قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸسٸ ەرلان قارين "بٸرلٸك پەن دامۋ: مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياسي باعدارىنىڭ باستى نەگٸزدەرٸ" اتتى ماقالاسىندا "ەدٸلەتتٸ قازاقستان" ۇعىمىنىڭ مەنٸ قانشالىق تەرەڭ ەكەنٸن ايتتى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ بٷگٸندە ٸشكٸ ساياسات سالاسىنداعى اقپارات اعىنى جىلدام الماسىپ وتىراتىنىن, سوعان وراي بەلگٸلٸ بٸر كەزەڭدە ساياسي رەفورمالار, سايلاۋلار مەن كادرلىق اۋىس-تٷيٸستەر ەل نازارىندا ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ەرلان قارين بٷگٸندە وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىق, قارعىن سۋمەن كٷرەس مەسەلەسٸ دە كٷن تەرتٸبٸنە شىققانىن ايتتى. الايدا "بيلٸك قۇرىلىمدارى تٷگەلدەي كٷندەلٸكتٸ مەسەلەلەرمەن اينالىسىپ جاتقانىنا قاراماستان, مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعدارىنا سەيكەس ٸلگەرٸلەۋ ٷشٸن جٷيەلٸ جۇمىس جالعاسىپ كەلەدٸ", - دەدٸ ول بۇل باعىتتا.
"دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە قادام باسقان قازاقستاننىڭ يدەولوگييالىق تۇعىرناماسىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ناۋرىز ايىندا اتىراۋدا ٶتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ٷشٸنشٸ وتىرىسىندا ايقىنداپ بەردٸ. "ەدٸلدٸك" دەگەن اۋقىمدى ۇعىم وسى يدەولوگييانىڭ ارقاۋىنا, ال "ەدٸلەتتٸ قازاقستان" دەگەن تٷسٸنٸك مەملەكەت باعدارىنىڭ باستى يدەولوگەماسىنا اينالدى.
"ەدٸلەتتٸ قازاقستان" – بٸر جاعىنان مەملەكەتتٸك يدەولوگييانىڭ ٶزەگٸ ەرٸ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ تٷپكٸ ماقساتى. سونىمەن بٸرگە بۇل – قوعام ساناسىنا ورنىققان بولاشاقتىڭ بەت-بەينەسٸ. شىن مەنٸندە, "ەدٸلەتتٸ قازاقستان" يدەياسى كٷنٸ كەشە عانا نەمەسە جۇرت ايتىپ جٷرگەندەي, سوڭعى ەكٸ-ٷش جىلدا عانا پايدا بولعان جوق. قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت قىزمەتٸنە كەلگەن كٷننەن باستاپ ەدٸلدٸكتٸڭ قاستەرلٸ قاعيداتىنا ايرىقشا مەن بەردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كٸرٸسكەننەن كەيٸنگٸ العاشقى سٶزٸندە: "ەلٸمٸزدٸڭ دامۋ جولىنداعى وسى ماڭىزدى مەزەتتە بٷكٸل قوعام بولىپ, ٶركەندەگەن, دەموكراتييالىق, ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ يدەياسىنىڭ تٶڭٸرەگٸنە توپتاسۋى كەرەك» دەگەن ەدٸ. ودان كەيٸن 2019 جەنە 2022 جىلى ٶتكەن پرەزيدەنت سايلاۋى كەزٸندە مەملەكەت باسشىسى "ەدٸلدٸك" ۇعىمىن سايلاۋ الدىنداعى تۇعىرناماسىنا نەگٸز ەتٸپ الىپ, ٶز ساياساتىنىڭ باستى قاعيداتى رەتٸندە ۇستانىپ كەلەدٸ. ەدٸلەتتٸ مەملەكەت قۇرۋ يدەياسى قاسٸرەتتٸ قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸن مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ عانا ەمەس, بٷكٸل قوعامنىڭ يدەولوگييالىق تەمٸرقازىعىنا اينالدى", - دەدٸ ەرلان قارين.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸنٸڭ سٶزٸنشە, ەدٸلدٸك يدەياسى قوعامنىڭ سۇرانىسىنا دا, مەملەكەتتٸڭ ۇستانىمىنا دا ساي كەلەدٸ. ياعني "ەدٸلەتتٸ قازاقستان" ۇلتتى ۇيىستىراتىن يدەياعا اينالىپ وتىر.
