جٷزدەسۋگە سەنات دەپۋتاتتارى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەن مال شارۋاشىلىعى بويىنشا ٶنٸم ٶندٸرۋشٸلەر قاتىستى.
الدىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ايداربەك ساپاروۆ قازاقستانداعى مال شارۋاشىلىعىنىڭ قازٸرگٸ كٷي-جايىمەن تانىستىردى.
مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ەت ٶندٸرٸسٸ ەلٸمٸزدەگٸ نەگٸزگٸ سالالاردىڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتا كەلٸپ, ٶتكەن جىلى 1,1 ملن توننا ەت ٶندٸرٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ.
"وتاندىق ەت ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەكسپورتى ايتارلىقتاي ەمەس. 2019 جىلى 372 توننا شۇجىق جەنە 769 توننا كونسەرۆٸ ٶنٸمدەرٸ ەكسپورتتالدى. سونىمەن قاتار, قازاقستاننان 156 063 ٸرٸ قارا جەنە 263 737 ۇساق مال سىرتقا جٶنەلتٸلدٸ", - دەيدٸ ا. ساپاروۆ.
2019 جىلدىڭ قازان ايىندا ەلٸمٸزدەن ٸرٸ قارا مەن ساۋلىقتاردى سىرتقا شىعارۋعا تىيىم سالىنعانىنا قاراماستان 26 781 ٸرٸ قارا جەنە 22 272 باس ۇساق مال ەكەتٸلگەن.
سەنات تٶراعاسى داريعا نازارباەۆا مال شىعارۋعا تىيىم سالۋ جەنە ونىڭ زارداپتارى مەسەلەسٸن كٶتەردٸ.
"بٸزگە تەك كٶلەممەن عانا ەمەس, ساپامەن دە, باعاسىمەن دە الۋىمىز كەرەك. ەت دەمدٸ, ساپالى جەنە باعاسى قولجەتٸمدٸ بولۋى تيٸس. بٷگٸن بٸزدٸڭ قولىمىزدا نە بار? ەت باعاسى ٶتە تەز ٶسەدٸ. بٸزدە ەت بار, بٸراق بٸزدٸڭ نارىقتا نەگە قىمبات? ونىڭ ٷستٸنە, بٸزدٸڭ ەلٸمٸز بەن حالقىمىز ەتتٸ باعدارعا الادى. ماڭىزدىلىعى جاعىنان ناننان كەيٸن ەكٸنشٸ ٶنٸم – ەت", - دەدٸ د.نازارباەۆا.
باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى "كۋبلەي" سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ باس ديرەكتورى تالعات بەرەكەشەۆ قايتا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸپ ورىندارىنىڭ باستى مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بٸزدٸڭ قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنىڭ مەسەلەسٸ – قۋاتتاردىڭ تولىق ٸسكە قوسىلماي تۇرعانى.
"ەت كومبيناتتارى 40-45% قۋاتىندا جۇمىس ٸستەپ تۇر. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ بٷگٸنگٸ كٷنٸ قولدانىستاعى ٶنٸمدٸ مال شارۋاشىلىعى جٶنٸندەگٸ باعدارلاماسى باستى سەبەپ بولۋدا. وعان سەيكەس, بارلىق سۋبسيدييالار ٶندٸرٸستٸك كەسٸپورىنداردا شيكٸزاتتى قايتا ٶڭدەۋگە ەمەس, بورداقىلاۋ الاڭدارى ارقىلى جٸبەرٸلەدٸ. سوندىقتان فەرمەرلەر مالدى ەت كومبيناتىنا ەمەس, بورداقىلاۋ الاڭىنا تاپسىرسا عانا مالعا سۋبسيدييا الادى. ياعني, ولار بٸزگە ەت بەرۋگە قۇشتار ەمەس. ال بورداقىلاۋشىلارعا ەكسپورت تيٸمدٸ, سوندىقتان سۋبسيدييامەن الىنعان مال ساتىپ الۋشىلارعا كەتەدٸ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ت.بەرەكەشەۆ.
سەنات تٶراعاسى جاۋاپ رەتٸندە ايتقان سٶزٸندە ەگەر ەر زاۋىت ەڭ بولماعاندا 90% قۋاتىندا جۇمىس ٸستەگەن بولسا, وندا ٶنٸم كٶلەمٸ مٷلدەم باسقا ەرٸ نارىقتاعى بٶلشەك باعا دا باسقا بولادى, بۇل رەتتە دەلدالدار ازايادى.
"قازٸر بٸز حالىق تاماعىنىڭ توق بولۋىن, نەگٸزگٸ ازىق-تٷلٸكتٸڭ قولجەتٸمدٸ بولۋىن ويلاستىرۋىمىز كەرەك. بۇل بٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸمٸز. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ الدىندا سالا رەتٸندە باسىمدىقتار بار. قازاقستاندىقتار تۋرالى ۇمىتپايىق. ولاردىڭ داستارقانىندا قولجەتٸمدٸ دەمدٸ ەت بولۋى كەرەك. الدىمەن ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن ويلاۋ كەرەك. ٶز ەلٸمٸزدٸڭ توقشىلىقتا بولۋى ماڭىزدى", - دەدٸ د.نازارباەۆا.
سەنات باسشىسى ەت سالاسىنىڭ قازٸرگٸ جاعدايى تۋرالى ايتا كەلٸپ, ونىڭ جەڭٸل ٶنەركەسٸپپەن بايلانىسىن اتاپ ٶتتٸ.
"مالدى سويۋ - بۇل دا ماڭىزدى مەسەلە. سەبەبٸ تەرٸنٸڭ ساپاسى بٸزدە جەڭٸل ٶنەركەسٸپتٸڭ دامۋىنا ەسەر ەتەدٸ. بۇل مەسەلەگە بارلىق جاعىنان كەشەندٸ تٷردە قاراۋ كەرەك", - دەدٸ ول.
داريعا نازارباەۆا كەزدەسۋدٸ قورىتىندىلاي كەلٸپ, پارلامەنتتٸك تىڭداۋدان كەيٸن دە جۇمىس جالعاساتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
"2020 جىلدىڭ سوڭىنا - 2021 جىلدىڭ باسىنا قاراي اگروٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋدىڭ جول كارتاسى دايىن بولادى. زەردەلٸ زاڭدار مەن ەرەجەلەر قابىلدانۋى كەرەك. سٸزدەرمەن مٷددەمٸز ورتاق – اۋىل شارۋاشىلىعىمىزدى كٶتەرۋ, وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ دەمدٸ ەرٸ ارزان ٶنٸمدەرٸ داستارقاندا مول بولۋى ٷشٸن باي ەل بولۋ كەرەك. ونى قاراپايىم زاتتاردىڭ ەكونوميكاسى دەيمٸز", - دەدٸ د.نازارباەۆا.
