Freedom Inside '26

ماتەماتيكا مايتالمانى

ماتەماتيكا مايتالمانى

ۇلاعاتتى ۇستاز گٷلجازيرا ناربەكوۆا تۋرالى ٷزٸك سىر


ماتەماتيكا – جەر بەتٸندە ەكٸنٸڭ بٸرٸ مەڭگەرٸپ, قولتىعىنان ۇستاپ, باۋىرىنا تارتىپ الا قويار وڭاي قۇبىلىس ەمەس. جالىنان وڭايلىقپەن ۇستاتا قويماس كٷردەلٸ عىلىم, تۇڭعيىق سالا.

ورتادا جٷرگەن جٷز ەمەس, مىڭ ادامنىڭ بٸرلٸ-جارىمىنىڭ عانا ٶرەسٸ جەتٸپ, ساناسى يلٸكتٸرە الار ماتەماتيكا بٸرەۋلەر ٷشٸن ەلٸ دە شەشۋٸنە, تٷبٸنە, تٷبٸرٸنە جەتە الماي جٷرگەن قيىن دا كٷردەلٸ ەلەم, ال بٸرەۋلەر ٷشٸن مٷلدەم قول جەتپەس ارمان.
وسىنداي قيىن سالانى مەڭگەرگەن قازاقستانداعى, ونىڭ ٸشٸندە وڭتٷستٸكتەگٸ ەڭ تاڭداۋلى ماتەماتيكتەردٸڭ بٸرٸ – كەنتاۋ قالاسىنداعى «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتىندا دەرٸس بەرەدٸ.

بٸز بٷگٸنگٸ تاقىرىپتا وسى قيىندىعى مەن قىزىعى مول پەننٸڭ قىر-سىرىن تولىق مەڭگەرگەن ۇلاعاتتى ۇستاز, كەنتاۋ قالالىق «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتى ماتەماتيكا پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ گٷلجازيرا مىرزانقىزى ناربەكوۆا تۋرالى سٶز قوزعاعاندى جٶن سانادىق.

ايتا كەتەيٸك, كەنتاۋ قالاسىنداعى «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتى اشىلعالى بەرٸ ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋ نەتيجەسٸ بويىنشا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە جوعارى بالل جينايتىن ٷزدٸك مەكتەپتەردٸڭ قاتارىنان تٷسپەي كەلەدٸ. تٸپتٸ, قايبٸر جىلدارى ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا, قازاقستانداعى ەڭ ٷزدٸك مەكتەپتەردٸڭ العاشقى ٷشتٸگٸنە ەندٸ. ەسٸرەسە, اۋىل بالالارىنىڭ ٸشٸنەن دارىندى بالالاردى جيناپ, بٸلٸم بەرەتٸن بۇل مەكتەپتٸڭ وقۋشىلارى تالاي حالىقارالىق وليمپيادالارعا قاتىسىپ, جٷلدەلٸ ورىنداردى يەلەنٸپ كەلەدٸ. اينالىپ كەلگەندە مۇنىڭ بارلىعى سول بٸلٸم ۇياسىنداعى مۇعالٸمدەردٸڭ جەمٸسٸ ەكەنٸ سٶزسٸز. سەبەبٸ, ەگەر وقۋشى دارىندى بولسا, وندا مۇعالٸمگە ەكٸ ەسە قابٸلەتتٸلٸك قاجەت. بۇل تۇستا جاي مەكتەپتٸڭ مۇعالٸمدەرٸنە قاراعاندا, «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ ۇستازدارى ەكٸ ەسە ەڭبەكتەنەتٸنٸن ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن. ال گٷلجازيرا مىرزانقىزى – وسى مەكتەپ جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ ەڭ باسىندا تۇرعان, ەسەلٸ ەڭبەكتەرٸمەن ەرەكشەلەنەتٸن ۇستازداردىڭ بٸرٸ ەرٸ بٸرەگەيٸ دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.



