارعا جىل سايىن ەمدەلٸپ, ساۋىعۋعا 1 ايلىقاقى مٶلشەرٸندە جەردەماقى ۇسىنىلادى.
تۇتاستاي العاندا, بٸلٸم جەنە عىلىم مينيستٸرٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, زاڭدا كٶزدەلگەن شارالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن 2024 جىلعا دەيٸن 5,3 تريلليون تەڭگە شىعىندالادى. بيۋدجەت قارجىسى ۇستازدىڭ جالاقىسىن ەكٸ ەسە ارتتىرۋعا, ولارعا قوسىمشا اقىلار, ٷستەماقىلار مەن سىياقىلار تٶلەۋگە, ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدەمەلەردٸ قارجىلاندىرۋعا باعىتتالادى.
ەيتكەنمەن, شاعىن عانا زاڭداعى نورمالار مۇعالٸمنٸڭ ونداعان جىلدار بويى تاپتالعان ابىروي-بەدەلٸن جاقىن ارادا اسقاقتاتا قويارىنا سەنۋ قيىن.
پەداگوگ مەرتەبەسٸ زاڭمەن عانا كٶتەرٸلمەيدٸ. ونىڭ كٶزگە كٶرٸنە بەرمەيتٸن نەزٸك تۇستارى كٶپ. مىسالى, بٸزدە ۇستازدار جەنە پەداگوگ ماماندىعىنىڭ ارتىقشىلىعى تۋرالى شىنايى, قىزىقتى كٶركەم شىعارمالار مەن فيلمدەر ٶتە از. ولاردىڭ ادامگەرشٸلٸك, ٸسكەرلٸك, ٸزگٸلٸك قاسيەتتەرٸن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, ونىڭ ٸشندە تەلەارنالاردا, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە, گازەت-جۋرنالداردا كەڭٸنەن جارييالاپ وتىرۋ قاجەت. پەداگوگ ماماندىعىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزۋ قاجەت. مۇعالٸمدەرگە ارنالعان, كەزٸندە جابىلىپ قالعان اقپارات قۇرالدارىن, گازەت-جۋرنالداردى قايتا اشۋ كەرەك. ول ٷشٸن بٷگٸننەن باستاپ قانداي جۇمىستار, سونىڭ ٸشٸندە قانداي زاڭنامالىق تەتٸكتەر قاجەت ەكەنٸن ويلاستىرعان جٶن. سونىمەن قاتار مۇعالٸمدەردٸ جەرگٸلٸكتٸ مەسليحاتتارعا, پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا جەنە باسقا دا ابىرويلى قوعامدىق جەنە مەملەكەتتٸك ۇيىمدارعا سايلاۋ جەنە تاعايىنداۋ, جوعارى اتاقتار مەن ٷكٸمەتتٸك ماراپاتتارعا كٶپتەپ ۇسىنۋ ارتىق بولماس ەدٸ. وزات پەداگوگتاردىڭ ٸس-تەجٸريبەسٸن ناسيحاتتاۋ, تاراتۋ, ولارعا مەملەكەت پەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك تاراپىنان كٶتەرمەلەۋ اسا قاجەت.
ش.قۇتتىباەۆ, اباي اتىنداعى قازۇپۋ فيلولوگييا جەنە كٶپتٸلدٸ بٸلٸم بەرۋ ينستيتۋتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى.
