پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: زاڭ مەن تەرتٸپ, ەكونوميكالىق ٶسٸم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا جەنە ازاماتتاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸن قايتا جانداندىرۋعا باعىتتالعان كەشەندٸ شارالاردى جٷزەگە اسىرۋ مٸندەتٸن قويدى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جٷزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلٸمٸزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن ساپالى تٷردە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ شارالار كەشەنٸ جٷزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جۇمىس ەربٸر ازامات ٷشٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. باستى ماقسات – حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ جاسىن ۇزارتا تٷسۋ. 2025 جىلى 14 شٸلدەدە مٸندەتتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ جاڭا زاڭعا قول قويىلۋى ماڭىزدى قادامداردىڭ بٸرٸ بولدى.
«مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ەرەكشە باسىمدىقتارىنىڭ بٸرٸ – حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز 2029 جىلعا قاراي حالىقتىڭ ورتاشا ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعىن 77 جاسقا دەيٸن جەتكٸزۋ. جالپى بۇل ماقسات قولجەتٸمدٸ. جىل سايىنعى ديناميكادا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنىڭ وڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ بايقالادى. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقتىڭ ورتاشا كٷتٸلەتٸن ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى العاش رەت 75 جاستان استى. مەملەكەت باسشىسى مەن ٷكٸمەتتٸڭ قولداۋى ارقاسىندا حالىق دەنساۋلىعىنىڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك تۋىپ وتىر», – دەپ اتاپ ٶتتٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اقمارال ەلنازاروۆا.
پروفيلاكتيكالىق سكرينينگتەر مەملەكەت كەپٸلدٸك بەرەتٸن مەديتسينالىق قىزمەتتەر پاكەتٸنە ەنگٸزٸلدٸ
مەمس جٷيەسٸ ەنگٸزٸلگەننەن بەرٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ٷش ەسەگە ارتتى. بۇل حالىقتىڭ جوعارى تەحنولوگييالىق جەنە قىمبات قىزمەتتەرگە قولجەتٸمدٸلٸگٸن كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
ەندٸ بارلىق مەديتسينالىق كٶمەك ناقتى ەكٸ بٶلٸككە بٶلٸنەدٸ: ەل تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا مەملەكەت تولىق كەپٸلدٸك بەرەتٸن بازالىق پاكەت جەنە ساقتاندىرىلعان ازاماتتارعا ارنالعان كەڭەيتٸلگەن ساقتاندىرۋ پاكەتٸ.
«14 شٸلدەدە تيٸستٸ زاڭعا قول قويىلدى. وسى زاڭ بويىنشا مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەن تەگٸن مەديتسينالىق كەپٸلدەندٸرٸلگەن كٶمەك كٶلەمٸ پاكەتتەرٸنٸڭ ارا-جٸگٸ ناقتى بٶلٸنەتٸن بولادى. ساقتاندىرۋ مەرتەبەسٸنە قاراماستان بارلىق ازاماتتارعا ەڭ كٶپ تارالعان جەنە ەلەۋمەتتٸك مەنٸ بار اۋرۋلار بويىنشا سكرينيگتەر قولجەتٸمدٸ بولادى. ونكولوگييالىق, جٷرەك قان تامىرلارى اۋرۋلارىن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان سكرينيگتەردٸڭ جاڭا تٷرلەرٸ ەنگٸزٸلۋدە. سونداي-اق ميداعى قان اينالىمى بۇزىلۋىن ەرتە انىقتاۋ ٷشٸن 50 جاستان اسقان ەر ازاماتتارىمىزعا جاڭا سكرينيگ تٷرٸ ەنگٸزٸلەدٸ. ەلەۋمەتتٸك مەنٸ بار اۋرۋلارعا كٷدٸك تۋعان جاعدايدا تەكسەرۋلەر بارلىعىنا تەگٸن بولادى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ اقمارال ەلنازاروۆا.
2026 جىلعا قاراي مەمس جٷيەسٸمەن قوسىمشا 1 ملن-نان استام ادام قامتىلادى
«مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» زاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار شارانى جٷزەگە اسىرۋ كٶزدەلگەن.
