كەيٸنگٸ جىلدارى وتاندىق بٸلٸم سالاسىندا ساپالى جەنە قولجەتٸمدٸ بٸلٸم الۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ وتىر. وسى تۇرعىدا جيٸ ايتىلاتىن ەكٸ ۇعىم بار: بٸرٸنشٸسٸ – «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ», ەكٸنشٸسٸ – ەليتالىق مەكتەپ. سىرت كٶزگە ۇقساس كٶرٸنگەنمەن بۇل ەكٸ فورماتتىڭ ميسسيياسى مەن جٷزەگە اسۋ جولدارى ەرتٷرلٸ.
«كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» – تەك جاڭا مەكتەپتەردٸڭ قۇرىلىسى ەمەس, ەل بولاشاعىنا باعىتتالعان جٷيەلٸ ەرٸ ۇزاقمەرزٸمدٸ ستراتەگييا. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ٸسكە قوسىلعان ۇلتتىق جوبا ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم جٷيەسٸنە تٷبەگەيلٸ سەرپٸلٸس ەكەلٸپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلعى جولداۋىندا بٸلٸم ساپاسىن ارتتىرۋ مەن جاڭا مەكتەپتەر سالۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتكەن ەدٸ. وسى تاپسىرما اياسىندا كەيٸنگٸ 6 جىل ٸشٸندە ەلٸمٸزدە 1 ميلليوننان استام وقۋشىنى قامتيتىن 1000-نان اسا جاڭا مەكتەپ بوي كٶتەردٸ. بۇل تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەكوردتىق كٶرسەتكٸش. جوبانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ەلٸمٸزدٸڭ كەز كەلگەن ٶڭٸرٸندەگٸ, كەز كەلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتاعى بالاعا ساپالى بٸلٸمدٸ تەڭ قولجەتٸمدٸ ەتۋ. ٷشاۋىسىمدى وقىتۋدى جويۋ, اپاتتى مەكتەپتەردٸ الماستىرۋ, وقۋشى ورىن تاپشىلىعىن بولدىرماۋ.
جاڭا مەكتەپتەر بٸرىڭعاي ستاندارت نەگٸزٸندە سالىنىپ جاتىر. بۇل دەگەنٸمٸز – تەك عيماراتتىڭ جاڭا بولۋى ەمەس, بٸلٸم ورداسىنىڭ تۇتاستاي جاڭارۋى. مەكتەپتەر قازٸرگٸ زامانعا ساي IT-سىنىپتارمەن, زەرتحانالارمەن, شىعارماشىلىق جەنە سپورت كەڭٸستٸكتەرٸمەن, ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋگە ارنالعان ينفراقۇرىلىممەن جابدىقتالعان. سونىمەن قاتار مۇندا بٸلٸم مازمۇنى دا جاڭارىپ, وقىتۋ ەدٸستەمەلەرٸ جاڭعىرتىلىپ, مۇعالٸمدەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸ ارتتىرىلىپ جاتىر. بۇل مەكتەپتەردە ەر بالا ٶز ەلەۋەتٸن تولىق اشا الادى. ياعني تەك قالادا ەمەس, اۋىلدا دا بالا زاماناۋي تەحنولوگييامەن, ساپالى بٸلٸممەن قامتىلىپ, تەڭ دەرەجەدە دامۋعا مٷمكٸندٸك الادى. وسىلايشا, جوبا بٸلٸم سالاسىنداعى ٶڭٸرلٸك تەڭسٸزدٸكتٸ جويۋعا, ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك ورناتۋعا, ەلٸمٸزدٸڭ ينتەللەكتۋالدىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالىپ وتىر.
وسى جىل سوڭىنا دەيٸن جوبا اياسىندا 217 جاڭا فورماتتاعى مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. بۇل ٶز كەزەگٸندە 460 000-نان استام وقۋشى ورنىنىڭ اشىلۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ. بىلتىر العاشقى جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەر پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. ال بيىل تاعى بٸرنەشە جٷزدەگەن مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا تيٸس.
«كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا سالىناتىن جاڭا بٸلٸم وردالارى ٶزٸنٸڭ مازمۇنى مەن قۇرىلىمى جاعىنان دەستٷرلٸ مەكتەپتەردەن تٷبەگەيلٸ ەرەكشەلەنەدٸ. ەڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ – بٸرىڭعاي زاماناۋي ستاندارتتىڭ ەنگٸزٸلۋٸ. جوعارىدا ايتقانىمداي تۇرعىلىقتى جەرٸ نەمەسە ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا قاراماستان ساپالى بٸلٸم الۋ ەر بالاعا قولجەتٸمدٸ. «كەلەشەك مەكتەپتەردٸڭ» جارتىسىنا جۋىعى اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردە سالىنىپ جاتىر. بۇل – 200 مىڭنان استام اۋىل بالاسى زاماناۋي, ەرگونوميكالىق, قاۋٸپسٸز بٸلٸم كەڭٸستٸگٸمەن قامتىلادى دەگەن سٶز. جاڭا مەكتەپتەردٸڭ جوباسى دەستٷرلٸ مەكتەپتەرمەن سالىستىرعاندا 15–20 پايىزعا كەڭٸرەك, ال تەحنيكالىق جابدىقتالۋى تٶرت ەسە ارتىق. بۇل بالالاردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا قولايلى ورتا قالىپتاستىرىپ, مۇعالٸمدەردٸڭ ساپالى جۇمىس ٸستەۋٸنە جول اشادى. ەكٸنشٸ ماڭىزدى ەرەكشەلٸك – زاماناۋي تەحنولوگييالارمەن جابدىقتالۋى. ەر مەكتەپتە روبوتتەحنيكا كابينەتتەرٸ, STEM-زەرتحانالار, زاماناۋي پەندٸك كابينەتتەر, حورەوگرافييا زالدارى, كوۆوركينگ ايماقتارى, العاشقى ەسكەري دايىندىققا ارنالعان اشىق الاڭدار, سونداي-اق تٶرت بٸردەي سپورت زال قاراستىرىلعان. بارلىق مەكتەپ جاڭا ٷلگٸدەگٸ جيھازبەن, وقۋ قۇرال-جابدىقتارىمەن تولىق قامتىلعان. مۇعالٸمدەرگە ارنالعان جۇمىس بٶلمەلەرٸ دە قازٸرگٸ زامان تالاپتارىنا ساي جابدىقتالىپ, وقۋ ٷدەرٸسٸن تيٸمدٸ جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸلگەن. ٷشٸنشٸ ەرەكشەلٸك – قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىنىڭ كٷشەيتٸلۋٸ. جاڭا مەكتەپتەر زاماناۋي بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸمەن, كٸرٸپ-شىققان تۇلعالاردى تٸركەيتٸن ەلەكتروندى باقىلاۋ جٷيەسٸمەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلگەن. سونىمەن قاتار باستاۋىش جەنە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ بٶلەك بلوكتاردا وقۋى بالانىڭ جاس ەرەكشەلٸكتەرٸنە قاراي قاۋٸپسٸز ەرٸ تىنىش ورتادا بٸلٸم الۋىنا جاعداي جاسايدى. بۇعان قوسا, جوبا اياسىندا مەكتەپتەردٸڭ قۇرىلىسىنا قاجەتتٸ قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن جيھازدار تەك وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردەن الىنىپ جاتىر. بۇل – بٸر جاعىنان ٸشكٸ نارىقتى قولداۋ, ەكٸنشٸ جاعىنان مەكتەپتەردٸڭ تەحنيكالىق جابدىقتالۋ ساپاسىنا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ دەگەن سٶز.
«كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» جوباسىنىڭ تابىستى جٷزەگە اسۋى, ەڭ الدىمەن, سول مەكتەپتەردە جۇمىس ٸستەيتٸن مۇعالٸمدەردٸڭ كەسٸبي دايىندىعى مەن بٸلٸكتٸلٸگٸنە بايلانىستى. سوندىقتان جوبانىڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ – جاڭا تەحنولوگييالار مەن زاماناۋي ەدٸستەردٸ تيٸمدٸ قولدانا الاتىن بٸلٸكتٸ پەداگوگتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل مەكتەپتەردە مۇعالٸمدەردٸڭ كەسٸبي دامۋى ٷزدٸكسٸز جٷرٸپ وتىرۋعا تيٸس. وسى ماقساتتا ارنايى باعدارلاما ەزٸرلەنٸپ, وعان زاماناۋي پەداگوگيكالىق تەسٸلدەر, تسيفرلىق قۇرالداردى مەڭگەرۋ جەنە وقىتۋ ەدٸستەمەلەرٸن جەتٸلدٸرۋ باعىتى ەنگٸزٸلگەن. قازٸرگٸ تاڭدا 3000-نان استام مۇعالٸم بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ كۋرستارىنان ٶتتٸ, ال الداعى ۋاقىتتا بارلىق پەداگوگ وسى باعىتتا وقىتۋمەن قامتىلاتىن بولادى. بۇل ەلٸمٸزدە مۇعالٸمدەردٸڭ كەسٸبي قۇزىرەتتٸلٸگٸن دامىتۋدىڭ بٸرىڭعاي ستاندارتىن قالىپتاستىرۋعا جول اشادى.
سونىمەن بٸرگە جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەرگە زامان تالابىنا ساي ويلايتىن, كەسٸبي بٸلٸم مەن قابٸلەتكە يە جاس مامانداردى تارتۋ ٷشٸن جەتەكشٸ پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن مەكتەپ ەكٸمشٸلٸكتەرٸ اراسىندا تٸكەلەي ىنتىماقتاستىق ورناتىلىپ جاتىر. ياعني بۇل مەكتەپتەرگە ارنايى دايىندالعان, جاڭا بۋىن مۇعالٸمدەرٸ كەلەدٸ.
