ەرلان قارين ادىلەتتى قازاقستاننىڭ تۇپكى ءمانى نەدە ەكەنىن ايتتى

ساعىنىش سارداروۆا 05 ماۋ. 2024 15:35 1819

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان قارين "بىرلىك پەن دامۋ: مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ساياسي باعدارىنىڭ باستى نەگىزدەرى" اتتى ماقالاسىندا "ادىلەتتى قازاقستان" ۇعىمىنىڭ ءمانى قانشالىق تەرەڭ ەكەنىن ايتتى، - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

مەملەكەتتىك كەڭەسشى بۇگىندە ىشكى ساياسات سالاسىنداعى اقپارات اعىنى جىلدام الماسىپ وتىراتىنىن، سوعان وراي بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە ساياسي رەفورمالار، سايلاۋلار مەن كادرلىق اۋىس-تۇيىستەر ەل نازارىندا ەكەنىن مالىمدەدى. ەرلان قارين بۇگىندە وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىق، قارعىن سۋمەن كۇرەس ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىنە شىققانىن ايتتى. الايدا "بيلىك قۇرىلىمدارى تۇگەلدەي كۇندەلىكتى ماسەلەلەرمەن اينالىسىپ جاتقانىنا قاراماستان، مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعدارىنا سايكەس ىلگەرىلەۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جالعاسىپ كەلەدى"، - دەدى ول بۇل باعىتتا.

"دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسقان قازاقستاننىڭ يدەولوگيالىق تۇعىرناماسىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ناۋرىز ايىندا اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىل­تايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا ايقىنداپ بەردى. "ادىلدىك" دەگەن اۋقىمدى ۇعىم وسى يدەولوگيانىڭ ارقاۋىنا، ال "ادىلەتتى قازاقستان" دەگەن تۇسىنىك مەملەكەت باعدارىنىڭ باستى يدەولوگەماسىنا اينالدى.

"ادىلەتتى قازاقستان" – ءبىر جاعى­نان مەملەكەتتىك يدەولو­گيانىڭ وزەگى ءارى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تۇپكى ماقساتى. سونىمەن بىرگە بۇل – قوعام ساناسىنا ورنىققان بولا­شاقتىڭ بەت-بەينەسى. شىن مانىندە، "ادىلەتتى قازاقستان" يدەيا­سى كۇنى كەشە عانا نەمەسە جۇرت ايتىپ جۇرگەندەي، سوڭعى ەكى-ۇش جىلدا عانا پايدا بولعان جوق. قاسىم-جومارت توقايەۆ پرەزيدەنت قىزمەتىنە كەلگەن كۇننەن باستاپ ادىلدىكتىڭ قاستەرلى قاعيداتىنا ايرىقشا ءمان بەردى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كىرىسكەننەن كەيىنگى العاشقى سوزىندە: "ەلىمىزدىڭ دامۋ جو­لىنداعى وسى ماڭىزدى مەزەتتە ءبۇ­كىل قوعام بولىپ، وركەندەگەن، دەموكرا­تيالىق، ادىلەتتى قازاق­ستان­دى قۇرۋ يدەياسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋى كەرەك» دەگەن ەدى. ودان كەيىن 2019 جانە 2022 جىلى وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى "ادىلدىك" ۇعىمىن سايلاۋ الدىنداعى تۇعىرناماسىنا نەگىز ەتىپ الىپ، ءوز ساياساتىنىڭ باستى قاعيداتى رەتىندە ۇستانىپ كەلەدى. ادىلەتتى مەملەكەت قۇرۋ يدەياسى قاسىرەتتى قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ عانا ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ يدەولوگيالىق تەمىرقازىعىنا اينالدى"، - دەدى ەرلان قارين.

مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ سوزىنشە، ادىلدىك يدەياسى قوعامنىڭ سۇرا­نىسىنا دا، مەملەكەتتىڭ ۇستانىمىنا دا ساي كەلەدى. ياعني "ادىلەتتى قا­زاقستان" ۇلتتى ۇيىستىراتىن يدەيا­عا اي­نالىپ وتىر.

