ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن ەدەمٸنٸ العاش كٶرگەندە قاتتى تاڭ قالدىم. كٸشكەنتاي عانا بٷلدٸرشٸننٸڭ پاتريوتتىعى سٷيسٸنتپەي قويمادى. تۋ كٶرسە كەز كەلگەن جەردەن قيىپ الىپ, ودان قالدى كيٸمٸنە جاپسىرىپ, تٸپتٸ بٸرەۋدٸڭ كٶلٸگٸنەن كٶرسە دە جابىسىپ ايرىلماي قالۋى ونىڭ ەرەكشە پاتريوتتىعىنان حابار بەرسە كەرەك. ال جٷرگٸزۋشٸ كۋەلٸگٸنەن نەمەسە جەكە كۋەلٸك سەكٸلدٸ قۇجاتتاردان, ودان قالدى كەز كەلگەن جەردەن قيىپ العان تۋ ٷشٸن اتا-اناسىنىڭ قابىق شىتپاۋى تٸپتٸ قۋانتتى. كٸشكەنتاي پاتريوتتىڭ اناسىمەن تٸلدەسۋگە اسىقتىم.
قۇجاتتاعى تۋدى قيىپ العان
«پاتريوت كەيٸپكەر ٸزدەگەندە بٸزدٸ ەدەمٸنٸڭ ەرەكەتٸ قاتتى سٷيسٸندٸردٸ. ٶزٸڭٸزدٸڭ رەاكتسيياڭىز قالاي بولدى العاشىندا?» دەگەن ساۋالدان باستادىق ەدەمٸنٸڭ اناسىمەن سۇحباتىمىزدى. باسقا باسقا قۇجاتتاعى تۋدى قيىپ الۋدىڭ ماشاقاتى كٶپ ەكەنٸ راس. ٶيتكەنٸ ول قۇجاتتى قالىپقا كەلتٸرۋدٸڭ ٶزٸ وڭاي ەمەس.
بۇل تۋرالى شىدامدى انا «ەدەمٸ كٸشكەنتاي كەزٸنەن ەلٸمٸزدٸڭ ەنۇرانى مەن تۋدى جاقسى كٶرەدٸ. قولىنا ەلٸمٸزدٸڭ كٶك تۋى تٷسسە تاستاماي ۇستاپ جٷرەتٸن ەدٸ. ٶزٸمٸزدٸڭ وتباسىمىزدا, تۋعان تۋىستىڭ ورتاسىندا ونىڭ ەنۇران مەن تۋىمىزعا دەگەن قۇرمەتٸ مەن ىقىلاسىن سٷيسٸنٸپ ايتىپ وتىراتىنبىز ٶزارا.
بٸر كٷنٸ سٸڭٸلٸم ونىڭ سول ەرەكەتتەرٸن «ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە سالايىقشى» دەپ ٶتٸنٸپ قويماعان سوڭ سالا سالعان بولاتىنمىن. بٸر كٷننٸڭ ٸشٸندە بٸرنەشە ميلليون جيناپ سول ۆيدەو كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىن اۋداردى.
حالىقتىڭ ىقىلاسىن كٶرٸپ كەيٸن ونىڭ سول ەرەكەتتەرٸن ۇدايى سالىپ وتىراتىن بولدىم. باسىنان-اق ونىڭ ەرەكەتٸن قۇپتاۋشىلار كٶپ بولدى. ۆيدەونى كٶرگەندەردٸڭ بارلىعى ونى قولداپ, نازارىن اۋداراتىن» دەيدٸ.
بٸزدٸ عانا ەمەس حالىقتىڭ دا ەرەكشە نازارىن اۋدارتقان ەدەمٸنٸڭ قىلىعى كەيٸن تۇراقتى تٷردە اناسىنىڭ پاراقشاسىنان كٶرٸنٸس تاباتىن بولعان.
تۋدىڭ سۋرەتٸن ٷيدٸڭ ەر بۇرىشىنا ٸلٸپ قويعاندى جاقسى كٶرەدٸ...
