بۇل توپتارعا نەگٸزگٸ SHARE جوباسىنىڭ 5 جەتەكشٸسٸ مەن 25 ەرٸكتٸ (SHARE 1) اپتاسىنا 1 رەت جينالىپ, سىنىپتاعى جالپى جاعدايدى جەنە بايقاعان ٶزگەرٸستەردٸ ورتاعا سالىپ, الداعى ەرەكەتتەردٸ جوسپارلاپ وتىرادى. بۇل جۇمىس ەلٸ دە جالعاسىن تابۋدا. كeمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرلەسە جٷزەگە اسىپ جاتقان SHARE جوباسى ەر پەداگوگتىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن كٶتەرٸپ قانا قويماي, جۇمىسىنا باسقاشا كٶزقاراسىن تۋدىرادى. ٸس-ەرەكەتتٸ زەرتتەۋگە ٶتكەننەن بەرٸ پەداگوگتەر قاۋىمداستىعى اراسىندا يدەيالار بازاسى كەڭەيۋدە. مۇعالٸمدەر بٸر-بٸرٸنە پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸرٸپ, ٸس-تەجٸريبەمەن الماسۋدا. ال, SHARE 2 دەپ اتالاتىن جوباعا بولاشاقتا قوسىمشا ەرٸكتٸلەردٸ تارتاتىن بولامىز.
جالپى بۇل جوبانىڭ 4 نەگٸزگٸ كونتسەپتسيياسى بار:
- ٸس-ەرەكەتتٸ زەرتتەۋ;
- ٸس-ەرەكەتتٸڭ تۇراقتى دامۋى;
- وقۋ مەن وقىتۋدىڭ ٶزٸندٸك كٶزقاراسىن قالىپتاستىرۋ;
- كٶشباسشىلىق جەنە باسقارۋ.
SHARE جوباسى بٸرٸككەن, تالقىلانعان جۇمىستى قاجەت ەتەدٸ. جاڭا وقىتۋ باعدارلاماسىندا جان-جاقتى سىني ويلاي الاتىن وقىتۋشى عانا بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولا الادى. قازٸرگٸ وقىتۋ تەحنولوگيياسى بويىنشا دا بٸر ناقتى زاتقا فوكۋس جاساۋ ارقىلى وقىتۋ قاجەت. ول بٸلٸم الۋشىنىڭ زەيٸڭنٸڭ, سىني ويلاۋ جٷيەسٸن, بٸلٸمٸن تەزٸرەك دامىتۋعا ىقپال جاسايدى. جەتٸستٸككە جەتۋدە ٷشتٸك وداقتىڭ ەرقاشان بايلانىستا بولۋى ماڭىزدى. ول: وقۋشى, مۇعالٸم, اتا-انا. وسى ٷشتٸك ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس جاساۋى كەرەك, سەبەبٸ بالا تەربيەسٸنٸڭ باعبانى – اتا-انا مەن مۇعالٸم. بٸر-بٸرٸمەن پٸكٸر الماسۋ ارقىلى نەگٸزگٸ پروبلەمانى انىقتاپ, ٸس-ەركەتتٸ زەرتتەۋگە مٷمكٸندٸك جاساۋ.
مەكتەپتە تەك بٸلٸم ساپاسى مەن بٸر مەزەتتٸك نەتيجەنٸ قۋالاۋمەن شەكتەلۋ دۇرىس ەمەس. ناقتى قازٸرگٸ كەزدەگٸ بٸلٸمنٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ مەن كەمشٸلٸكتەرٸن باعالاپ, ۇزاق مەرزٸمدٸ جوسپار قۇراۋ ماڭىزدى. ياعني, SHARE جوباسى قىسقا مەرزٸمدٸ نەتيجەگە ەمەس, كەرٸسٸنشە ۇزاق ۋاقىت جەمٸسٸن بەرەتٸن بٸلٸم كٶزٸنە باعىتتالعان.
