ورمان ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋدا, اينالاداعى ورتانى جاقسارتۋدا, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋدا زور رٶل اتقارادى. ورمان تابيعاتى بٸزدٸڭ باعا جەتپەس قۇندىلىعىمىز, ونى قورعاپ ساقتاپ قالۋ بٷكٸل ادام بالاسىنىڭ پارىزى. ونىڭ ادام ٶمٸرٸنەن الار ورنى ەرەكشە. ورمان – جەر شارىنىڭ تىنىسى, تاماق پەن شيكٸزات قورى, ول – دەرٸ, ول – دەنساۋلىق كەپٸلٸ. ونىڭ ادامزاتقا تيگٸزەر پايداسىن باعالاماۋ مٷمكٸن ەمەس. وسى تابيعاتتىڭ بٸزگە سىيلاعان باعا جەتپەس بايلىعىن كەلەر ۇرپاققا قالاي ساقتاپ جەتكٸزۋمٸز كەرەك ەكەنٸن ويلاماي, نەمقۇرايلى كٶزقاراستا قالىپ وتىرعان جوقپىز با?!
ورمانداعى اعاشتاردى ەش ويلانباستان كەسەمٸز, دەمالۋشىلار جاس ٶسكٸن اعاشتاردى سىندىرا سالادى, گٷلدەردٸ جاپىرىپ تاستايدى. تۇپ-تۇنىق تۇمالار مەن ٶزەندەرگە ماشينا جۋىپ, ٶنەركەسٸپ ورىندارى ۋلى كەرەكسٸز زاتتارىن اعىزادى, سٶيتٸپ, سۋ كٶزدەرٸن بٸتەيمٸز.
ال ورمانعا ەڭ قاۋٸپتٸ – ٶرت, ادامدار قولىمەن جاسالاتىن ٶرت.
ٶرت جاس ٶسكٸن تالشىبىقتارتاردىڭ ٶز بەتٸنشە ٶركەن جايۋىنا,جەر قىرتىسىنداعى تۇقىم قورىنىڭ زاقىمدالۋىنا, تٸپتٸ ٷلكەن اعاشتاردىڭ قۇرۋىنا ەكەپ سوعادى. ٶرتتە جان-جانۋار, اڭ-قۇستار قىرىلادى.
مٸنە, بيىل جاز بويى جاڭبىرسىز ٶسٸمدٸكتەر بويىنداعى سۋدان ايىرىلىپ, قۋراپ, سارعايىپ كەتتٸ, وسىعان سەيكەس بٸزدٸڭ مەدەۋ فيليالى بويىنشا قاۋٸپسٸزدٸك شارالاردى شۇعىل ەرٸ قاتاڭ تٷردە ۇيىمداستىردى. فيليال كٶلەمٸندە جاياۋ جەنە اتتى كەزەكشٸ قۇرىلدى. فيليال كەڭسەسٸندە تەۋلٸكتٸك كەزەكشٸ قويىلدى. قازٸر بٸزدٸڭ الدىمىزدا تۇرعان بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ مٸندەت ورماندى ٶرتتەن قورعاۋ, دالا ٶرتٸن بولدىرماۋ «ٶرت – تٸلسٸز جاۋ» دەپ ٷنەمٸ ايتقانىمىزبەن, كٶپشٸلٸك ونى ۇعىنا بەرمەيدٸ, وسىنداي كەزدە كەيبٸر ادامدار قۋراپ تۇرعان شٶپكە ٶرت قويادى, قويعان ٶرت ساي سالانى قۋالاپ, دالا تٶسٸنە شىعادى, دەر ۋاقىتىندا اۋىزدىقتالماسا, ورمان القاپتارىن جالىنىنا ورايدى. وسى ٶرتتەرگە بايلانىستى ەشكٸم جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلىپ جاتقان جوق, كٸنەلٸلەر ٸزٸن سۋىتىپ قاشىپ كەتەدٸ دە, انىقتالمايدى. زييان شەگەتٸن تەك تابيعات انا عانا.
قورىتا كەلگەندە ايتارمىز, اۋدان, قالا تۇرعىندارىنا جەرٸمٸزدٸڭ تابيعات بايلىعىن ٶرتتەن بٸرلەسە قورعاپ, كەلەسٸ ۇرپاققا جايقالعان جاسىل ورمان القابىن قالدىرايىق دەمەكپٸز.
جارقىن جۇماي,
ٸلە-الاتاۋ مۇتپ مەدەۋ فيليالىنىڭ ورماندى قورعاۋ,
مولايتۋ, لاندشافتاۋ جەنە ورنالاستىرۋ ينجەنەرٸ