«پاراقشاڭىزدان بايقاعانىمداي تۋدى, بايراعىمىزدى اقشادان,
جٷرگٸزۋشٸ كۋەلٸگٸنەن قيىپ الىپتى. باسقا تاعى قانداي وقيعالار ورىن الدى?» دەپ سۇرادىق اناسىنان.
«بالاباقشادان كەلە سالىپ, كٶك جەنە سارى تٷستٸ قارىنداشپەن تۋدىڭ سۋرەتٸن سالىپ, ٷيدٸڭ ەر بۇرىشىنا ٸلٸپ قويعاندى جاقسى كٶرەدٸ. قولىنا تۋ ۇستاپ جٷرگەندٸ جاقسى كٶرەدٸ.
ٶزدەرٸڭٸز بايقاعاندارىڭىزداي اقشادان نەمەسە كيٸمدە بولسا كەز كەلگەن جەردەن قيىپ الادى دا ٶز كيٸمٸنە جابىستىرىپ العاندى جاقسى كٶرەدٸ. ەلٸمٸزدٸڭ رەمٸزدەرٸنە دەگەن سونداي بٸر ەرەكشە ماحابباتى بار.
ودان بٶلەك ەلەمدٸ تانىتقان ەنشٸ ديماش قۇدايبەرگەننٸڭ ورىنداۋىنداعى ەنۇرانىمىزدى, ەسكەندٸر حاسانعاليەۆ اتامىزدىڭ ورىنداۋىنداعى «اتامەكەن» سەكٸلدٸ پاريوتتىق ەندەردٸ قوسىپ الىپ ٷنەمٸ تىڭداپ جٷرەدٸ.
پاتريوتتىق ەندەردٸ بار داۋىسىنا شىعارىپ قويىپ تىڭداعاندى جاقسى كٶرەدٸ. ەدەمٸنٸڭ بويىنداعى تالانتتى بٸز ەكٸ جاسىنان باستاپ بايقادىق. ٶتە زەرەك بولدى. بٸرنەشە ەلدٸڭ الفاۆيتٸن قاتەسٸز جازىپ بەرە الادى. سانداردى سانعا قوسىپ جازا الاتىن سول ەكٸ جاسىندا اق. سۋرەت سالاتىنىن دا ەرتە بايقادىق.
ٷيدە وعان تولىقتاي شىعارماشىلىق ەركٸندٸك بەرۋگە تىرىسامىز. ا4 قاعازدى ايلىعىمىز تٷسە سالا ەرتٷرلٸ بوياۋلارىمەن, ٷيگە ەكەلٸپ قوياتىنبىز. دايىندىق كۋرسىنان كەلە سالىپ, قاعازدارىن الىپ وتىرا قالاتىن. ەلٸ سول. سٷيٸكتٸ ٸسٸ ەن تىڭداۋ, ەسٸرەسە كلاسسيكالىق ەندەردٸ تىڭداۋدى جاقسى كٶرەدٸ. ديماشتىڭ ەندەرٸن كٷنٸنە بٸرنەشە مەرتە تىڭداپ جٷرەدٸ. ونىڭ داۋىسىن جاقسى كٶرەدٸ.
ەدەمٸگە اياعىم اۋىر ەكەنٸن 17 اپتاسىندا بٸراق بٸلگەن ەدٸم. ەندوكرينولوگتان ەم قابىلداپ جٷرگەندٸكتەن جەنە گارموندىق دەرٸلەردٸ كٶپ ٸشٸپ قويعاندىقتان دەرٸگەرلەر ماعان بٸردەن جاساندى تٷسٸك جاساۋدى ۇسىندى.
بٸراق ۋزي-دە قول-اياعى ساپ-ساۋ جاتقان بالانى الدىرۋعا جٷرەگٸمنٸڭ دەتٸ بارمادى. ول كەزدە «اۋتيزم» دەگەن سٶزدٸ اتىمەن ەستٸپ كٶرمەگەم. سەبي امان-ساۋ دٷنيەگە كەلدٸ. 1 جاسىنا دەيٸن ۋٸلدەپ, گۋٸلدەپ ساۋ بالاداي دامىپ كەلە جاتتى.