جاڭا مەكتەپتەر تەك كادرلىق قۇراممەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تيٸمدٸ باسقارۋ جٷيەسٸمەن دە ەرەكشەلەنەدٸ. مەكتەپ ديرەكتورلارىن تاعايىنداۋ كەزٸندە باسىمدىق «بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى 1000 ٶزگەرٸس كٶشباسشىسى» جوباسىنا قاتىسقان ٷمٸتكەرلەرگە بەرٸلەدٸ. وسى ارقىلى بٸلٸم سالاسىنداعى ناعىز جاڭاشىل, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى باسشىلاردىڭ جاڭا مەكتەپتەردٸ باسقارۋىنا مٷمكٸندٸك تۋادى. ۇلتتىق جوبانىڭ تاعى بٸر ستراتەگييالىق ماقساتى – وسى «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» مودەلٸن بٷكٸل ەلدەگٸ جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەرگە ٷلگٸ ەتۋ. جوبا اياسىندا پىسىقتالعان ستاندارتتار, وقىتۋ ەدٸستەمەلەرٸ مەن باسقارۋ تەجٸريبەلەرٸ رەسپۋبليكا بويىنشا كەزەڭ-كەزەڭمەن تاراتىلادى. بۇل بٸلٸم جٷيەسٸن بٸرٸزدەندٸرۋگە, ايماقتار اراسىنداعى ساپا الشاقتىعىن جويۋعا جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر مەكتەبٸنٸڭ زاماناۋي تالاپتارعا ساي دامۋىنا نەگٸز بولادى. مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستى تيٸمدٸ ٷيلەستٸرۋ ٷشٸن ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپتەردٸ باسقارۋدىڭ ارنايى جٷيەسٸ قۇرىلىپ جاتىر.
ال ەليتالىق مەكتەپ – اقىلى نەگٸزدە جۇمىس ٸستەيتٸن, جەكە مەنشٸك بٸلٸم مەكەمەسٸ. مۇنداي مەكتەپتەردە وقۋشىلار سانى از بولادى. وقۋ باعدارلامالارى حالىقارالىق ستاندارتتارعا نەگٸزدەلەدٸ, مىسالى, «IB», «A-Level», «GCSE» جٷيەلەرٸ بويىنشا وقىتىلادى. ەر وقۋشىعا جەكەلەي كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ, مۇعالٸمدەردٸڭ جٷكتەمەسٸ از. الايدا بۇنداي مەكتەپتەر قوعامنىڭ تەك بٸر بٶلٸگٸنە عانا قىزمەت ەتەدٸ.
«كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» جوباسى اۋىلدىق ٶڭٸرلەردٸ دە قامتيدى. جوسپارلانعان 217 مەكتەپتٸڭ جارتىسىنا جۋىعى اۋىلدىق جەرلەردە سالىنىپ, قالا مەن اۋىل اراسىنداعى بٸلٸم بەرۋ ساپاسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبانىڭ جٷزەگە اسۋىن جەكە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر: مەكتەپتەرگە بارىپ, ٷكٸمەت وتىرىستارى مەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا بۇل مەسەلەنٸ ٷنەمٸ كٶتەرٸپ, ساپا مەن اشىقتىقتى تالاپ ەتەدٸ.
ەليتالىق مەكتەپتەر بۇرىننان بار جەنە جەكە سەكتور شەڭبەرٸندە ەرٸ قاراي دامي بەرەدٸ. ال «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» ەل بولاشاعىنا سالىنعان ينۆەستيتسييا, بۇل – بٷكٸل ۇرپاقتىڭ دامۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ناقتى قادام. ولار ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن, ٶڭٸرلەر اراسىنداعى الشاقتىقتى جوياتىن, بارلىق بالا ٷشٸن ساپالى ورتا قالىپتاستىراتىن مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ شەشٸم.
پرەزيدەنت باستاماسىمەن قولعا الىنعان ۇلتتىق جوبا تەك مەكتەپ عيماراتىن تۇرعىزۋ ەمەس, ول – بٸلٸم جٷيەسٸن تٷبەگەيلٸ جاڭعىرتۋ, قاۋٸپسٸز ەرٸ زاماناۋي وقۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ, جاڭا بۋىن ٷشٸن بەرٸك نەگٸز قۇرۋ. بۇل – ميلليونداعان بالانىڭ ارمانىنا اپاراتىن جول, ولاردىڭ دارىنى مەن قابٸلەتٸن تولىق ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن پلاتفورما.
جاقسىعالي جۇماباي, ورال قالاسىنداعى №51 مەكتەپتٸڭ ديرەكتورى
باتىس قازاقستان وبلىسى
دەرەككٶزٸ: Egemen Qazaqstan گازەتٸ