مەكتەپٸڭ نەگٸزگٸ قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرىپ نىعايتۋ ٷشٸن مەكتەپ ەكٸمشٸلٸگٸ مۇعالٸمدەردٸڭ ٷنٸن تىڭداپ, زەرتتەۋ فوكۋسىن تالقىلاۋ بارىسىندا باقىلاپ, سەنٸمدٸ قارىم-قاتىناس مەدەنيەتٸن ورناتۋدى جٷيەلەۋ ماڭىزدى. ادامدار باسقالارعا ٶز ويلارى مەن كٶزقاراستارىن تٷسٸندٸرە وتىرىپ, تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸك سەكٸلدٸ جاعىمسىز قۇبىلىستاردى بولدىرماۋعا ەرەكەت جاسايدى. ەكٸمشٸلٸك مۇعالٸمدەردٸڭ جەكە پٸكٸرٸن سىيلاپ, تەجٸريبەسٸن قابىلداۋ ارقىلى ٶزارا تىعىز جۇمىس اتقارۋلارى كەرەك. سەبەبٸ, دٶرەكٸلٸك, جاعىمپازدىق, بٸر-بٸرٸنٸڭ پٸكٸرٸن سىيلاماۋ دۇرىس زەرتتەۋ جۇمىستارىنا الىپ كەلمەيدٸ. بۇل رەتتە, وقۋشىلارمەن دە قارىم-قاتىناس ورناتۋ كەزٸندە ەسكەرٸلەتٸن جايتتار. بالانىڭ دامۋى قارىم-قاتىناستان باستالادى. توپتا سەرٸكتەستٸك قاتىناس كەزٸندە ٶزٸنٸڭ ٶتە ماڭىزدى ەكەنٸن ەسكەرٸپ, ٶز ويىمەن ەركٸن بٶلٸسۋٸ كەرەك.
ٸس-ەرەكەتتٸ زەرتەۋ كەزٸندە سۇراقتى وقۋشىلارعا دۇرىس قويا بٸلۋ وڭ ٶزگەرٸستەرگە الىپ كەلەدٸ. «دۇرىس سۇراق قويا بٸلۋ – اقىلدىڭ نەمەسە كٶرەگەندٸكتٸڭ ماڭىزدى جەنە قاجەتتٸ بەلگٸسٸ. سۇراق ٶز بەتٸنشە ماعىناسىز بولىپ, پايداسىز جاۋاپتى تالاپ ەتٸپ تۇرسا, ول ادامدى ماعىناسىز جاۋاپ بەرۋگە يتەرمەلەپ, ونى سەتسٸزدٸككە ۇشىراتادى...» دەپ, ي.كانت ايتپاقشى, سۇراقتى بالىق اۋلايتىن قارماقپەن سالىستىرۋعا بولادى. ياعني, قارماققا بالىق اۋلانسا, سۇراق ارقىلى تٷرلٸ يدەيالاردى ٸلٸپ شىعارۋعا بولادى. قىزىقتى جاۋاپتار جاقسى يدەيالارعا الىپ كەلەدٸ. سۇراقتارىڭىز وقۋشى ٷشٸن پايدالى بولىپ, مۇعالٸم ٷشٸن تيٸمدٸ بولۋ ماقساتىندا بەلگٸلٸ بٸر ەرەجەلەرگە سٷيەنگەن دۇرىس. سونداي-اق ەر مۇعالٸم ٶزٸنٸڭ سۇراق قويۋ شەبەرلٸگٸ تۋرالى جيٸ ويلانىپ, سۇراق قويار الدىندا كەلەسٸ مەسەلەلەردٸ ويدان شىعارماعان دۇرىس بولار:
- سۇراقتى قويار الدىندا, ماقساتىڭىزدى انىقتاپ الىڭىز;
- سيرەك قولدانىلاتىن تەرميندەر مەن تٷسٸنٸكسٸز سٶزدەردٸ پايدالانباعان دۇرىس;
- سۇراق ناقتى بولۋى قاجەت;
- سۇراق ويعا قونىمدى بولۋ كەرەك;
- سۇراق بٸر سارىندى, داعدىلى جاۋاپتاردى بولدىرماۋ كەرەك;
- مۇعالٸم ٶز دەگەنٸنە كەلتٸرەتٸن سۇراق قويماۋ كەرەك;
- سۇراق جاۋاپ بەرۋشٸنٸ قاجەتتٸ جاۋاپقا مەجبٷرلەمەۋ كەرەك;
- وقۋشىلاردىڭ بٸلٸمٸ مەن ويلاۋ قابٸلەتٸن انىقتايتىن سۇراقتاردى قويۋدى مەڭگەرۋ كەرەك;
- سۇراق قويعان سوڭ, وقۋشىلاردىڭ تٷسٸنگەنٸنە كٶز جەتكٸزۋ.