1 جاسىنداعى ەكپەدەن سوڭ 1 اپتا قىزۋى كٶتەرٸلدٸ دە, مٷلدە مەن تانىمايتىن ەدەمٸگە اينالدى. ەسكەرتە كەتەيٸن ەكپە جەي عانا اۋرۋدى قوزدىرۋشى كٷش بولدى دەپ ەسەپتەيمٸن. اتىن اتاسا قارامايدى, اينالامەن شارۋاسى جوق, بٸر ورىندا اينالىپ جٷرە بەرەدٸ, «كەلدٸڭ بە», «كەتتٸڭ بە» نازار اۋدارمايدى, باسىنا اۋىر جاستىقتى باسىپ الىپ جاتقاندى جاقسى كٶرەدٸ. ٶزٸنە عانا بەلگٸلٸ ەلەمٸ بار. سول كٷننەن باستاپ بٸز كٷرەستٸ باستادىق.
بالانى ەمگە اپارماعان جەرٸمٸز, ٸشپەگەن دەرٸمٸز جوق. اۋتيزم – مي قۇرىلىمى دامۋىنىڭ بۇزىلۋى, ەلەۋمەتتٸك ٶزارا ەرەكەتتەسۋدٸڭ بۇزىلۋى عوي ەندٸ. بٸراق اۋتيزمنٸڭ دە ورۆي سەكٸلدٸ نەشە تٷرٸ بار. قىزىم سٶيلەمەسە دە سونداي دارىندى, ۇشقىر ويلى, سونداي زەرەك بولىپ ٶسٸپ كەلەدٸ.
2 جاسىنان كٷللٸ ەرٸپتەر مەن سانداردى, تٷستەردٸ جاتقا بٸلەدٸ. سۋرەت سالعاندى ٶتە جاقسى كٶرەدٸ. سۋرەتتٸ جەنە ٷلكەن ادامنان ارتىق سالادى. ەنۇرانمەن ويانىپ, ەنۇرانمەن ۇيىقتايدى, قولىنان كٶك تۋىن تاستامايدى» دەيدٸ ەرەكشە بٷلدٸرشٸننٸڭ اناسى.
سونداي-اق «ەرينە, ادامعا جاعىمسىز ٸس-ەرەكەتتەرٸ دە جوق ەمەس. قالىپتاسىپ قالعان ستيمدەر مەن ٸس-قيمىلدار. كٶپ سٶزدٸ ەلٸ تٷسٸنبەيدٸ, گيپەربەلسەندٸ. ٶزٸمەن ٶزٸ كٷلۋٸ مٷمكٸن. ەشكٸمگە باعىنباي جىلاۋى مٷمكٸن. بٸراق ول, كٶپ ادام ويلايتىنداي ونىڭ تەربيەسٸزدٸگٸنەن ەمەس, ەرەكشەلٸگٸنەن» دەيدٸ اناسى.
ەدەمٸ ەلەمدەگٸ بٸرنەشە ەلدٸڭ تۋىن جاتقا بٸلەدٸ
ەلٸن جانىنداي جاقسى كٶرەتٸن بٷلدٸرشٸننٸڭ جالپى قانداي بالا ەكەنٸ دە بٸزدٸ قىزىقتىردى.
بۇل تۋرالى اناسى «ەدەمٸ بٸزدٸڭ ەرەكشە بالاقاي. وعان اۋتيزم دەگەن دياگنوز قويىلعان. جاقىندا جەتٸ جاسقا تولدى. بٸراق ەلٸ سٶيلەمەيدٸ. اۋتيزم دەگەن اۋرۋدى بٸلەسٸز عوي يە, بالانىڭ قوعاممەن ەرەكەتتەسۋٸنٸڭ بۇزىلۋى, مي قۇرىلىمى دامۋۋىنىڭ بۇزىلۋى سەكٸلدٸ ٶزگەرٸستەرٸ بار.
