قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ولجاس قۇسپەكوۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ اتىنا ەلٸمٸزدٸڭ مۇناي ٶندٸرەتٸن ٶڭٸرلەرٸندەگٸ ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك, جەر قويناۋىن پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى جەنە مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ زاڭسىز اينالىمى مەسەلەلەرٸ بويىنشا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعانىن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۋىردا ٶتكەن ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميتتە ايتقان سٶزٸن ەسكە سالدى:
«بٸزدٸڭ جاڭا كونستيتۋتسييامىز قورشاعان ورتانى قورعاۋدى مەملەكەتتٸك ساياسات پەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە ناقتى ايقىندايدى».
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, مۇناي ٶندٸرەتٸن ٶڭٸرلەردە بولىپ جاتقان جاعدايلار ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك, جەر قويناۋىن پايدالانۋ جەنە مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ اينالىمى سالالارىندا مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى كٷشەيتۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
«بٷگٸندە قازاقستاندا 1,5 ميلليون گەكتاردان استام جەر مۇناي جەنە مۇناي ٶنٸمدەرٸمەن لاستانعان. ەكولوگييالىق تالاپتاردى بۇزعان مۇناي ٶندٸرۋشٸ كومپانييالارعا ونداعان ميلليارد تەڭگەگە جۋىق ايىپپۇلدار مەن تالاپتار قويىلىپ وتىر», - دەدٸ قۇسپەكوۆ.
سونداي-اق ول اتىراۋ وبلىسىنداعى بٸرقاتار ٸرٸ ەكولوگييالىق زاڭبۇزۋشىلىقتاردى مىسالعا كەلتٸردٸ. اتاپ ايتقاندا, «Oxygenator» جشس رۇقساتسىز مۇناي قالدىقتارىن كەدەگە جاراتقانى ٷشٸن 37 ميلليارد تەڭگە كٶلەمٸندە ايىپپۇلعا تارتىلعان. «كاسپيي نەفت» اق-قا ەكولوگييالىق زاڭبۇزۋشىلىقتار ٷشٸن 13 ميلليارد تەڭگەدەن استام تالاپ قويىلعان.
دەپۋتاتتىق ساۋالدا اقتٶبە وبلىسىنداعى كٶل-باس كەن ورنىنا قاتىستى جاعدايعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ٸلەسپە مۇناي گازىن كەدەگە جاراتۋعا ارنالعان كەشەندٸ گاز دايىنداۋ قوندىرعىسىن سالۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەمەلەردەن جالتارىپ, ەرقايسىسىنىڭ قۋاتى 2 مەگاۆاتت بولاتىن ٷش گازتۋربينالىق قوندىرعىنى پايدالانىپ وتىر. ال كەن ورنىنىڭ ناقتى قاجەتتٸلٸگٸ 1 مەگاۆاتتان از.
«بۇل رەتتە جىلىنا 17 گيگاۆاتت-ساعاتقا دەيٸنگٸ ارتىق ەنەرگييا ارنايى جەرگە تۇيىقتاۋ جٷيەلەرٸنە جٸبەرٸلۋٸ مٷمكٸن. مامانداردىڭ باعالاۋىنشا, بۇل توپىراقتىڭ توزۋىنا جەنە جەر استى سۋلارىنىڭ لاستانۋىنا ەكەلۋٸ ىقتيمال», - دەدٸ دەپۋتات.
سونىمەن قاتار, قۇسپەكوۆ كاسپيي ٶڭٸرٸ ارقىلى مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىستى مەسەلەلەردٸ قوسىمشا تەكسەرۋ قاجەتتٸگٸن مەلٸمدەدٸ. مىسال رەتٸندە دەپۋتات Meliana تانكەرٸنە قاتىستى جاعدايدى كەلتٸردٸ. تەرگەۋ بارىسىندا حابارلانعانداي, 2022-2023 جىلدارى اتالعان تانكەر ارقىلى 2 مىڭ توننادان استام شيكٸزات شىعارىلعان. مەملەكەتكە كەلتٸرٸلگەن زالال 1 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ, بيۋدجەت 300 ميلليون تەڭگەدەن استام سالىق تٷسٸمٸنەن ايىرىلعان.
«نەتيجەسٸندە مەملەكەت تابيعي رەسۋرستاردان جەنە ايماقتاردىڭ دامۋىنا, مەكتەپتەر, اۋرۋحانالار مەن جولدار سالۋعا باعىتتالۋى تيٸس قاراجاتتان قاعىلىپ وتىر», - دەدٸ دەپۋتات.
دەپۋتات بٸرنەشە ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا جٷگٸنٸپ, ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ مەن ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنە مۇناي ٶندٸرۋ جەنە ٸلەسپە گازدى كەدەگە جاراتۋ كەزٸندەگٸ ەكولوگييالىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن تەكسەرۋدٸ, ال تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸنە ٶندٸرٸستٸك قاۋٸپسٸزدٸك نورمالارىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى تاپسىردى.