شىنى كەرەك, قىزىلوردا, الماتى, جامبىل وبلىستارىنىڭ حالقى, وڭتٷستٸكتەگٸ سوزاق, وتىرار, بەيدٸبەك اۋداندارى, تٸپتٸ تٷركٸستان قالاسى تۇرعىندارىنىڭ كٶپشٸلٸگٸ بالالارىن وسى مەكتەپكە وقىتقىسى كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ, بۇل بٸلٸم وشاعى ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋ قورىتىندىسىنا سەيكەس وقو بويىنشا ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش كٶرسەتٸپ وتىرعان مەكتەپتەردٸڭ قاتارىندا بولسا, رەسپۋبليكا بويىنشا «قازاقستانداعى ەڭ ٷزدٸك 10 مەكتەپ» قاتارىنان كٶرٸنٸپ كەلەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە, مۇندا جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول, ٶز ماماندىعىن تەرەڭ مەڭگەرگەن ەرٸ ساباعىنا ٷلكەن دايىندىقپەن كەلەتٸن, ەربٸر ساباعى تارتىمدى دا قىزىقتى, وزىق ٷلگٸدەگٸ ەدٸستەمەلەردٸ تيٸمدٸ قولدانا بٸلەتٸن ٸزدەنٸمپاز, جاقسىلىققا جانى قۇمار بٸلٸكتٸ ۇستاز – گٷلجازيرا مىرزانقىزى دەرٸس بەرەدٸ. ەلگٸندە ايتقانداي, كٶپ اتا-انالار بالالارىن وسى مەكتەپكە بەرگٸسٸ كەلسە, ولاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ ناقتى ماتەماتيكادان بالالارىنا گٷلجازيرا ناربەكوۆا دەرٸس بەرگەنٸن قالايدى. سەبەبٸ, ونىڭ دارىندى بالالارمەن جۇمىس جٷرگٸزۋدە تەجٸريبەسٸ وراسان زور. ونىڭ وقۋشىلارى مەكتەپٸشٸلٸك, قالالىق, وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق وليمپيادالاردا ٷنەمٸ جٷلدەلٸ ورىندارعا يە بولىپ كەلەدٸ. ەيتپەسە, ماتەماتيكا – قيىن ساباق, ەسٸرەسە, كٶپ ويلاۋدى, لوگيكانى قاجەت ەتەدٸ.
بٸر ەرەكشەلٸگٸ, وسى قيىن دەرٸستٸ گٷلجازيرا مىرزانقىزى تٷرلٸ ويىندار ارقىلى ٶتكٸزەدٸ, وقۋشىلاردىڭ ويلاۋ قابٸلەتٸن ارتتىرىپ, جەڭٸل جولدارمەن تٷسٸندٸرۋگە تىرىسادى.

مٸنە, كٶردٸڭٸز بە, «مۇعالٸم قانداي بولسا, مەكتەپ تە سونداي» دەمەكشٸ, ەگەر مۇعالٸم بٸلٸمدٸ بولسا, سول مەكتەپتەن تٷلەگەن بالالار دا بٸلٸمدٸ, پاراساتتى بولىپ شىعادى. سوسىن مۇنداي مەكتەپكە, مۇنداي مۇعالٸمگە اتا-انالار قالاي تالاسپاسىن?!

نەگٸزٸ, بٷكٸل سانالى عۇمىرىن ۇستازدىققا, ۇرپاق تەربيەسٸنە ارناپ كەلە جاتقان گٷلجازيرا مىرزانقىزىنىڭ اتقارعان ٸستەرٸ ۇشان-تەڭٸز. ول قىزمەت جاساعان مەكتەپتٸڭ جۇلدىزى ەردايىم جارقىراپ جانىپ, شەكٸرتتەرٸ بيٸك بەلەستەردٸ باعىندىرىپ جٷرەدٸ. ٶزٸ سونداي پاراساتتى, ەدٸل, جان-جاقتى بٸلٸمدٸ, الىستان ويلايتىن العىر دا ارداقتى جان. ونىمەن قوسا, «ۇلى ادام ۇلىق بولمايدى, مەۋەلٸ اعاش بيٸك بولمايدى» دەمەكشٸ, ٷلكەنمەن دە, كٸشٸمەن دە تٸل تابىسا بٸلەتٸن ٶتە قاراپايىم, كٸشٸپەيٸلدٸگٸ تاعى بار. گٷلجازيرا مىرزانقىزى قازاق بالاسىنىڭ بٸلٸمدٸ بولىپ, ماتەماتيكا پەنٸن جەتٸك مەڭگەرٸپ, ەل بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋىنا ٷلەس قوسار تۇلعا بولۋىن ٷنەمٸ جان-تەنٸمەن قالاپ جٷرەدٸ. ەل بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋى ٷشٸن ەڭ باستىسى بٸلٸم كەرەك ەكەندٸگٸن جان-دٷنيەسٸمەن سەزٸنگەن ول ۇستازدىق جولدى, مۇعالٸمدٸك ماماندىقتى قاسيەتتٸ ماماندىق دەپ سانايدى. سوندىقتان بولار, ەربٸر شەكٸرتٸنٸڭ جانىنا ٷڭٸلٸپ, كٶكٸرەگٸندە جىلت ەتكەن بٸر قاسيەتتٸ بايقاسا ونىڭ شىراعىن جاعىپ, جالىنىن لاۋلاتۋعا تىرىسادى. ٷزدٸكسٸز كەمەلدٸككە ۇمتىلىپ, كٷن دەمەي, تٷن دەمەي, بويىنداعى جالىنىن, ارمان-تٸلەگٸنٸڭ بەرٸن بٸلٸم جولىنا ارناعان جاننىڭ ەڭبەگٸ مەڭگٸلٸك ٶشپەيتٸنٸ اقيقات.