بٸراق سوعان قاراماستان ٶتە زەرەك, العىر. ەستە ساقتاۋ قابٸلەتٸ كٷشتٸ. تٸپتٸ كٶزبە كٶز جاتتاپ الادى كەز كەلگەن نەرسەنٸ.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ عانا ەمەس ەلەمدەگٸ بٸرنەشە ەلدٸڭ تۋلارىن جاتقا بٸلەدٸ. ولاردىڭ ەرقايسىسىنىڭ استىنا سول ەلدٸڭ اتتارىن جازىپ قويادى.
سٶيلەمەسە دە قىلىقتى, تەنتەك بالا. فانتازيياسى مىقتى. نەشە تٷرلٸ نەرسە ويلاپ تاۋىپ جٷرەدٸ. مۋلتفيلمنٸڭ كەيٸپكەرلەرٸنٸڭ سۋرەتٸن جاقسى سالادى. ەربٸر قيمىل قوزعالىسىن ەستە ساقتاپ, قاعازعا اينىتپاي تٷسٸرەدٸ. سۋرەتتٸ جالپى ٷلكەن ادامدار سەكٸلدٸ جاقسى سالادى.
ەرمەكسازبەن مۋلتفيلمنٸڭ كەيٸپكەرلەرٸن جاقسى جاسايدى. ٶتە تەز, جىلدام, سٷيكٸمدٸ ەتٸپ جاساي قويادى. جالپى كلەي, قايشى, ەرمەكسازبەن جاقسى جۇمىس جاساي الادى. تٸپتٸ كەيدە قاعازدان ٷستٸنە كيٸم جاساپ الادى. ٶتە بٸر سونداي پىسىق قىز دەپ ايتا الامىن» دەيدٸ.
مينيسترلٸك سىي جاساعان
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ەدەمٸگە مينيسترلٸك تاراپىنان سىي جاسالعانىن بايقاپ قالعان ەدٸك. كەلەسٸ سۇراعىمىز وسى تۇرعىدا ٶربٸدٸ. «ەدەمٸنٸڭ پاتريوتتىعىنا تاڭ قالعان قالقامان سارين اعاسى مەن مينيسترلٸك تاراپىنان سىي جاسالىپتى.
تاعى پاتريوت قىزدىڭ ەرەكەتٸ كٸمدەردٸڭ نازارىن اۋداردى?» دەگەن سۇراعىمىزعا وراي, «اقىن اعامىز قالقامان سارين مەنٸڭ پاراقشاما بۇرىننان جازىلعان بولاتىن. سول مەنٸڭ پاراقشامنان بايقاپ ەدەمٸگە تۋدىڭ سۋرەتٸ بار ەستەلٸكتەر سىيلادى. مەن دە ٶلەڭ جازامىن, اقىنمىن. سوندىقتان قالقامان اعامەن تىعىز قارىم-قاتىناستا ارالاساتىنمىن.
سودان مەنٸڭ پاراقشامنان ەدەمٸنٸڭ قىلىقتارىن, ٶنەرٸن كٶرٸپ سٷيسٸنٸپ جٷرەتٸن. بٸر كٷنٸ ەكٸ مىڭ تەڭگەلٸك اقشاداعى تۋدىڭ سۋرەتٸن قيىپ الىپ, فۋتبولكاسىنا جاپسىرىپ العانىن كٶرٸپ, «مەن ٶزٸم ەدەمٸگە سىي جاساعىم كەلەدٸ» دەدٸ.
سول ەڭگٸمەدەن سوڭ تۋ مەن ەلتاڭبانىڭ تٶسبەلگٸسٸن سىيعا تارتتى. سونداي-اق, ۆيدەونى جەلٸدەگٸ پاراقشاما سالعان كٷنٸ مينيسترلٸكتەن حابارلاستى. قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ گەرالديكالىق جۇمىس باسقارماسىنان حابارلاسىپ, ەدەمٸگە سىي سيياپاتىمىزدى جاساپ بارساق بولا ما دەپ سۇرادى.
