كەيٸنگٸ ۋاقىتتا ەلٸمٸزدە بالالاردىڭ سپورت پەن شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن تەگٸن دامىتۋعا باعىتتالعان “Damu Bala” پلاتفورماسىنا قاتىستى سىن-شاعىم كٶبەيٸپ كەلەدٸ. Artsport edu جەتكٸزۋشٸلەر قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى گٷلجان تٷسٸبييانوۆا جٷيەدەگٸ بٸرقاتار ماڭىزدى مەسەلەگە توقتالدى. ايتۋىنشا, تەحنيكالىق اقاۋلار مەن تٶلەمدەردٸڭ كەشٸگۋٸ اتا-انالار مەن كەسٸپكەرلەرگە ايتارلىقتاي قيىندىق تۋعىزىپ وتىر. بۇل تۋرالى ول Dalanews.kz اگەنتتٸگٸنە مەلٸمدەدٸ.
“Damu Bala” پلاتفورماسى — بالالاردى سپورت پەن ٶنەرگە باۋلۋعا ارنالعان مەملەكەتتٸك تاپسىرىس جٷيەسٸ. اتا-انالار وسى پلاتفورما ارقىلى ونلاين تٷردە ۆاۋچەر الىپ, بالاسىن تەگٸن ٷيٸرمەگە جٸبەرە الادى”, – دەيدٸ تٷسٸبييانوۆا.
الايدا ونىڭ سٶزٸنشە, 2024 جىلدىڭ سوڭىندا پلاتفورمادا ٸرٸ تەحنيكالىق اقاۋ ورىن الىپ, كەي بالالاردىڭ ۆاۋچەرلەرٸ مەن جازبالارى جوعالعان.
“بٸرقاتار ٶڭٸردە پلاتفورما جيٸ قاتىپ قالادى, ٶتٸنٸم بەرۋ كەزٸندە قاتەلەر شىعىپ جاتىر. بۇل اتا-انالارعا ٷلكەن قولايسىزدىق تۋدىرىپ وتىر”, – دەيدٸ ول.
سونىمەن قاتار ۆاۋچەرلەردٸڭ ەدٸل بٶلٸنبەۋٸ مەن اشىقتىقتىڭ جوقتىعى دا باستى پروبلەمالاردىڭ بٸرٸنە اينالعان.
“كەيدە ۆاۋچەرلەر بيۋروكراتييالىق سەبەپتەرمەن نەمەسە بيۋدجەت تاپشىلىعىنان جويىلىپ كەتەدٸ. باقىلاۋ تەتٸگٸ دە ەلسٸز, ال جاۋاپكەرشٸلٸك ناقتى بەلگٸلەنبەگەن. مەسەلەن, كەي ايماقتاردا ۆاۋچەرلەر بٸرنەشە مينۋتتا “تاۋسىلىپ” كەتەدٸ, ال كونكۋرس باستالعانى تۋرالى حابارلاندىرۋلار كەش جارييالانادى. نەتيجەسٸندە اتا-انالار اراسىندا ەدٸلدٸككە دەگەن كٷمەن كٷشەيٸپ بارادى”, – دەپ تٷسٸندٸردٸ تٷسٸبييانوۆا.
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, 2025 جىلدىڭ باسىندا مەملەكەت تاراپىنان تٶلەمدەردٸڭ ۋاقىتشا توقتاۋى كەسٸپكەرلەردٸڭ قارجىلاي قيىندىققا تاپ بولۋىنا ەكەلگەن. كەيبٸر ٷيٸرمەلەر قارجى جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنەن بالالاردى قابىلداۋدى توقتاتقان.
بۇدان بٶلەك, Face ID جەنە بيومەترييا تالاپتارىنىڭ ەنگٸزٸلۋٸ اتا-انالار اراسىندا ٷلكەن الاڭداۋشىلىق تۋعىزعان.
“بالالاردىڭ بەت-ەلپەتٸنە قاتىستى دەرەكتەردٸڭ قالاي ساقتالاتىنى جەنە كٸمنٸڭ قولىندا بولاتىنى بەلگٸسٸز. ال نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازا مۇنداي تالاپتاردى ەلٸ ناقتى بەكٸتكەن جوق. بۇل جەكە دەرەك قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى زاڭدى سۇراقتار تۋدىرادى”, – دەيدٸ ساراپشى.
گٷلجان تٷسٸبييانوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, پلاتفورمانىڭ يدەياسى جاقسى, بٸراق ونىڭ جٷزەگە اسۋى جٷيەلٸ باقىلاۋدىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنەن اقساپ تۇر.
“بۇل جوبا بالالاردىڭ دامۋىنا باعىتتالعانىمەن, قازٸرگٸ كەلەڭسٸزدٸكتەر اتا-انالاردىڭ سەنٸمٸن تٶمەندەتٸپ, كەسٸپكەرلەردٸڭ جۇمىسىن قيىنداتىپ وتىر”, – دەپ قوستى ول.
رەسمي دەرەك: “DamuBala.kz” تٸزٸلٸمنەن شىعارىلعان
تٷسٸبييانوۆانىڭ ايتۋىنشا, “DamuBala.kz” پلاتفورماسى قازٸرگٸ تاڭدا زاڭ تالاپتارىنا ساي كەلمەيتٸن, سەنٸمسٸز جٷيە بولىپ وتىر.