ەلەۋمەتتٸك وسال توپتاردى مەمس-پەن قامتۋدى كەڭەيتۋ: حالىقتى بارىنشا جٷيەگە تارتۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك وسال توپتاعى ازاماتتار ٷشٸن جارنالاردى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ تٶلەۋ تەتٸگٸ ەنگٸزٸلەدٸ. بۇل نورمانى جٷزەگە اسىرۋ 2026 جىلعا قاراي قوسىمشا 1 ملن-نان استام ادامدى مەمس جٷيەسٸمەن قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەدٸل جارنا جٷيەسٸن ەنگٸزۋ: ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك قاعيداتىن ساقتاۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىم جاسالاتىن كٸرٸستٸڭ جوعارعى شەگٸ الىنىپ تاستالادى. بۇل تەسٸل ازاماتتاردىڭ جٷيەگە ٷلەسٸن ولاردىڭ تابىسىنا ساي ەتٸپ, سالا بيۋدجەتٸنە جىل سايىن قوسىمشا 200 ملرد تەڭگەگە دەيٸن قارجى ەكەلەدٸ.
مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋدى ارتتىرۋ: جەڭٸلدٸكتٸ ساناتتاعى 11 ملن ازامات ٷشٸن مەملەكەت جارناسىنىڭ مٶلشەرلەمەسٸن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ارتتىرۋ كٶزدەلگەن. بۇل شارا 2030 جىلعا قاراي قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸن 289 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بٸرىڭعاي مەديتسينالىق قىزمەتتەر پاكەتٸن قالىپتاستىرۋ: 2027 جىلدان باستاپ مەملەكەت كەپٸلدٸك بەرەتٸن تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶلەمٸ (تمككك) مەن مەمس پاكەتٸ اراسىنداعى ناقتى ايىرماشىلىقتى بەلگٸلەيتٸن بٸرىڭعاي پاكەت ەنگٸزٸلەدٸ. وسىلايشا ەربٸر ازامات مەملەكەت كەپٸلدٸك بەرەتٸن قىزمەتتەردٸ جەنە ساقتاندىرۋ ەسەبٸنەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ ناقتى بٸلە الادى.
انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلٸمٸزدە ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى العاش رەت 75,4 جاسقا جەتتٸ. انا ٶلٸمٸ كٶرسەتكٸشٸ 12%-عا تٶمەندەپ, تاريحي مينيمۋمعا جەتتٸ. سونداي-اق نەوناتالدىق ٶلٸم 20%-عا, سەبي ٶلٸمٸ 11%-عا, ال بالا ٶلٸمٸ 8%-عا ازايدى.
2024 جىلى ەلٸمٸزدە العاش رەت «فەتالدى مەديتسينا» يننوۆاتسييالىق تەحنولوگيياسى ەنگٸزٸلدٸ: 71 جاتىرٸشٸلٸك (ۇرىققا) وپەراتسييا جاسالىپ, نەتيجەسٸندە 96 نەرەستەنٸڭ ٶمٸرٸ ساقتالىپ قالدى. جاڭا تۋعان سەبيلەر حيرۋرگيياسى دا قارقىندى دامۋدا – 2025 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا تۋا بٸتكەن دامۋ اقاۋلارى بار 600 نەرەستەگە وتا جاسالدى.
اۋىتقۋلاردى ەرتە انىقتاۋ ٷشٸن ەلدە تيٸمدٸ ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرىلدى – بٸر كٷندٸك كلينيكالار, ۇرىقتى قورعاۋ ورتالىقتارى اشىلدى. بالالارعا تۋعاننان باستاپ تٶرت تٷرلٸ سكرينينگ جٷرگٸزٸلەدٸ: نەوناتالدىق, اۋديولوگييالىق, پسيحوفيزيكالىق جەنە وفتالمولوگييالىق. بۇل جۇمىس نەتيجەسٸن بەردٸ – تۋا بٸتكەن اقاۋلارى بار بالالار اراسىنداعى باستاپقى مٷگەدەكتٸك 7,5%-عا تٶمەندەدٸ, ال جاڭا تۋعانداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸ 88%-دان 93%-عا دەيٸن ارتتى.
بالالارعا كٶرسەتٸلەتٸن كٶمەكتٸ جاقسارتۋ ٷشٸن ەربٸر امسك ۇيىمىندا پەدياترييالىق بٶلٸمدەر ۇيىمداستىرىلۋدا. يۋنيسەف قولداۋىمەن ەمحانالاردا بالالاردى دامىتۋ جەنە ەرتە ارالاسۋ ورتالىقتارى اشىلىپ جاتىر. بٷگٸندە وسىنداي 100 ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ, وندا دامۋىندا قيىندىقتارى بار بالالار كەشەندٸ كٶمەك الادى. بالالار اراسىندا اۋتيزم دياگنوزى قويىلعاندار سانىنىڭ كٶبەيۋٸنە بايلانىستى ولاردىڭ رەابيليتاتسيياسىنا ارنالعان تٶسەك-ورىن سانى 4 ەسەگە ارتتى.