بٸر قۋانارلىعى, عۇمىر بويى بٸلٸم سالاسىنىڭ ساردارى بولىپ كەلە جاتقان گٷلەكەڭ ەربٸر بالاعا ەرەكشە ىقىلاسپەن قارايدى. ساباقتان تىس ۋاقىتتا ٷلگەرٸمٸ ناشار وقۋشىلارعا قوسىمشا ساباقتار ٶتكٸزٸپ تۇرادى. ونىڭ مەيٸرٸمگە تولى جٷرەگٸ شەكٸرت بويىنداعى تالاي اعاتتىقتى كەشٸرەدٸ. ونىڭ بويىنداعى بٸلٸم مەن اقىل-ويىنىڭ قۋاتى تالاي تەنتەكتٸ جۋاسىتىپ, نەبٸر ەركەنٸ ساباسىنا تٷسٸرەدٸ, تەرتٸپكە باۋلىپ, ەسەيتٸپ, ەرجەتكٸزەدٸ. سوندىقتان وعان ەربٸر شەكٸرتٸ ٷلگٸ-ٶنەگە رەتٸندە قاراپ, «سٷيٸكتٸ مۇعالٸمٸم, ۇستازىم» دەپ سىيلايدى, قۇرمەتتەيدٸ.

قازاقتىڭ بٸرتۋار ۇلى, باتىر بابامىز باۋىرجان مومىشۇلى مۇعالٸمدەر جايىندا: «ۇستازدىق – ۇلى قۇرمەت! سەبەبٸ, ۇرپاقتاردى ۇستاز تەربيەلەيدٸ. بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا, ەڭبەكقور ەگٸنشٸسٸن دە, كەنشٸسٸن دە ۇستاز ٶسٸرەدٸ... ٶمٸرگە ۇرپاق ەكەلگەن انالاردى قالاي ارداقتاساق, سول ۇرپاقتى تەربيەلەيتٸن ۇستازداردى دا دەل سولاي قۇرمەتتەۋٸمٸز كەرەك», – دەگەن ەكەن. شىنىندا دا, بار سانالى عۇمىرىن, جاستىق جولى مەن كٷش قايراتىن, تەرەڭ دە تەلەگەي بٸلٸمدەرٸن شەكٸرتتەرٸنە ارناعان ۇستازدار قاۋىمىنا بەرٸلگەن بۇدان ارتىق باعا بولماس. وسى ورايدا ٶز ٸسٸنە بەرٸلگەن, جاڭالىقتى جاتسىنباي قابىلدايتىن, شەكٸرتتەرٸنٸڭ جانىنا نۇر قۇيىپ, ٶمٸرگە ٶزٸ دە باقىتتى بولىپ, ٶزگەلەردٸ دە باقىتقا جەتكٸزسەم دەپ جٷرەتٸن اياۋلى ۇستاز گٷلجازيرا مىرزانقىزىنا شىعارماشىلىق شابىت پەن تولاعاي تابىستار تٸلەيمٸز.

بٸر قۋانىشتىسى, شىنايى باقىتىن ەڭبەكتەن تاۋىپ, بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنە كٷللٸ عۇمىرىن ارناعان گٷلەكەڭە ۇجىمداعى ەرٸپتەستەرٸ دە, وقۋشىلارى دا ەرەكشە قۇرمەتپەن, ٸزگٸ ٸلتيپاتپەن قارايدى. ەل-جۇرتىنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەنگەن گٷلجازيرا ناربەكوۆا اپايىمىزعا شىققان بيٸگٸڭٸزدەن ەشقاشان تٶمەندەمەڭٸز دەگٸمٸز كەلەدٸ. ونىڭ جەتكەن جەتٸستٸگٸ, شىققان اسۋىنان گٶرٸ قوعامعا بەرەرٸ مول. بۇعان شٷبەسٸز سەنەمٸز...

سەرٸك جۇماباەۆ

 

https://dalanews.kz/31712