“2025 جىلدىڭ 14 مامىرىنداعى قر تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي جاۋابىنا سەيكەس, “DamuBala.kz” اقپاراتتىق جٷيەسٸ سەنٸمدٸ باعدارلامالىق قامتامالار تٸزٸلٸمٸنەن شىعارىلعان. سەبەبٸ وپەراتور كومپانييا 7 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸنە ەنگەن جاڭا تالاپتارعا ساي 45 كٷننٸڭ ٸشٸندە قاجەتتٸ قۇجاتتار مەن دەرەكتەردٸ جاڭارتپاعان”, – دەيدٸ ول.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل شەشٸم جٷيەنٸڭ رەسمي تٷردە مەملەكەتتٸك ستاندارتتارعا جەنە اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنا سەيكەس ەمەستٸگٸن بٸلدٸرەدٸ. سوعان قاراماستان, اتالعان پلاتفورما ارقىلى بالالاردى قابىلداۋ, كەزەك جٷرگٸزۋ جەنە بيۋدجەت قاراجاتىن بٶلۋ پروتسەسٸ جالعاسىپ كەلەدٸ.
“مۇنداي جاعدايدا پلاتفورما ارقىلى جٷرگٸزٸلەتٸن بارلىق رەسٸمنٸڭ زاڭدىلىعى كٷمەن تۋدىرادى. سەبەبٸ جٷيەنٸڭ مەرتەبەسٸ جويىلعان سوڭ, ونىڭ نەگٸزٸندە جاسالعان كەلٸسٸمشارتتار مەن تٶلەمدەردٸڭ زاڭدىق كٷشٸ ەلسٸرەيدٸ. بۇل — اتا-انالار مەن جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ قۇقىقتارىن بۇزۋى مٷمكٸن”, – دەيدٸ تٷسٸبييانوۆا.
ونىڭ سٶزٸنشە, “DamuBala.kz” جٷيەسٸنٸڭ تٸزٸلٸمنەن شىعارىلۋى بٸرنەشە ماڭىزدى قاۋٸپ تۋدىرىپ وتىر.
“اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن دەرەكتەردٸڭ قورعالۋى قامتاماسىز ەتٸلمەيدٸ. ۆاۋچەر مەن كەزەك بٶلۋ پروتسەسٸندە اشىقتىق بۇزىلادى. بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىنا قاۋٸپ تٶنەدٸ. قىسقاسى, بۇل پلاتفورما زاڭدىق تۇرعىدان سەنٸمسٸز. مەملەكەتتٸك ورگاندار مۇنداي جٷيەمەن جۇمىستى توقتاتىپ, تالاپقا ساي جاڭا اقپاراتتىق پلاتفورمانى ەنگٸزۋٸ قاجەت”, – دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.
دامۋ بالا تٶڭٸرەگٸندەگٸ بىلىق
ەسكە سالايىق, كەيٸنگٸ ۋاقىتتا اتالعان پلاتفورماعا قاتىستى بٸرنەشە ٶڭٸردە زاڭبۇزۋشىلىق فاكتٸلەرٸ تٸركەلٸپ وتىر.
14 تامىزدا قىزىلوردا قالاسىندا “Damu Bala” پلاتفورماسى ارقىلى كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەرگە بٶلٸنگەن 88 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجاتتىڭ جىمقىرىلۋى بويىنشا سوت ٷكٸمٸ شىقتى. قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ دەرەگٸنشە, مونيتورينگتٸك توپ مٷشەلەرٸنٸڭ بٸرٸ ٶز قىزمەتٸن اسىرا پايدالانىپ, سىبايلاسىمەن بٸرگە كەسٸپكەرلەردەن “وڭ تەكسەرٸس نەتيجەسٸ” ٷشٸن سىياقى تالاپ ەتكەن. تەرگەۋ نەتيجەسٸندە ولار يەمدەنگەن قارجىعا تۇرعىن ٷي مەن اۆتوكٶلٸك ساتىپ العانى انىقتالدى. سوت شەشٸمٸمەن ونىڭ مٷلكٸ تەركٸلەنە وتىرىپ, التى جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. ال ونىڭ سىبايلاسىنا بەس جىل شارتتى جازا تاعايىندالدى.
ال 12 قىركٷيەكتە اباي وبلىسىندا “Damu Bala” پلاتفورماسى ارقىلى بٶلٸنگەن بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋ دەرەگٸ بويىنشا تەرگەۋ اياقتالعان ەدٸ. تەرگەۋ نەتيجەسٸندە “SAMGAU ٶنەر&سپورت مەكتەبٸ” جشس ديرەكتورى ٷيٸرمەلەرگە قاتىسپاعان بالالار تۋرالى جالعان مەلٸمەت بەرٸپ, مەملەكەت قارجىسىن زاڭسىز يەمدەنگەنٸ انىقتالعان.
"وسى ەسەپتەر نەگٸزٸندە ۋەكٸلەتتٸ ورگان تاراپىنان جۇمىس ٸستەمەيتٸن ٷيٸرمەلەرگە قارجى بٶلٸنٸپ وتىرعان. ەسەپ قۇجاتتارىندا كٶرسەتٸلگەن كەيبٸر بالالار شىن مەنٸندە ساباقتارعا قاتىسپاعان, تٸپتٸ كەيبٸرەۋٸ بۇل باعدارلاماعا "قاتىسۋشى" رەتٸندە تٸركەلگەنٸن بٸلمەگەن. مەسەلەن بٸر بالا الماتى وبلىسىندا تۇراتىنىنا جەنە ەشبٸر ٷيٸرمەگە قاتىسپايتىنىنا قاراماستان, اباي وبلىسىندا بەينەلەۋ ٶنەرٸ ٷيٸرمەسٸنٸڭ قاتىسۋشىسى رەتٸندە تٸركەلگەن", - دەپ جازىلعان حابارلامادا.
نەتيجەسٸندە, مەملەكەتكە كەلتٸرٸلگەن 23 ملن تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ زالال تولىق ٶتەلگەن.