"وسى ورايدا، "ادىلدىك" جانە "ادىلەتتى مەملەكەت" دەگەن تەرميندەردىڭ ءمان-ماعىناسىن ناق­تى­لاي كەتكەن ءجون. ادىلدىك دە­گە­ءنىمىز – ءبارىن ءبىر قالىپقا سالىپ، تەڭەستىرۋ ەمەس. ادىلدىك – ەڭ الدىمەن، قۇقىقتار مەن مىندەتتەردى بارىنە بىردەي ءبولۋ دەگەن ءسوز. "ادىلدىك" ۇعىمىن ءدال وسىلاي ۇعىنىپ، ءتۇيسىنۋ قاجەت. ول بارلىق رەفورمانىڭ ءون بويىندا تۇر"، - دەدى ول.

ەرلان قارين سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى كوپتەگەن شەشىم وسى ادىلدىك يدەياسىنا وراي قابىلدانىپ كەلە جاتقانىنا دا نازار اۋداردى.

"2022 جىلى ءجۇر­گىزىلگەن كونستيتۋسيالىق رەفورما اياسىندا حالىقتىڭ جەرگە جانە ونىڭ قويناۋىنداعى بايلىققا، جانۋارلار جانە وسىمدىكتەر الە­مىنە، سونداي-اق باسقا دا تابيعي رەسۋرستارعا قاتىستى مەنشىك قۇقىعى اتا زاڭىمىزدا بەكىتىلدى. بۇل قاعيدات ءىس جۇزىندە "ۇلتتىق قور – بالالارعا" اتتى باع­دارلاما ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى. سوعان سايكەس بۇدان بىلاي ۇلتتىڭ قوردىڭ جىل سايىنعى ين­ۆەستيسيالىق تابىسىنىڭ جارتىسى بالالارعا ارنالعان جيناقتاۋشى ەسەپشوتتارعا تەڭ ءبولىپ اۋدارىلادى.

سونداي-اق ادىلدىك قاعيداتىنىڭ ناقتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا مىسال رەتىندە كەزىندە زاڭسىز الىن­عان، جالپى سوماسى 1 تريل­ليون تەڭ­گەدەن اساتىن اكتيۆتەردىڭ ەلگە قاي­تارىلعانىن، پايدالانىلماي كەلگەن 5 ميلليون گەكتاردان استام جەردىڭ مەملەكەت مەنشىگىنە وتكەنىن، سونى­مەن بىرگە "قازاقستان حالقىنا" قو­عامدىق قورىنىڭ قۇرىلعانى مەن "سامۇرىق-قازىنا" قورىنىڭ تازا تابىسىنىڭ كەمىندە 7 پايىزى جىل سايىن وسى قوردىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارىلا باستاعانىن اتاپ وتۋگە بولادى.

شىن مانىندە، ادىلەتتى قازاقستان – بازبىرەۋلەر ايتىپ جۇرگەندەي، بيلىكتىڭ ويلاپ تاپقان جاساندى يدەيا­سى ەمەس، پرەزيدەنتتىڭ ستراتەگيالىق باعدارىنىڭ يدەيالىق نەگىزى. قاسىم-جومارت توقايەۆ ءوزىنىڭ ەڭ نەگىزگى ميسسياسى – ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇر. ساياسي، ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك-مادەني سالالاردا جۇرگىزىلىپ جات­قان جۇيەلى رەفورمالاردىڭ ءبارى، ەڭ الدىمەن، وسى ستراتەگيالىق ماق­ساتقا قول جەتكىزۋگە ارنالعان. پرە­زيدەنتتىڭ ەلىمىزدى تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى جاڭعىرتۋعا قاتىستى بايىپ­­تاماسىنىڭ تۇپكى ءمانى وسىندا جاتىر"، - دەدى مەملەكەتتىك كەڭەسشى.


ۇسىنىلعان
سوڭعى جاڭالىقتار