Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Oljas Quspekov áleýmettik jelilerinde Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-Ministri Oljas Bektenovtiń atyna elimizdiń munai óndiretin óńirlerindegi ekologiialyq qaýipsizdik, jer qoinaýyn paidalaný talaptarynyń saqtalýy jáne munai ónimderiniń zańsyz ainalymy máseleleri boiynsha depýtattyq saýal joldaǵanyn málimdedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Májilis depýtaty Memleket basshysynyń jýyrda ótken Óńirlik ekologiialyq sammitte aitqan sózin eske saldy:
«Bizdiń jańa Konstitýtsiiamyz qorshaǵan ortany qorǵaýdy memlekettik saiasat pen azamattyq jaýapkershiliktiń negizgi qaǵidattarynyń biri retinde naqty aiqyndaidy».
Depýtattyń aitýynsha, munai óndiretin óńirlerde bolyp jatqan jaǵdailar ekologiialyq qaýipsizdik, jer qoinaýyn paidalaný jáne munai ónimderiniń ainalymy salalarynda memlekettik baqylaýdy kúsheitý qajettigin kórsetip otyr.
«Búginde Qazaqstanda 1,5 million gektardan astam jer munai jáne munai ónimderimen lastanǵan. Ekologiialyq talaptardy buzǵan munai óndirýshi kompaniialarǵa ondaǵan milliard teńgege jýyq aiyppuldar men talaptar qoiylyp otyr», - dedi Quspekov.
Sondai-aq ol Atyraý oblysyndaǵy birqatar iri ekologiialyq zańbuzýshylyqtardy mysalǵa keltirdi. Atap aitqanda, «Oxygenator» JShS ruqsatsyz munai qaldyqtaryn kádege jaratqany úshin 37 milliard teńge kóleminde aiyppulǵa tartylǵan. «Kaspii Neft» AQ-qa ekologiialyq zańbuzýshylyqtar úshin 13 milliard teńgeden astam talap qoiylǵan.
Depýtattyq saýalda Aqtóbe oblysyndaǵy Kól-Bas ken ornyna qatysty jaǵdaiǵa da erekshe nazar aýdaryldy. Onyń aitýynsha, jer qoinaýyn paidalanýshy ilespe munai gazyn kádege jaratýǵa arnalǵan keshendi gaz daiyndaý qondyrǵysyn salý jónindegi mindettemelerden jaltaryp, árqaisysynyń qýaty 2 megavatt bolatyn úsh gaztýrbinalyq qondyrǵyny paidalanyp otyr. Al ken ornynyń naqty qajettiligi 1 megavattan az.
«Bul rette jylyna 17 gigavatt-saǵatqa deiingi artyq energiia arnaiy jerge tuiyqtaý júielerine jiberilýi múmkin. Mamandardyń baǵalaýynsha, bul topyraqtyń tozýyna jáne jer asty sýlarynyń lastanýyna ákelýi yqtimal», - dedi depýtat.
Sonymen qatar, Quspekov Kaspii óńiri arqyly munai ónimderiniń zańsyz ainalymyna qatysty máselelerdi qosymsha tekserý qajettigin málimdedi. Mysal retinde depýtat Meliana tankerine qatysty jaǵdaidy keltirdi. Tergeý barysynda habarlanǵandai, 2022-2023 jyldary atalǵan tanker arqyly 2 myń tonnadan astam shikizat shyǵarylǵan. Memleketke keltirilgen zalal 1 milliard teńgeden asyp, biýdjet 300 million teńgeden astam salyq túsiminen aiyrylǵan.
«Nátijesinde memleket tabiǵi resýrstardan jáne aimaqtardyń damýyna, mektepter, aýrýhanalar men joldar salýǵa baǵyttalýy tiis qarajattan qaǵylyp otyr», - dedi depýtat.
Depýtat birneshe ýákiletti organǵa júginip, Ekologiia ministrligi men Energetika ministrligine munai óndirý jáne ilespe gazdy kádege jaratý kezindegi ekologiialyq talaptardyń saqtalýyn tekserýdi, al Tótenshe jaǵdailar ministrligine óndiristik qaýipsizdik normalarynyń oryndalýyn baqylaýdy tapsyrdy.
