وسى جەنە ٶزگە سۇراعىمىزعا ەلوردالىق دٸندەردٸ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ دٸنتانۋشى مامانى ولەگ سينياكوۆ جاۋاپ بەردٸ.
مەكتەپتە بەرٸلەتٸن بٸلٸمگە قوسا, كٶپتەگەن قازاقستاندىق وتباسىلار ٷشٸن بالانىڭ رۋحاني تەربيە الۋى, باعىت كٶرسەتۋ ماڭىزدى بولىپ قالا بەرەدٸ. ٶيتكەنٸ, بالا ٶزٸنٸڭ دارالىعىن ساقتاي وتىرىپ, اعا بۋىننان دەستٷرلٸ تانىمدى يگەرە بٸلگەندە عانا دامۋى بٸرٸزدٸ, جاڭاشىل ەرٸ ورتا بۋىندى الماستىرا الاتىن, تۇلعا بولىپ قالىپتاسادى.
الايدا, «دۇرىس تەربيەلەۋ كەرەك»- دەگەن جەي سٶزبەن عانا شەكتەلۋ كٶپ كەزدەسەدٸ. ٸس جٷزٸندە كٶرٸنە بەرمەيدٸ. اتا-انالار اراسىندا «تەربيەنٸ بەرۋ» كٶرسەتكٸشٸنٸڭ ەرتٷرلٸ باعالاناتىن ەسكەرۋگە تيٸسپٸز. مىسالى, بٸر اتا-انالار ٷشٸن, بالالارىنىڭ ٷستٸندە كيٸمٸنٸڭ تٷگەل بولۋى, تاماعىنىڭ توق بولۋى كٶرسەكٸش بولسا, باسقا اتا-انا ٷشٸن بالانىڭ الۋان تٷرلٸ بٸلٸم الۋى تەربيەنٸڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشٸ دەپ ەسەپتەلەدٸ.
وسى جەردە بالا ٶمٸرٸنە ەسەرٸ زور, رۋحاني تىنىس تٸرشٸلٸكتٸڭ قالىپتاسۋ ماڭىزدىلىعىن اتا-انالار ۇمىت قالدىرىپ جاتادى.
شىندىعىندا, رۋحاني تەربيە بەرۋ – دامىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاققا ەڭ كەرەك دٷنيە. رۋحاني كەمەلدەۋگە باعىت العان ادامدا, ٶزٸنٸڭ ٸشكٸ «مەنٸ» قالىپتاسادى, بۇل ٶز كەزەگٸندە ٶزگە تانىم-تٷسٸنٸكتەردٸ ساراپتاي الۋعا ٷلكەن مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەگەر دە, اتا-انالار بالا دٷنيەتانىمىنىڭ ٸرگەتاسىن دۇرىس قالاۋعا مەيلٸنشە كٶپ كٷش سالسا, قوعامدا سانالى شەشٸمگە كەلۋشٸلەر قاتارى كٶپ بولار ەدٸ. ولاي بولماعان جاعدايدا, بولاشاقتا سٶزٸ مەن ٸسٸ ساي كەلەتٸن ازاماتتىڭ ورنىنا, جات ورتانىڭ مٷددەسٸن قورعاپ, وتانىنا وپازدىق جاساۋدان تايىنبايتىن ۇرپاق تەربيەلەپ الۋ قاۋپٸ جوعارى.
بۇل نەرسەگە قالاي جول بەرمەۋ كەرەك? رۋحاني تەربيە بەرۋ دەپ نەنٸ ايتامىز? وتباسى – بالا ٶمٸرٸنٸڭ قالىپتاسۋىنداعى التىن ۇياسى. بٸرٸنشٸدەن, اتا-انالار ٶزدەرٸنٸڭ كٶزقاراستارى مەن سەنٸمٸن بالاعا تىقپالاي بەرۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. بالا تەربيەسٸندەگٸ كەز-كەلگەن دٷنيەنٸ سٷيٸسپەنشٸلٸكپەن, ەرەكشە ىقىلاسپەن تەربيە بەرسە, ونداي تەربيە ادامنىڭ بولاشاقتا ٶز بەتٸنشە شەشٸم قابىلداي بٸلۋ مٷمكٸندٸگٸن ارتتىرادى. سونىمەن قاتار, دٸني سەنٸم مەن تانىم تٷسٸنٸگٸنە كەلگەندە, كەز-كەلگەن دٸنگە دەگەن تولەرانتتى كٶزقاراستى قالىپتاستىرۋ بٷگٸنگٸ زاماننىڭ تالابى. كەز-كەلگەن دٸننٸڭ نەگٸزٸندە – جاقسىلىققا ۇمتىلىس پەن ادامگەرشٸلٸككە شاقىرۋ بولاتىنىن جەتكٸزە بٸلۋ. سونىمەن قاتار, ٶزدەرٸنٸڭ ساياسي نەمەسە كوممەرتسييالىق ماقساتتارىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ادام بويىنا سوقىر سەنٸم, فاناتيزم, زورلىق – زومبىلىق, ٶشپەندٸلٸك سٸڭٸرٸپ, دٸن اتىن جامىلعان اعىمداردان بويدى اۋلاق ۇستاۋ ٷشٸن, ولاردىڭ قانداي بولاتىندىعى جٶنٸندە دە اقپارات بەرۋ كەرەك.