بٸلٸم جولىندا قاتىپ قالعان زاڭدىلىق جوق. بٸلٸم بەرۋشٸ ٶز ماقساتىنا قاراي تٷرلٸ ەدٸس-تەسٸلدەردٸ قولدانۋىنا بولادى. تەك بٸر باعدارلامانىڭ نەگٸزٸندە عانا بٸلٸم بەرۋ قاتە تەجٸريبە.
بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ ٶزٸنٸڭ بٸر سٶزٸندە «باعدارلامالاردى تولىعىمەن جاڭارتۋ كەرەك. بٸر باعادارلامامەن بٸرنەشە جىل جۇمىس ٸستەۋگە بولمايدى. ساپالى بٸلٸم الۋدىڭ بٸردەن-بٸر شارتى – مۇعالٸمنٸڭ جاڭاشىل بولۋى. سەبەبٸ, ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى بٷگٸنگٸ جاس ۇرپاقتىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸمەن ٶلشەنەدٸ» دەگەن بولاتىن.
سوندىقتان قازٸرگٸ زامان مۇعالٸمٸ ٶز پەنٸنەن بٸلٸمدٸ عانا ەمەس, تاريحي تانىمى مول, پەداگوگيكالىق, پسيحولوگييالىق ساۋاتتى, وزىق پەداگوگيكالىق تەحنولوگييالاردى مەڭگەرگەن ۇستاز بولۋى قاجەت جەنە سول دەڭگەيگە سەيكەس بولۋى شارت.
قر پەداگوگ قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ كۋرستارىنىڭ تەورييالىق نەگٸزدەرٸ نەگٸزٸ جەتٸ مودۋلدان توپتاستىرىلعان ەكەن. اتالعان بٶلٸمدەر عىلىم مەن تەجٸريبەگە نەگٸزدەلگەن جاڭا يدەيالار مەن تەحنولوگييالارعا تولى. وسى مودۋلداردى مەڭگەرگەن كەز كەلگەن وقىتۋشى ساۋاتتى جەنە بٸلٸكتٸ مامان بولاتىنى انىق.
ال ەكٸنشٸ دەڭگەي باعدارلاماسىنىڭ مٸندەتٸ – بٸز ايتىپ وتىرعان ٸس-ەرەكەتتٸ جوسپارلاۋ جەنە جٷرگٸزۋ بولىپ تابىلادى. مۇعالٸم ٸس-ەرەكەتتٸ جوسپارلاۋ ٷشٸن وعان اناليز جاساپ الۋى تيٸس. ياعني, بٸلٸم بەرٸپ وتىرعان سىنىبىندا قانداي پروبلەمالار بار. ول جاعدايلاردى كٷردەلٸ, ورتاشا, جەڭٸل دەپ ٷش دەڭگەيگە بٶلۋ ارقىلى شەشٸمٸن تابۋ. سەبەبٸ, بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸندە وقىتۋشىنىڭ تەك بٸلٸمدٸ بولۋى جەتكٸلٸكسٸز. ول سول سىنىپتىڭ تامىرىن ۇستاپ قالعاندا, سىنىپتىڭ جالپى احۋالىن بٸلۋٸ ماڭىزدى.
مۇعالٸم – ٶزٸنٸڭ بٸلٸمٸن ٷزدٸكسٸز كٶتەرٸپ وتىرعاندا عانا مۇعالٸم, ال وقۋدى, ٸزدەنۋدٸ توقتاتقانمەن ونىڭ مۇعالٸمدٸگٸ جويىلاتىنى سٶزسٸز. سوندىقتان بٸلٸمنٸڭ كەمەل جولىندا تىڭباي ەڭبەك ەتۋٸمٸز – مىقتى بولاشاقتىڭ كەپٸلٸ.
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى,
ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى
№58 مەكتەپ-گيمنازيياسىنىڭ ديرەكتورى
سامال بوتاحانقىزى,
ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتٸ
قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور
ابىكانوۆا باكىتگۋل تولىبەكوۆنا
