Freedom Inside '26

وقۋلىق باسۋ جەنە «اقشا تابۋدىڭ» امالى

وقۋلىق باسۋ جەنە «اقشا تابۋدىڭ» امالى
تاياۋدا مەجٸلٸستە ٶتكەن ٷكٸمەت ساعاتىندا «وقۋشىلاردى وقۋلىقتارمەن جەنە وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەرمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸ» تاقىرىبىندا تالقىلاۋ بولدى. باسقوسۋعا قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسلان سەرٸنجٸپوۆ قاتىسىپ, 2015 جىلى مەملەكەت قارجىسى ەسەبٸنەن ەلٸمٸزدەگٸ مەكتەپتەردٸ وقۋلىق جەنە وقۋ-ەدٸستەمەلٸك قۇرالدارمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتەتٸندەرٸن ايتتى.  

بٷگٸندە بٸلٸم وشاقتارىن وقۋلىقپەن قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷزەگە اسىپ كەلە جاتسا كەرەك. «وقۋلىقتاردى قايتا باسىپ شىعارۋدىڭ تٶرت جىلدىق تسيكلىنا بايلانىستى, قازٸرگٸ تاڭدا جۇمىستار وقۋلىقتاردى ساتىپ الۋ ارقىلى ٸسكە اسۋدا. مەكتەپ كٸتاپحانالارىنىڭ كٸتاپ قورى وقۋ پەندەرٸنٸڭ سانىنا, سىنىپتاعى وقۋشىلار سانىنا بايلانىستى قالىپتاسۋدا. استانا جەنە الماتى قالالارى, جامبىل, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جەنە پاۆلودار وبلىستارى وقۋلىقپەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلگەن. باسقا ٶڭٸرلەردە, مەسەلەن سولتٷستٸك قازاقستان, الماتى, قوستاناي, اقمولا وبلىستارىندا ەلٸ دە مەسەلەلەر بار», – دەدٸ ا. سەرٸنجٸپوۆ.
اسلان سەرٸنجٸپوۆ: "وقۋلىقتارمەن تەگٸن قامتاماسىز ەتۋ رەسپۋبليكا بويىنشا 96,4 پايىزدى قۇرايدى" دەيدٸ. بٸراق بۇعان بٸزدٸڭ كٷدٸگٸمٸز بار.

ٶز كەزەگٸندە مينيستر وقۋلىقتاردى تەگٸن قامتاماسىز ەتۋ رەسپۋبليكا بويىنشا 96,4 پايىزدى قۇرايتىنىن دا ايتتى. بٸراق بۇعان بٸزدٸڭ كٷدٸگٸمٸز بار. جالپى جاڭا وقۋ جىلى باستالعاندا وقۋلىققا قاتىستى ٷلكەن داۋدىڭ باسى قىلتيىپ, بٸرازعا دەيٸن بىقسىپ بارىپ باسىلاتىنى بەلگٸلٸ. سوڭعى جىلدارى وقۋلىق ٷلكەن بيزنەستٸڭ كٶزٸنە اينالعانى جاسىرىن ەمەس. قازٸر جىلدا وقۋلىق جازۋ سەنگە اينالعان. ورتاق جٷيە جوق. بٸر مەكتەپ «اتاماۇرا» باسپاسىنىڭ وقۋلىعىمەن بالالاردى وقىتسا, كٶرشٸ مەكتەپ «مەكتەپ» باسپاسىنىڭ وقۋلىقتارىن پايدالانعاندى جٶن كٶرەدٸ. وسىلايشا مەكتەپ وقۋلىقتارى باسپاسىنا, اۆتورىنا قاراي بٶلٸنەتٸن بولعان. بيىل كٸشكەنتاي قىزىمىز مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاپ, دايىندىق بٶلٸمٸنە باردى. قاجەتتٸ كٶرنەكٸلٸك وقۋ قۇرالدارىنىڭ سانى 13-كە جەتەتٸنٸن ەستٸگەندە سەنە المادىم. سوڭىن الا ٷيگە الىپ كەلگەن كٸتاپتارىن ساناعاندا راس ەكەنٸنە كٶزٸم جەتتٸ. باياعىدا بٸز دە دايىندىقتا وقىدىق. سول كەزدە 20 شاقتى ەرٸپتٸ قامتىعان شاعىن ەلٸپپەمەن ساۋاتىمىزدى اشقانىمىز ەلٸ ەسٸمدە. سوندا بٸزدٸڭ سول كەزدەگٸ قابٸلەت-قارىمىمىز تٶمەن بولعانى ما? سٶيتسەم بۇنىڭ قابٸلەتكە تٷك قاتىسى جوق ەكەن. بار مەسەلە بيزنەسكە بارىپ تٸرەلەتٸنٸن كەيٸننەن ۇقتىم. كٸتاپ كٶپ بولعان سايىن باسپالارعا اقشا كٶبٸرەك تٷسەتٸن بولسا كەرەك. ال قۇزىرلى ورىندار بولسا بۇل ٸسٸن جاستارعا زاماناۋي بٸلٸم بەرۋمەن بٷركەمەلەيدٸ. تٸپتٸ, «باتىستا سولاي, بٸزدەدە سولاي بولۋى كەرەك» دەپ, قىسقا عانا جاۋاپ قايىرادى. ٶركەنيەتتٸڭ كٶشٸنەن قالماۋ ٷشٸن جانتالاسىپ, بازار جاعالاپ, كٸتاپ ساتىپ الۋعا ۇمتىلاسىڭ. 

بەكەر وبالى عانا 13 كٸتاپتىڭ 12-ٸن مەكتەبٸ تەگٸن بەردٸ. تەك بٸرەۋٸن عانا ساتىپ الدىق. سودان ەلگٸ كٶرنەكٸ قۇرالداردى پاراقتاعانىمدا ولاردىڭ بەرٸ ستامبۋلدا باسىلعانىن كٶرٸپ تاڭعالدىم. ەدەتتە قازاقستان ورتالىق ازييانىڭ بٸرقاتار ەلٸنٸڭ ۆاليۋتالارىن باسىپ جاتىر دەپ ماقتانعانىمىزدا كەۋدەمٸزگە نان پٸسەردەي بولادى. ال دايىندىققا باراتىن بالالاردىڭ شاعىن كٸتاپشاسىن تٷركييادا باسقانىمىز قالاي? كٸتاپ باسۋ اقشا باسقاننان قيىن بولعانى ما? كٸتاپ پەن وقۋلىق باسۋعا سونشالىقتى يندۋستريالدىق-يننوۆاتسييالىق باعدارلاما كەرەك ەمەس شىعار... ەندەشە, بٸزدٸكٸ قانداي ەۋمەسەرلٸك?!

جاربول كەنتۇلى.