بالاعا دٸن اياسىندا نە بٸلۋٸ كەرەكتٸگٸن جەنە دٸني اقپاراتتاردى قابىلداۋعا قاي جاستا دايىن بولاتىنىن ەربٸر وتباسى ٶزدەرٸ شەشەدٸ. ٷيدە اتا-اناسى يسلام دٸنٸن ۇستانىپ, دٸني رەسٸمدەردٸ جاسايتىن بولسا, ول وتباسىنداعا بالالاردىڭ يسلام دٸنٸن ۇستانۋشى بولاتىندىعى سٶزسٸز. بۇل ٶزگە دٸني سەنٸمدەگٸ وتباسىلاردا دا ورىن الۋى مٷمكٸن قۇبىلىس. ٶسكەن ورتانىڭ ۇستانىمىن قابىلداۋ ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸن پراكتيكا.
الايدا, دٸندار ادامدار ەلٸمٸزدە كٶپ ەمەس. قر اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە دٸندارلار شامامەن 15%.
بٸزدٸڭ قوعامدا اتەيستەر مەن اگنوستيكتەردٸڭ, ەشقانداي دٸني تۇجىرىمدامانى قابىلدامايتىن, بالالارىن زايىرلى جەنە انتي-ميستيكالىق جولمەن تەربيەلەيتٸن عىلىمي وي-پٸكٸردەگٸ ادامداردىڭ پايىزى جوعارى.
بٸز قالايمىز با, جوق پا, بٸراق دٸني مەيرامدار مەن دەستٷرلەر بٸزدٸڭ قوعامنىڭ بٸر بٶلشەگٸ. كەيدە بٸز دٸني رەسٸمدەردٸ ينەرتسييا ارقىلى قالاي ورىندايتىنىمىزدى دا بايقامايمىز. سٸز اتەيست نەمەسە اگنوستيك بولساڭىز دا, دٸني مەيرامدار تۋرالى بالاعا تٷسٸندٸرۋ كەرەك. قۇربان ايت, روجدەستۆو نەمەسە پاسحا مەرەكەلەرٸ نە ٷشٸن تويلانىلادى, ونىڭ ماعىناسى قانداي, بالاعا ونى ايتۋ ماڭىزدى. بۇنداي اقپارات, ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ەشقانداي زييانىن تيگٸزبەيدٸ. كەرسٸنشە, بالانىڭ تانىم كٶكجيەگٸن كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەدٸ.
اقپاراتتى بارىنشا اتا-اناسىنان ەستٸپ ٶسكەن دۇرىس. سەبەبٸ, قازٸرگٸ تاڭدا, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە اقپارات اعىنىن ۇستاپ تۇرۋ مٷمكٸن ەمەس. كەيبٸر اتا-انالار بالالارىنا تەلەديدار كٶرسەتپەي, مەملەكەتتٸك ماڭىزى بار مەرەكەلەردٸ تويلاۋعا قارسىلىق بٸلدٸرٸپ, قازٸرگٸ تاڭدا ٶزدەرٸنٸڭ دٸني ۇستانىمدارى ٷشٸن ەكپە سالدىرۋعا دا رۇقسات ەتپەيتٸندەردٸ كەزدەستٸرٸپ جاتامىز. بۇل دا ٶز كەزەگٸندە اداسۋشىلىققا الىپ كەلەتٸن فاكتورلاردىڭ بٸرٸ.
كٶپ اتا-انالار بالالارىنا دٸن تۋرالى ايتپايدى. كەمٸلەتتٸك جاسقا تولىپ, ٷيٸنەن جىراققا شىققان بالادا دٸن تۋرالى تٷسٸنٸك تولىق قالىپتاسپاعان. ەرينە, وسىنداي ادامدار دەسترۋكتيۆتٸ نەمەسە دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىم ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن وڭاي ولجا. سوندىقتان, ادامنىڭ العاشقى مەكتەبٸ- ول ٷيٸ. سٶزٸمدٸ قورىتىندىلاي كەلە, بالا تەربيەلەۋدە بەلگٸلٸ بٸر فورمۋلا جوق. بٸراق, اتا-انا بالا ٷشٸن باعىت-باعدار كٶرسەتۋشٸ بولىپ تابىلادى.