قۋانا قابىل الدىم. ٷيگە كەلٸپ, كٶپتەگەن سىي جاسادى. ونىڭ ٸشٸندە تۋىمىز, كيٸز ٷي بەينەسٸندەگٸ راديو سىيلادى. ودان حالىقىمىزدىڭ كٶپتەگەن ماقال مەتەلدەرٸ, جىر تەرمەلەرٸن, دەستٷرلٸ ەندەرٸ, حالىق ەرتەگٸلەرٸ مەن ايتىستارىن دا تىڭداۋعا بولادى ەكەن. ەدەمٸگە كٷشتٸ ەرمەك بولدى. قولىنان تاستاماي تىڭداپ جٷرەدٸ» دەيدٸ.
تۋدىڭ سۋرەتٸ بار كيٸمدەرٸ دە كٶپ
الايدا تۋعا دەگەن سونشالىقتى قۇشتارلىعىنا قاراماستان ەدەمٸنٸڭ اناسى وعان تۋدىڭ سۋرەتٸ بار سىي جاساۋعا تالپىنباپتى. «الايدا ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر تٷكپٸرٸنەن پرينت ورتالىقتار مەن دٷكەندەردٸڭ يەلەرٸ حابارلاسىپ ەدەمٸگە سىي جاساعىمىز كەلەدٸ» دەپ كٶپ تۋدىڭ, بايراقتىڭ سۋرەتٸ بار كيٸمدەر جٸبەرە باستادى.
شىمكەنت, الماتى, سەمەي, استانانىڭ ٶزٸنەن دە, قاراعاندىدان ەدەمٸنٸڭ اتى جازىلعان, تۋ بەينەلەنگەن كٶپ سىيلار, فۋتبولكالار, جەيدەلەر جٸبەرە باستادى. ودان بٶلەك «كٶركەم برەند» دەگەن قازاقشا ۇلتتىق ناعىشتاعى شاپان تٸگەتٸن تسەح ەدەمٸ شاپان تٸگٸپ بەردٸ.
قازٸر ول ەدەمٸنٸڭ ەڭ سٷيٸكتٸ كيٸمٸنە اينالدى. كٷندٸز تٷنٸ تاستاماي كيٸپ جٷرەدٸ. بالاباقشاعا ول كيٸمسٸز بارمايدى. سونداي كٷيگە جەتتٸ. سونداي-اق كٶشەدە تۋ ٸلٸنٸپ تۇرسا, كٶلٸكتەردٸڭ الدىندا تۋ ٸلٸنٸپ تۇرسا شاتتانىپ, مەز مەيرام بولادى. توقتاپ تۇرعان كٶلٸك بولسا ٸشٸنە كٸرٸپ تۋدى الۋعا ەرەكەت جاساعان كٷندەرٸ دە بولدى» دەيدٸ.
ەدەمٸنٸڭ اتا-اناسىمەن دە تانىسقىمىز كەلدٸ. «بٸز جولداسىم ەكەۋٸمٸز دە شىعارماشىلىقتىڭ ادامدارىمىز. ٶلەڭ جازامىز, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸمٸز. بٸز ٷش بالانىڭ اتا-اناسىمىز. ٷلكەنٸمٸز - ديليارا, 10 جاستا. بيىل 4 سىنىپتى اياقتايدى. ەدەمٸ – ٷيدٸڭ ەكٸنشٸسٸ, 7 جاستا. ۇلىمىز ەليحان – 5 جاستا» دەيدٸ ەدەمٸنٸڭ اناسى ايزادا راحىمجانوۆا. كٸشكەنتاي عانا جٷرەگٸنە ەلٸن, جەرٸن سٷيەتٸن, قۇرمەتتەيتٸن سەزٸم بەرگەن ەدەمٸنٸڭ ەرەكەتٸ باسقا دا قازاقستاندىقتارعا ٷلگٸ بولعاي!
