پەتەر مەن كٶلٸك وتباسىنى مەملەكەتتٸك جەردەماقىدان ايىرا ما? قازٸر قوعامدا كٶپ تالقىلانىپ جاتقان تاقىرىپ — وسى. نەگە? سەبەبٸ ەڭبەك مينيسترلٸگٸ حالىققا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ جٷيەسٸنە ٶزگەرٸس ەنگٸزگەلٸ جاتىر. "قارجىلىق ساۋات" ساراپشىلارى تالداۋ جاسادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قازٸر قالاي ەدٸ? وتباسى نەمەسە ونىڭ بٸر مٷشەسٸ قانداي دا بٸر ەلەۋمەتتٸك ساناتقا جاتا ما — مەملەكەتتٸك جەردەماقى تاعايىندالا بەرەدٸ. مينيسترلٸك ول ەرەجەنٸ ٶزگەرتۋ كەرەك دەيدٸ. ٶيتكەنٸ ول تەسٸل بارلىق وتباسىنىڭ تۇرمىس دەڭگەيٸندەگٸ ايىرماشىلىقتاردى تولىق ەسكەرە بەرمەيدٸ. جاڭا ٶزگەرٸس مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸ شىن مەنٸندە مۇقتاج ادامدارعا ناقتى باعىتتاۋدى كٶزدەيدٸ ەكەن.
ول قالاي ٸسكە اسادى?
ەڭبەك مينيسترلٸگٸ قازاقستانداعى ەر وتباسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىن انىقتايدى. ول ٷشٸن مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق جٷيەلەردەگٸ مەلٸمەتتەرگە سٷيەنبەك. سول ارقىلى وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايى مەن ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىعى جان-جاقتى باعالانادى.
وتباسىنىڭ قارجىلىق جاعدايى قالاي? وتباسى مٷشەلەرٸ جۇمىسپەن قامتىلعان با? جىلجىمايتىن مٷلكٸ, كٶلٸگٸ, جەر ۋچاسكەسٸ, بيزنەسٸ بار ما? قارجى ۇيىمدارى الدىندا مٸندەتتەمەلەرٸ (نەسيەسٸ عوي) بار? وتباسى قۇرامى, مٷشەلەرٸنٸڭ جاس دەڭگەيٸ جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك ەرەكشەلٸكتەر — بەرٸ ەسكەرٸلمەك.
ەندٸ ساناتقا بٶلٸنەمٸز
يە. قازٸردٸڭ ٶزٸندە جۇرت «سەن قاي ساناتقا جاتاسىڭ?» دەپ بٸر-بٸرٸنەن سۇراي باستادى. جاڭالىقتىڭ شەت جاعاسىن ەستٸپ قالعان كەي اعايىن «كٶلٸگٸ, ٷيٸ بارلار ٷكٸمەتتەن ەشتەڭە المايدى» دەپ كەسٸپ ايتىپ جٷر. ەسٸلٸندە, ولاي ەمەس.
تٷسٸندٸرەيٸك. وتباسىلار ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىنا قاراي بەس ساناتقا بٶلٸنەدٸ:
- ا ساناتى — ەل-اۋقاتى جوعارى دەڭگەي;
- ۆ ساناتى — اۋقاتتى دەڭگەي;
- س ساناتى — جاعدايى قاناعاتتانارلىق دەڭگەي;
- D ساناتى — ەكونوميكالىق تۇرعىدان وسال دەڭگەي;
- ە ساناتى — ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان وسال دەڭگەي.
ياعني وتباسىنىڭ قاي ساناتقا جاتاتىنى بٸر عانا كٶرسەتكٸشپەن انىقتالمايدى. بارلىق فاكتور بٸرگە ەسكەرٸلەدٸ.
«سوندىقتان پەتەردٸڭ, كٶلٸكتٸڭ نەمەسە باسقا دا مٷلٸكتٸڭ بولۋى ٶزدٸگٸنەن وتباسىن بەلگٸلٸ بٸر ساناتقا جاتقىزۋعا نەگٸز بولمايدى» دەپ انىق جازىلعان رەسمي حابارلامادا.
ماڭىزدىسى مىناۋ:
جاڭا تەسٸلمەن باعالانعان كەزدە ا نەمەسە ۆ ساناتىنداعى وتباسىلارعا مۇقتاجدىق دەڭگەيٸنە قاراي تاعايىندالاتىن جەكەلەگەن جەردەماقىلار بەرٸلمەيدٸ. ال قازٸر وسى تٶلەمدەردٸ الىپ جٷرگەن وتباسىلارعا جەردەماقى زاڭنامادا بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن توقتايدى.
س, D جەنە ە ساناتىنداعى وتباسىلارعا تيٸستٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى بۇرىنعى تالاپتارعا ساي كٶرسەتٸلە بەرەدٸ.
ەڭبەك مينيسترلٸگٸ حابارلايدى: بۇل ٶزگەرٸستەر ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ بٷكٸل جٷيەسٸ جويىلادى دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. زاڭنامادا ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا ارنالعان ەرەكشەلٸكتەر مەن كەپٸلدٸكتەر بار. ولار وتباسىنىڭ ەل-اۋقات دەڭگەيٸنە قاراماستان ساقتالادى.
ەگەر وتباسىنىڭ ٶمٸرلٸك جاعدايى ٶزگەرسە, مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق جٷيەلەردەگٸ جاڭارتىلعان مەلٸمەتتەر نەگٸزٸندە ونىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايى قايتا قارالۋى مٷمكٸن. بۇل جاڭا تالاپ 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸنە ەنۋٸ مٷمكٸن.
