كەيٸنگٸ جىلدارى قازاقستاندا جەر قاتىناستارى سالاسىندا اشىقتىق پەن ەكولوگييالىق جاۋاپكەرشٸلٸك دەڭگەيٸ ايتارلىقتاي ارتىپ كەلەدٸ. بۇل تۋرالى جەر قاتىناستارى جٶنٸندەگٸ مامان ارمان ٶتەپوۆ Dalanews.kz تٸلشٸسٸنە بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, جەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋ مەن تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى جاڭا قادامدار ەلدٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەكولوگييالىق تۇراقتىلىعىنا تٸكەلەي ەسەر ەتٸپ وتىر.
"قازٸرگٸ ۋاقىتتا "ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت" مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى ارقىلى جاڭا تسيفرلىق كاداستر جٷيەسٸ جاسالىپ جاتىر. بۇل جوبا جەر تۋرالى بارلىق دەرەكتٸ بٸرىڭعاي بازاعا بٸرٸكتٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇرىن ەر ۆەدومستۆو ٶز دەرەكتەرٸن جەكە جٷرگٸزگەندٸكتەن, كوورديناتتار مەن كارتوگرافييالىق مەلٸمەتتەردە سەيكەسسٸزدٸك كٶپ بولاتىن. ەندٸ بٸرىڭعاي ستاندارت ەنگٸزۋ ارقىلى وسى مەسەلە شەشٸلمەك", – دەيدٸ ساراپشى.
ٶتەپوۆتٸڭ ايتۋىنشا, جەر كاداسترىن تسيفرلاندىرۋ تەك اقپاراتتى جيناقتاۋ ەمەس, سونىمەن بٸرگە جەردٸڭ تيٸمدٸ پايدالانىلۋىن باعالايتىن قۇرالعا اينالۋى قاجەت.
"بٷگٸندە جەر قاتىناستارى سالاسىندا ۋنيفيكاتسييا, ياعني بٸرٸزدەندٸرٸلگەن ستاندارتتار ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل ورمان, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە سۋ رەسۋرستارى جٷيەلەرٸنٸڭ كارتوگرافييالىق بازالارىن ٶزارا سەيكەستەندٸرۋگە جول اشادى. بولاشاقتا بۇل جٷيەلەردٸڭ بارلىعى ينتەگراتسييالانىپ, جوسپارلاۋ مەن جەر پايدالانۋدا بٸرتۇتاس تەسٸل قالىپتاسادى. سەبەبٸ جەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋ - تەك شارۋانىڭ مٷددەسٸ ەمەس, ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ. توپىراقتىڭ توزۋى, سۋ رەسۋرستارىنىڭ ازايۋى جەنە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ بەرٸ جەرگە نەمقۇرايلى قاراۋدان باستالادى", – دەيدٸ ٶتەپوۆ.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ رەفورمالار اۋىل شارۋاشىلىعىن ەكولوگييالىق تۇرعىدان جاۋاپتى ەتۋگە باعىتتالعان.
"مىسالى, بٸر ايماقتا ەگٸستٸك القاپتارىن جوسپارلاۋ كەزٸندە سۋدىڭ جەتكٸلٸكتٸلٸگٸ, جەردٸڭ قۇنارلىلىعى, توپىراق توزۋى سيياقتى فاكتورلار نازارعا الىنۋى قاجەت. ەگەر بٸر جەردە جىل سايىن بٸر عانا داقىل – مىسالى, بيداي ەگٸلسە, ول جەردٸڭ تابيعي تەپە-تەڭدٸگٸ بۇزىلادى", - دەيدٸ ول.
ارمان ٶتەپوۆ سونداي-اق جەر ٶڭدەۋ مەدەنيەتٸن جەتٸلدٸرۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
"ەلەمدە "No-till", "چيزەل", "مۋلچيروۆانيە" سيياقتى جەردٸ توزدىرماي ٶڭدەۋ ەدٸستەرٸ كەڭٸنەن قولدانىلادى. بۇل – توپىراقتاعى ىلعالدى ساقتاۋ مەن قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋدىڭ تيٸمدٸ جولى. قازاقستان دا وسى تەجٸريبەلەردٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزٸپ جاتىر. مۇنىڭ پايداسىن الداعى بٸرنەشە جىلدا كٶرەمٸز", – دەيدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ تەك ەكونوميكالىق مٷددە ەمەس, ستراتەگييالىق ەكولوگييالىق ساياساتتىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ بولۋى تيٸس.
"جەر – تٸرشٸلٸك تٸرەگٸ. ونى دۇرىس باسقارۋ – بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸك", – دەپ قورىتىندىلادى ساراپشى.
