ولاردىڭ باستى ماقساتى- ٶزدەرٸنٸڭ يدەولوگيياسىن ادام ساناسىنا سٸڭٸرۋ. قازٸرگٸ تاڭدا راديكالدانىپ كەتكەن نەزٸك جاندىلاردى جيٸ كەزدەستٸرەمٸز. دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمعا تٷسٸپ كەتكەن ەيەل ازاماتشالارمەن قانداي پسيحولوگييالىق جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە? جات اعىمعا ەرٸپ كەتۋگە نە يتەرمەلەيدٸ?
وسى مەسەلەلەر تٶڭٸرەگٸندە Dalanews.kz-كە ەلوردالىق دٸندەردٸ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پسيحولوگ مامانى ا. ايتەنوۆا پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىمعا تٷسٸپ كەتكەن ەيەلدەردٸڭ كٶزقاراستارىن دۇرىس باعىتقا ٶزگەرتٸپ, ولاردىڭ دٸني ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ, دۇرىس اقپارات بەرۋ بٸر كٷندٸك شارۋا ەمەس. ول كٶپتەگەن ساتىلاردان تۇراتىن پروتسەسس. ەيەلدەر قاۋىمى دەسترۋكتيۆتٸ اعىمعا بەت بۇرۋىنا مىنانداي فاكتورلار ەسەر ەتەدٸ: ەموتسييالىق ەلسٸزدٸك, سەنگٸشتٸك, پسيحولوگييالىق تەۋەلدٸلٸك, وتباسىلىق پروبلەمالاردان شارشاۋ جەنە سىرتتان جىلۋلىق ٸزدەۋ. وسىنداي پروبلەمالارى بار جاندار ٷگٸت-ناسيحات جۇمىستارىن جٷرگٸزەتٸن توپقا تاپتىرماس ولجا. سونىمەن قاتار, نەزٸك جاندىلاردىڭ دٸننەن حابارى بولماۋى دا بۇل جەردە ٷلكەن رٶل وينايدى. دەستٷرلٸ ەمەس يسلامدىق كٶزقاراستى ۇستاناتىن ەيەلدەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ناعىز دٸني مەدەنيەتتٸ دەرٸپتەيتٸن جەنە تٷسٸنٸك بەرەتٸن ەدەبيەتپەن تانىسپاعان, جالپى ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸنەن بەيحابار. ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق سالادا قيىندىقتاردىڭ ورىن الۋى دا جات اعىمعا تٷسۋگە ەسەر ەتەدٸ.
تەربيەنٸڭ تال بەسٸگٸ-ول وتباسى. سوندىقتان, قىز بالانىڭ تەربيەسٸن ٷيدەن باستاۋ الۋ كەرەك. مورالدىق جەنە دەستٷرلٸ قۇندىلىقتاردى بويىنا جۇمساق سٸڭٸرۋ كەرەك.
ال, ەگەر ەيەل ادام راديكالدانىپ كەتكەن بولسا, ولارمەن جۇمىس جاساۋ بارىسىندا مٸنەز-قۇلقىنا, ۇستانعان باعىتىنا مەن بەرٸپ, جٸبەرگەن قاتەلٸگٸنٸڭ تٷپ-تامىرىنان ٸزدەيمٸز.
دٸن ادامنىڭ ساناسىنا عانا ەمەس, جٷرەگٸنە دە ورنىعادى. سول سەبەپتٸ دە, الدىمەن پسيحولوگييالىق تۇرعىدان, سودان كەيٸن ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان وڭالتۋعا كٷش سالۋ كەرەك.
ورتالىقتىڭ اتقاراتىن جۇمىستارىنىڭ بٸرقاتارىمەن تانىستىرىپ ٶتەتٸن بولسام, دٸني بٸرلەستٸكتەرمەن جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن تٶمەندەگٸدەي مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋدامىز:
- دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىم ۇستانۋشى ەيەل جاماعاتىمەن بايلانىس ورناتىپ, تىعىز قارىم-قاتىناس داعدىلارىن قالپىنا كەلتٸرٸپ, سەنٸمٸنە كٸرۋ;
- جەكە ەڭگٸمەلەسۋلەر ارقىلى تۇراقتى بايلانىس ورناتۋ;
- پسيحولوگييالىق-تەولوگييالىق مٸنەزدەمە قالىپتاستىرۋ;
- دٸني سەنٸمدٸ قابىلداعانعا دەيٸنگٸ تۇلعالىق كارتاسىن جاساۋ;
- پسيحولوگييالىق وڭالتۋ, ەلەۋمەتتٸك وڭالتۋ جەنە زايىرلى قۇندىلىقتارعا بەيٸمدەۋ;
- قارىم-قاتىناس داعدىلارىن قالپىنا كەلتٸرٸپ, ٶزٸندٸك باعاسىن جەنە ٶزٸندٸك سانا-سەزٸمٸن جوعارىلاتۋ;
- قۇندىلىقتىق باعدارلارىن رەتتەۋ نەمەسە قايتا ورنىقتىرۋ;
- تۇلعانىڭ راديكالدانۋ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەتٸپ, بٸلٸمدٸك پەن كەسٸپتٸككە داعدىلاندىرۋ;
- ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەسٸنٸڭ تۇراقتاندىرۋ, قوعامدىق قاتىناستارىن قالپىنا كەلتٸرۋ;
- زايىرلى قۇندىلىقتارعا بەيٸمدەۋ, دٷنيەتانىمىن كەڭەيتۋ, تۇيىقتىقتان ارىلتىپ قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرۋ.
راديكالدى اعىمداردىڭ ماقساتى - دٸن مەن دەستٷردٸڭ ساباقتاستىعىن ٷزٸپ, دەستٷرلٸ رۋحاني قۇندىلىقتاردى جوققا شىعارىپ, زايىرلىلىققا تەرٸس كٶزقاراس قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمدار يدەولوگيياسىنىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الىپ, كٷرەسۋ ٷشٸن ورتالىعىمىزدىڭ قىزمەتكەرلەرٸ ٶز ٸستەرٸن نەتيجەلٸ اتقارۋدا.
سىيلاستىق, قارىم-قاتىناس ورناعان ادامدارمەن سۇحباتتاسۋ دا, ەرتٷرلٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ دا وڭايعا تٷسەدٸ. وڭالتۋعا كٸرٸسكەن كەزدە مامانداردىڭ جيٸ اۋىسۋى وڭالتۋ جۇمىسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ. سوندىقتان, بايلانىس ورناتقان ادامداردىڭ تۇراقتى بولۋى اسا ماڭىزدى.
تۇجىرىمداي كەلگەندە, رۋحاني - ادامگەرشٸلٸككە تەربيەلەۋدەگٸ جەنە راديكالدى دٸني يدەولوگيياعا قارسى يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋداعى ەيەلدٸڭ رٶلٸ مەن مٷمكٸندٸگٸ وراسان زور. ەيەلدەر تەك دٸني سالادا عانا ەمەس, بٸلٸم, تەربيە, قۇقىق, ەلەۋمەتتٸك قولداۋ, سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ناسيحاتتاۋ سالالارىندا كەشەندٸ جۇمىستار جٷرگٸزۋگە ەلەۋەتتٸ بولعاندىقتان ەيەلدەر اۋديتوريياسىندا «وڭالتۋ جەنە بەيٸمدەۋ» جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ مەسەلەلەرٸ تۇراقتى اتقارىلىپ جاتىر.