انالاردى قولداۋ ٷشٸن العاش رەت ەيەلدەردٸڭ رەپرودۋكتيۆتٸك دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان «انالار ساۋلىعى» باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلدى. سونىمەن قاتار شالعاي اۋىلدارداعى ەيەلدەر ٷشٸن جوعارى قاۋٸپ توبىنداعى جٷكتٸ ەيەلدەردٸ الدىن الا گوسپيتاليزاتسييالاۋعا ارنالعان «سالاۋاتتى انا» پانسيوناتتارى اشىلىپ جاتىر.
اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ: 655 مەديتسينالىق نىساننىڭ 538-ٸ ٸسكە قوسىلدى
ەلٸمٸزدە ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ مەديتسينالىق ورتالىقتارىمەن قاتار قوياتىن بٸرەگەي وپەراتسييالار جاسالۋدا. جٷرەك پەن ٶكپەنٸ ترانسپلانتاتسييالاۋ, سونداي-اق بٷيرەكتٸڭ ٷشجاقتى ايقاسپالى ترانسپلانتاتسيياسى سيياقتى اسا كٷردەلٸ وپەراتسييالار جاسالادى. قازاقستان وسىنداي وپەراتسييالار ورىندالاتىن ەلەمدەگٸ التى ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ.
مي اۋرۋلارىن ەمدەۋدە «گامما-پىشاق» تەحنولوگيياسى قولدانىلسا, ونكولوگييالىق دەرتتەرگە قارسى زاماناۋي پروتوندىق تەراپييا ەنگٸزٸلۋدە.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جوسپارلانعان 655 نىساننىڭ 538-ٸ سالىندى.
«بۇل نىساندار بۇرىن مەديتسينا نىساندارى بولماعان اۋىلداردا, سونداي-اق ەسكٸرگەن جەنە بەيٸمدەلمەگەن عيماراتتاردىڭ ورنىنا سالىنۋدا. نەتيجەسٸندە شامامەن 1 ميلليون اۋىل تۇرعىنى مەديتسينالىق قىزمەتپەن قامتىلادى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اقمارال ەلنازاروۆا.
36 وبلىستىق اۋرۋحانا مەن 17 پەريناتالدىق ورتالىققا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. بالالار بٶلٸمشەلەرٸندەگٸ تٶسەك-ورىن قورى 38%-عا ۇلعايدى. شامامەن 2,1 مىڭ بٸرلٸك مەديتسينالىق جابدىق ساتىپ الىنىپ, سونىڭ نەتيجەسٸندە جاراقتاندىرۋ دەڭگەيٸ 86%-عا (62%-دان) دەيٸن ٶستٸ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە كادر دايارلاۋدى كٷشەيتۋ, دەرٸ-دەرمەك باعاسىن تٶمەندەتۋ جەنە تسيفرلىق ترانسفورماتسييانى دامىتۋ شارالارى قابىلدانۋدا
دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە كادرلىق مەسەلەلەر دە شەشٸلۋدە. «پەدياترييا» ماماندىعى قايتا ەنگٸزٸلٸپ, ٶتە تاپشى 14 بالالاردى ەمدەۋ ماماندىعى بويىنشا رەزيدەنتۋرا اشىلدى.
«ادامي كاپيتالدى دامىتۋ باعىتىندا مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدٸ كٷشەيتٸپ, ناۋقاستاردى دەربەس قابىلداۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, مەيٸربيكەلٸك تەجٸريبەنٸ دامىتامىز. ٷزدٸكسٸز كەسٸبي دامۋ سيمۋلياتسييالىق ورتالىقتارى مەن قاشىقتان وقىتۋ پلافورمالارى ارقىلى ەنگٸزەمٸز. جىل سايىن مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىنا قابىلداناتىن تالاپكەرلەر سانىنىڭ كٶبەيۋٸ دەرٸگەر كەسٸبٸنٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋدىڭ بەلگٸسٸ. 2025 جىلى مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تٷلەكتەرٸ 11 600 ماماندى قۇرادى. ولاردىڭ ٷشتەن ەكٸسٸ ٶڭٸرلٸك بٶلۋ بويىنشا مەديتسينالىق ۇيىمدارعا جۇمىسقا ورنالاستى. مامانداردى ٶڭٸرلەرگە تارتۋ ٷشٸن مەملەكەتتەن قولداۋ شارالارى جٷزەگە اسىرىلۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قوسىمشا ەلەۋمەتتٸك قارجىلاي كٶمەك قاراستىرىلعان. كادر تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەرگە جۇمىسقا كەلگەن اسا تاپشى ماماندىقتار دەرٸگەرلەرگە 8,5 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە تٶلەم قاراستىرىلعان», – دەپ اتاپ ٶتتٸ اقمارال ەلنازاروۆا.
فارماتسەۆتيكا سالاسىندا 2029 جىلعا دەيٸن وتاندىق دەرٸ-دەرمەك ٶندٸرٸسٸ ٷلەسٸن 50%-عا جەتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرمانى ورىنداۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. باعا قالىپتاستىرۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شەكتٸ باعالاردى ايقىنداۋ تەتٸگٸ قايتا قارالدى: ارتىق شىعىندار الىنىپ تاستالدى جەنە دجەنەريكتەردٸڭ باعاسى تٷپنۇسقا پرەپاراتتار قۇنىنىڭ 30%-ىنا دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ. تەك «سق-فارماتسييا» ساتىپ الاتىن ەڭ قىمبات 20 دەرٸلٸك پرەپارات بويىنشا عانا شامامەن 18 ملرد تەڭگە ٷنەمدەلۋٸ كٶزدەلۋدە. جالپى العاندا, تمككك جەنە مەمس جٷيەسٸ اياسىندا شەكتٸ باعالار 19%-عا تٶمەندەيدٸ, ال كٶتەرمە جەنە بٶلشەك ساۋدا سەگمەنتتەرٸندە 30%-عا دەيٸن تٶمەندەيدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
رەفەرەنتتٸك باعا بەلگٸلەۋدٸڭ جاڭا مودەلٸن ەنگٸزۋ دەرٸ-دەرمەك قۇنىن 12%-عا تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر, ال جالپى ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸك شامامەن 50 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى.
بۇل قاراجات تەراپييانىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن كەڭەيتۋگە جەنە ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالادى. سونىمەن قاتار امبۋلاتورييالىق دەرٸلٸك قامتاماسىز ەتۋ تٸزٸمٸ وڭتايلاندىرىلىپ, بۇل ٶز كەزەگٸندە يننوۆاتسييالىق پرەپاراتتاردى ەنگٸزۋ ٷشٸن قوسىمشا رەسۋرستار بوساتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار سالانىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسيياسى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بٸرىڭعاي مەملەكەتتٸك مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيە قۇرىلۋدا. قابىلداۋلار تۋرالى جالعان جازبالارمەن كٷرەسۋ ماقساتىندا 2024 جىلدىڭ تامىزىنان باستاپ پاتسيەنتتەردٸ تسيفرلىق سەيكەستەندٸرۋ جوباسى («تسيفرلىق قۇجات» جەنە Face ID ارقىلى) ٸسكە قوسىلدى. نەتيجەسٸندە نەگٸزسٸز كٶرسەتٸلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر كٶلەمٸ 6%-عا (4,7 ملرد تەڭگەگە) ازايدى.
سۇرانىسى ەڭ جوعارى 8 مەديتسينالىق انىقتاما تٷرٸ تسيفرلاندىرىلدى:
· 073/ۋ «كٶلٸك قۇرالىن باسقارۋعا رۇقسات بەرۋ»,
· 075/ۋ «مەديتسينالىق انىقتاما»,
· 052-2/ۋ «بالانىڭ دەنساۋلىق پاسپورتى»,
· 026/ۋ «دكك قورىتىندىسى»,
· 069/ۋ «ساناتوريي-كۋرورتتىق كارتا»,
· 076/ۋ «قارۋ ۇستاۋعا رۇقسات الۋ»,
· 038/ۋ «ۋاقىتشا ەڭبەككە جارامسىزدىق تۋرالى انىقتاما».
جىل باسىنان بەرٸ اقپاراتتىق جٷيەلەردە 4,7 ملن-نان استام وسىنداي قۇجات تٸركەلدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا «ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراقتارىن» قاعاز تٷرٸندە قولدانۋدى تولىقتاي الىپ تاستاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ فۋنكتسيونالى وڭتايلاندىرىلىپ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە تٷسەتٸن جٷكتەمە 40%-عا دەيٸن ازايدى. ماڭىزدى قادامداردىڭ بٸرٸ – بيىلعى جىلدىڭ قىركٷيەگٸنەن باستاپ جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندەگٸ «دەرٸگەر كٶمەكشٸسٸن» ەنگٸزۋ, بۇل دياگنوستيكا ٷدەرٸسٸن وڭتايلاندىرۋعا جەنە قاتەلٸكتەردٸ بارىنشا ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