"وسى ورايدا, "ەدٸلدٸك" جەنە "ەدٸلەتتٸ مەملەكەت" دەگەن تەرميندەردٸڭ مەن-ماعىناسىن ناقتىلاي كەتكەن جٶن. ەدٸلدٸك دەگەنٸمٸز – بەرٸن بٸر قالىپقا سالىپ, تەڭەستٸرۋ ەمەس. ەدٸلدٸك – ەڭ الدىمەن, قۇقىقتار مەن مٸندەتتەردٸ بەرٸنە بٸردەي بٶلۋ دەگەن سٶز. "ەدٸلدٸك" ۇعىمىن دەل وسىلاي ۇعىنىپ, تٷيسٸنۋ قاجەت. ول بارلىق رەفورمانىڭ ٶن بويىندا تۇر", - دەدٸ ول.
ەرلان قارين سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ كٶپتەگەن شەشٸم وسى ەدٸلدٸك يدەياسىنا وراي قابىلدانىپ كەلە جاتقانىنا دا نازار اۋداردى.
"2022 جىلى جٷرگٸزٸلگەن كونستيتۋتسييالىق رەفورما اياسىندا حالىقتىڭ جەرگە جەنە ونىڭ قويناۋىنداعى بايلىققا, جانۋارلار جەنە ٶسٸمدٸكتەر ەلەمٸنە, سونداي-اق باسقا دا تابيعي رەسۋرستارعا قاتىستى مەنشٸك قۇقىعى اتا زاڭىمىزدا بەكٸتٸلدٸ. بۇل قاعيدات ٸس جٷزٸندە "ۇلتتىق قور – بالالارعا" اتتى باعدارلاما ارقىلى جٷزەگە اسىرىلدى. سوعان سەيكەس بۇدان بىلاي ۇلتتىڭ قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ جارتىسى بالالارعا ارنالعان جيناقتاۋشى ەسەپشوتتارعا تەڭ بٶلٸپ اۋدارىلادى.
سونداي-اق ەدٸلدٸك قاعيداتىنىڭ ناقتى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا مىسال رەتٸندە كەزٸندە زاڭسىز الىنعان, جالپى سوماسى 1 تريلليون تەڭگەدەن اساتىن اكتيۆتەردٸڭ ەلگە قايتارىلعانىن, پايدالانىلماي كەلگەن 5 ميلليون گەكتاردان استام جەردٸڭ مەملەكەت مەنشٸگٸنە ٶتكەنٸن, سونىمەن بٸرگە "قازاقستان حالقىنا" قوعامدىق قورىنىڭ قۇرىلعانى مەن "سامۇرىق-قازىنا" قورىنىڭ تازا تابىسىنىڭ كەمٸندە 7 پايىزى جىل سايىن وسى قوردىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارىلا باستاعانىن اتاپ ٶتۋگە بولادى.
شىن مەنٸندە, ەدٸلەتتٸ قازاقستان – بەزبٸرەۋلەر ايتىپ جٷرگەندەي, بيلٸكتٸڭ ويلاپ تاپقان جاساندى يدەياسى ەمەس, پرەزيدەنتتٸڭ ستراتەگييالىق باعدارىنىڭ يدەيالىق نەگٸزٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ ميسسيياسى – ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ ەكەنٸن ٷنەمٸ ايتىپ جٷر. ساياسي, ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك-مەدەني سالالاردا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جٷيەلٸ رەفورمالاردىڭ بەرٸ, ەڭ الدىمەن, وسى ستراتەگييالىق ماقساتقا قول جەتكٸزۋگە ارنالعان. پرەزيدەنتتٸڭ ەلٸمٸزدٸ تٷبەگەيلٸ جەنە جان-جاقتى جاڭعىرتۋعا قاتىستى بايىپتاماسىنىڭ تٷپكٸ مەنٸ وسىندا جاتىر", - دەدٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ.