قازٸرگٸ تاڭدا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جاستاردى تٷرلٸ كەسٸپتٸك ماماندىقتارعا باۋليتىن 24 كوللەدج بار. ونىڭ 14-ٸ مەملەكەتتٸك كوللەدجدەر. تاياۋدا ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمنٸڭ ورىنباسارى شولپان ٸلمۋحانبەتوۆا ايماقتا قىتاي كومپانييالارىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ٷش بٸردەي كوللەدج جاستارعا قىتاي تٸلٸن ٷيرەتە باستاعانىن ەش قىمسىنباستان, قاتارداعى جاڭالىق رەتٸندە دٷيٸم جۇرتقا جارييا ەتتٸ. بٸلدەي وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بۇل مەسەلەگە قاندايدا بٸر رەاكتسييا تانىتپاۋىن قالاي تٷسٸنۋگە بولادى? ەدەتتە وڭىن-سولىن اڭداپ باساتىن شەنەۋنٸكتەر مۇنداي مەسەلەلەردٸ جاسىرىپ قالۋشى ەدٸ. وسىلايشا شولپان حانىم قازاق تٸلٸ, ۇلت مٷددەسٸ سىندى ماڭىزدى مەسەلەلەرگە بەي-جاي قارايتىنىن بايقاتىپ الدى. ەكٸمنٸڭ ورىنباسارى ايماقتاعى كوللەدجدەردە بٸلٸم الۋشى جاستاردىڭ 53 پايىزى تەحنيكالىق باعىتتى تاڭداپ, مۇناي-گاز سەكتورىندا جۇمىس ٸستەۋدٸ ارماندايتىنىن العا تارتتى. سونداي-اق, ماڭعىستاۋدا كٶپتەگەن كوللەدجدەر قوسىمشا اعىلشىن تٸلٸن وقىتا باستاپتى. ال «زامانۋي مامان» دايارلاۋعا بەت بۇرعان ماڭعىستاۋداعى تۋريزم, گۋمانيتاريالىق جەنە پوليتەحنيكالىق كوللەدجدەر قازاق جاستارىنا قىتاي تٸلٸن ٷيرەتۋگە كٷش سالىپ جاتقانىن ەكٸمنٸڭ ورىنباسارى مەلٸمدەدٸ. وسىلايشا ماڭعىستاۋلىق جاستار اراسىندا قىتاي تٸلٸن مەڭگەرٸپ, قىتايدىڭ مۇناي كومپانييالارىنا جۇمىسقا تۇرۋ ترەندكە اينالىپتى. ەرينە, تٸل بٸلگەننٸڭ ايىبى جوق . بٸراق ٶز جەرٸمٸزدە تۇرىپ, شەتەلدٸك كومپانييالارعا قىزمەتكە (قارا جۇمىس دەگەن دۇرىس شىعار) تۇرۋ ٷشٸن جاستارىمىزدىڭ بٶتەن ەلدٸڭ تٸلٸن مەڭگەرۋگە ۇمتىلىپ جاتقانى كەز كەلگەن ۇلتجاندى ازاماتتىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋعىزسا كەرەك. قازاق جەرٸنٸڭ ەن بايلىعىنا اۋىز سالعان شەتەلدٸك كومپانييالاردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ نەگە قازاق تٸلٸن مەڭگەرۋگە كٷش سالمايدى? ينۆەستورلاردىڭ الدىندا جالتاقتاۋدان ارلانبايتىن, تابانىنىڭ بٷرٸ جوق شەنەۋنٸكتەر تۇرعاندا ولارعا مۇنداي تالاپ قويۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن دە تٷسٸنەسٸڭ. جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ اتقامٸنەرلەر مەن بٸلٸم سالاسىنا جاۋاپتى شەنەۋنٸكتەر وسىعان جول بەرگەن سوڭ, جاقسى جۇمىس پەن جوعارى جالاقىنى ارمانداعان جاستارعا قالايشا اقىل ايتۋعا بولادى.
وسىلايشا ماڭعىستاۋلىق جاستار اراسىندا قىتاي تٸلٸن مەڭگەرٸپ, قىتايدىڭ مۇناي كومپانييالارىنا جۇمىسقا تۇرۋ ترەندكە اينالىپتى. ەرينە, تٸل بٸلگەننٸڭ ايىبى جوق . بٸراق ٶز جەرٸمٸزدە تۇرىپ, شەتەلدٸك كومپانييالارعا قىزمەتكە (قارا جۇمىس دەگەن دۇرىس شىعار) تۇرۋ ٷشٸن جاستارىمىزدىڭ بٶتەن ەلدٸڭ تٸلٸن مەڭگەرۋگە ۇمتىلىپ جاتقانى كەز كەلگەن ۇلتجاندى ازاماتتىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋعىزسا كەرەك.
ەندٸ مەسەلەنٸ سۋىق اقىلمەن بايىپتاپ كٶرسەك. شىنتۋايتىنا كەلگەندە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرەتٸن كوللەدجدەردە جاستارعا قىتاي تٸلٸن ٷيرەتۋ مٷمكٸن ەمەس. توعىزىنشى سىنىپتان كەيٸن كوللەدجگە تٷسكەن جاستار ٷش جىلدا كەسٸپتٸك ماماندىعىن يگەرٸپ كەتسە, سونىڭ ٶزٸ ٷلكەن ولجا. ەندٸ جاستاردىڭ باسىن قاتىرىپ, قىتاي تٸلٸن ٷيرەتۋگە بەت بۇرعان ماڭعىستاۋداعى كوللەدجدەر ماماندىعىن تولىق يگەرمەگەن جارتىكەش ماماندار دايارلاپ شىعاراتىنىن ٸشٸمٸز سەزٸپ وتىر. كوللەدجدە قىتاي تٸلٸن ٷيرەتۋ اقىلعا سىيىمسىز ٸس. تٸپتەن سول ماڭعىستاۋدىڭ ماڭ دالاسىندا قىتاي تٸلٸن ٷيرەتەتٸن ماماننىڭ تابىلا قويۋى دا ەكٸتالاي. سوندا مۇنداي ماقتانگەرشٸلٸك ينۆەستورلارعا جاعىنۋ ٷشٸن قاجەت پە? قىتايلىق كومپانييالاردىڭ جەرگٸلٸكتٸ كوللەدجدەرگە مۇنداي تالاپ قويماعانى دا انىق. شاماسى بۇل كوللەدجدەردٸڭ بەسەكەگە تولى مىنا زاماندا ستۋدەنت تارتىپ, قاراپايىم حالىقتىڭ اقشاسىن قالتاعا باسىپ قالۋ ٷشٸن ويلاپ تاپقان امالى ەكەنٸن بايقايسىڭ. ال جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارى بولسا ەش ويلانباستان بۇعان جول بەرٸپ وتىر. بۇدان باسقا بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ بٸلٸم بەرۋ ستاندارتتارىنا ايماقتاعى كوللەدجدەردٸڭ پىسقىرىپ تا قارامايتىنىن بايقايسىڭ.
اۋزىڭىز جامان دەمەڭٸز, بولاشاقتا حانزۋشا ەكٸ-ٷش اۋىز سٶزدٸ زورعا ٷيرەنگەن, جارتىكەش مامانداردى قىتايلىق كومپانييالار ەسٸگٸنەن دە سىعالاتپايتىنى انىق. ۋنيۆەرسيتەت بٸتٸرگەن جاستاردى شەكەسٸنەن شەرتٸپ تۇرىپ تاڭداپ الىپ وتىرعان ينۆەستورلار كوللەدجدٸڭ تٷلەكتەرٸن قايتسٸن. وسىنىڭ بەرٸن بەس ساۋساعىنداي بٸلەتٸن شەنەۋنٸكتەردٸڭ بولمايتىن ٸسكە بولا شالا بٷلٸنٸپ, شالشىققا تٷسۋٸ جانىمىزعا باتادى.
نۇرلان جۇماحان.
